{ „title”: „Przełomowy moment dla rynku stali. Trudny 2025 rok już się nie powtórzy?”, „content”: „
Unia Europejska od 1 lipca wdrożyła nowe narzędzie handlowe dla rynku stali. Obniżone kontyngenty taryfowe mają zwiększyć przewidywalność dla unijnych producentów i ograniczyć napływ nadmiernego importu. Zdaniem Mirosława Motyki z Hutniczej Izby Przemysłowo-Handlowej (HIPH) to przełomowy moment, ale o skuteczności rozwiązań zadecydują przyszłe przeglądy i zasada śledzenia pochodzenia stali.
Nowe regulacje to odpowiedź na rekordową presję importową i globalne nadwyżki mocy produkcyjnych, które od lat destabilizują europejski przemysł stalowy. Mechanizm obniża kontyngenty taryfowe i wprowadza większą stabilność, niezbędną dla kapitałochłonnych inwestycji w hutnictwie. Motyka zaznacza, że samo uruchomienie narzędzia to dopiero początek – kluczowe będą kolejne etapy wdrażania.
Rozporządzenie przewiduje dwa przeglądy. Do końca 2026 roku Komisja Europejska oceni zasadność rozszerzenia ochrony na rury żeliwne, drut ze stali stopowych i nierdzewnych czy pręty kute. Drugi przegląd, zaplanowany na koniec pierwszego roku funkcjonowania, ma objąć wyroby o wysokiej zawartości stali znajdujące się na dalszych etapach przetwórstwa. – Dopiero wtedy okaże się, czy nowe narzędzie rzeczywiście będzie w stanie chronić szerzej europejski łańcuch wartości – mówi Mirosław Motyka.
Zasada „melt and pour” i ukraińskie dostawy
Za kluczowe uznano wdrożenie systemu śledzenia rzeczywistego pochodzenia stali. Zasada „melt and pour” ma uniemożliwić obchodzenie ceł poprzez przenoszenie końcowych etapów produkcji do krajów trzecich. – To ten sam wyrób może przechodzić przez kilka etapów przetwórstwa w różnych państwach, dlatego miejsce ostatniej obróbki nie zawsze mówi, gdzie stal faktycznie powstała – wyjaśnia Motyka. Najwięcej emisji CO₂ uwalnia się w procesie pierwszego wytopu, więc określenie kraju pochodzenia pokazuje rzeczywisty ślad węglowy.
Dużo kontrowersji wzbudzało włączenie Ukrainy do systemu. Komisja Europejska przyjęła według Motyki wyważone podejście – alokacja kontyngentów nie utrwala zniekształconych przepływów handlowych z 2025 roku, które szczególnie mocno uderzyły w polski rynek stali. W 2025 roku około 70 procent dostaw stali zbrojeniowej raportowanych przez Eurostat jako dostawy do całej UE trafiło właśnie do Polski. – Wsparcie Ukrainy powinno opierać się na instrumentach finansowych, inwestycyjnych i militarnych, a nie na psuciu wspólnego unijnego rynku – ocenia prezes HIPH. Dane za pierwsze cztery miesiące 2026 roku pokazują, że Ukraina nadal pozostaje aktywnym eksporterem wyrobów stalowych do UE, a Polska wciąż jest jednym z głównych kierunków tych dostaw.
CBAM a ochrona przed importem
Kwestia wyjątkowego traktowania wybranych krajów pojawiła się przy okazji wdrażania mechanizmu CBAM. To narzędzie klimatyczne, ale jednocześnie kluczowy element wyrównywania warunków konkurencji między unijnymi producentami a dostawcami spoza UE. – Trwałe zwolnienia dla państw trzecich byłyby sprzeczne z logiką CBAM, ponieważ utrwalałyby różnice w kosztach regulacyjnych – mówi Motyka. Jego zdaniem pełna skuteczność mechanizmu będzie zależeć od objęcia nim szerszego katalogu przetworzonych wyrobów, zwłaszcza długich stosowanych w budownictwie i infrastrukturze. – Jeżeli CBAM nie będzie obejmował tych produktów, coraz większa część popytu generowanego przez europejską gospodarkę będzie zaspokajana przez import spoza UE – konkluduje Mirosław Motyka.
Nowe zasady to szansa na odbudowę konkurencyjności unijnego hutnictwa, ale jednocześnie test dla spójności polityki handlowej i klimatycznej Brukseli. Najbliższe miesiące pokażą, czy ochrona rynku stali okaże się skuteczna, a trudny 2025 rok rzeczywiście się nie powtórzy.
Źródło: WNP.PL, Fot. Piotr Myszor / PTWP
„, „excerpt”: „Unia Europejska od 1 lipca wdrożyła nowe narzędzie handlowe dla rynku stali. Obniżone kontyngenty taryfowe mają zwiększyć przewidywalność dla unijnych producentów i ograniczyć napływ nadmiernego importu.”, „tags”: [„stal”, „Unia Europejska”, „HIPH”, „Mirosław Motyka”, „Ukraina”, „kontyngenty”, „CBAM”, „rynek stali”] }