Kazachstan jako pierwszy kraj w Azji Środkowej wprowadził kompleksową ustawę o sztucznej inteligencji, która ma zagwarantować bezpieczne, etyczne i transparentne wykorzystanie technologii zarówno w sektorze publicznym, jak i gospodarce. Nowe przepisy zakazują manipulacji zachowaniami, ocen społecznych i nielegalnego gromadzenia danych, a także nakazują jasne oznaczanie treści generowanych przez AI. Ustawa wspiera także rozwój krajowych projektów, takich jak KazLLM, i wzmacnia pozycję Kazachstanu jako regionalnego centrum innowacji.
- Kazachstan przyjął pierwszą w Azji Środkowej ustawę o sztucznej inteligencji, która ma zapewnić jej bezpieczne i etyczne wykorzystanie.
- Nowe przepisy zakazują manipulowania zachowaniami użytkowników, rozpoznawania emocji bez zgody oraz stosowania systemów oceny społecznej.
- Ustawa wprowadza obowiązek wyraźnego oznaczania treści generowanych przez AI, co ma chronić obywateli przed deepfake’ami i dezinformacją.
- Regulacje przewidują utworzenie krajowej platformy AI wspierającej rozwój lokalnych modeli, w tym kazachskiego modelu językowego KazLLM.
- W ramach wizyty w USA podpisano porozumienia z Amazon, Meta i OpenAI, a w Kazachstanie ruszy pilotaż nowej generacji ChatGPT wspierający edukację.
Prezydent Kazachstanu Kassym-Jomart Tokajew 17 listopada podpisał pierwszą w Azji Środkowej ustawę regulującą rozwój i wykorzystywanie sztucznej inteligencji. To ważny krok, bo do tej pory żaden kraj w regionie nie stworzył tak kompleksowych przepisów. Jak podaje kazachskie Ministerstwo ds. Sztucznej Inteligencji i Rozwoju Cyfrowego, nowe regulacje mają zapewnić, że technologie oparte na AI będą używane bezpiecznie i odpowiedzialnie – zarówno w gospodarce, jak i usługach publicznych. Chodzi przede wszystkim o to, aby systemy sztucznej inteligencji działały w sposób uczciwy, przejrzysty i zgodny z zasadami etycznymi.
Władze podkreślają, że sztuczna inteligencja już teraz odgrywa coraz większą rolę w codziennym życiu. Pomaga lekarzom w diagnozowaniu chorób, usprawnia obsługę urzędową, a firmom daje dostęp do nowych narzędzi analitycznych i automatyzujących pracę. AI wspiera także edukację, oferując np. platformy dopasowujące treści do potrzeb ucznia. Na świecie technologia ta rozwija się wyjątkowo szybko, a eksperci przewidują, że do 2030 roku może zwiększyć globalne PKB o ponad 15 bilionów dolarów. Kazachstan chce więc zadbać o to, aby wykorzystać ten potencjał, ale jednocześnie chronić obywateli.
Nowa ustawa ma pomóc krajowi w umocnieniu pozycji regionalnego lidera technologicznego. Przepisy mają przyciągać zagranicznych inwestorów, ułatwiać tworzenie innowacji i przyspieszać wdrażanie nowoczesnych rozwiązań m.in. w służbie zdrowia, transporcie, edukacji i administracji publicznej. Rząd podkreśla, że jasne regulacje zwiększają zaufanie firm i instytucji do korzystania z AI na większą skalę.
Szczególny nacisk położono na prawa użytkowników. Ministerstwo poinformowało, że obywatele powinni być jasno informowani o sytuacjach, w których decyzje dotyczące ich spraw są podejmowane z udziałem algorytmów. Każda osoba ma mieć możliwość zażądania wyjaśnień dotyczących działania zautomatyzowanego systemu, na przykład dlaczego odmówiono jej świadczenia, przyznano określoną ocenę czy zaproponowano konkretną usługę. Ustawa gwarantuje również pełną ochronę danych osobowych, co ma zapobiegać nadużyciom i zwiększyć przejrzystość stosowanych technologii.
– Ustawa zakazuje szkodliwych praktyk: manipulowania zachowaniami, wykorzystywania słabości, rozpoznawania emocji bez zgody użytkownika, oceny społecznej i nielegalnego gromadzenia danych. Zamyka drzwi do ryzykownych eksperymentów technologicznych i wzmacnia zaufanie do przestrzeni cyfrowej – czytamy w oświadczeniu ministerstwa.
Nowe i mocniejsze mechanizmy kontroli
Projekt ustawy, o którym mowa, wprowadza znacznie szersze zasady niż te, które obowiązywały do tej pory. Aktualne przepisy wymagają jedynie jasnego oznaczania materiałów tworzonych przez sztuczną inteligencję – chodzi o zdjęcia, nagrania wideo, pliki audio i teksty. Takie oznaczenia mają chronić ludzi przed fałszywymi treściami, tzw. deepfake’ami, a także przed dezinformacją czy próbami niszczenia czyjejś reputacji. Nowa ustawa idzie krok dalej, bo tworzy dodatkowe regulacje i mechanizmy, które mają jeszcze skuteczniej zabezpieczyć społeczeństwo przed nadużyciami związanymi z AI.
W dokumencie zaplanowano również stworzenie krajowej platformy sztucznej inteligencji. Ma to być duży system, który pomoże kazachskim firmom i instytucjom rozwijać własne modele AI, testować je i uczyć na lokalnych danych. Jednym z głównych celów jest opracowanie kazachskiego modelu językowego, określanego jako KazLLM. Platforma dostarczy potrzebnych danych, odpowiedniej mocy obliczeniowej i narzędzi technicznych, dzięki czemu Kazachstan będzie mógł uniezależniać się technologicznie i budować własne kompetencje w dziedzinie nowoczesnych technologii.
Duże znaczenie dla tych planów miała wizyta prezydenta Kassyma-Jomarta Tokajewa w Nowym Jorku 22 września bieżącego roku. Podczas pobytu spotkał się z szefami i ekspertami najważniejszych firm z branży technologicznej, m.in. z przedstawicielami Amazon, Meta, Wabtec oraz OpenAI. Rozmowy dotyczyły przede wszystkim cyfryzacji, rozwoju sztucznej inteligencji, poprawy łączności satelitarnej, a także współpracy przemysłowej i programów edukacyjnych.
Wśród osób, z którymi rozmawiał prezydent, znalazł się m.in. Yann LeCun – jeden z najważniejszych naukowców zajmujących się AI, wiceprezes Meta. Spotkał się także z Davidem Zapolskim, jednym z najważniejszych menedżerów w Amazon, oraz Kevinem Millsem, który odpowiada w OpenAI za globalne partnerstwa edukacyjne i relacje z administracjami państw.
Efektem tych rozmów było ogłoszenie kilku znaczących inicjatyw. OpenAI zapowiedziało pilotaż nowej wersji ChatGPT, która ma wspierać kazachskich nauczycieli i uczniów w nauce i prowadzeniu zajęć. Z kolei Meta rozpoczęła wraz z władzami Kazachstanu program, którego celem jest przyspieszenie rozwoju sztucznej inteligencji w kraju. Amazon Kuiper, odpowiedzialny za satelitarne usługi internetowe, podpisał z Kazakhtelecom umowę wartą 200 mln dolarów. Przewiduje ona budowę infrastruktury naziemnej w trzech kazachskich miastach: Ałmaty, Akkol i Aktau.
Kevin Mills z OpenAI podkreślił, że w ostatnich latach Kazachstan stał się ważnym miejscem na mapie innowacji technologicznych w Azji Środkowej. Według niego kraj szybko rozwija się w kierunku nowoczesnej gospodarki i odgrywa coraz większą rolę w regionie w dziedzinie nowych technologii i sztucznej inteligencji.
– Cieszy mnie, że możemy wspierać ambicje Kazachstanu w zakresie sztucznej inteligencji. Ważne jest, aby poprzez właściwą edukację zapewnić uczniom umiejętności, które pozwolą w pełni wykorzystać potencjał AI – powiedział Kevin Mills.
Źródło: PAP
