Europejska inicjatywa obywatelska zakłada wprowadzenie bezwarunkowego dochodu podstawowego dla wszystkich mieszkańców Unii Europejskiej. Jej twórcy z Austrii przekonują, że takie rozwiązanie mogłoby znacząco wpłynąć na sytuację materialną obywateli. Polacy mogliby otrzymywać około 2700 zł netto miesięcznie.
Inicjatywa, wspierana przez austriacką organizację Attac Österreich, została właśnie zarejestrowana przez Komisję Europejską. Autorzy argumentują, że gwałtowny rozwój sztucznej inteligencji i robotyki rodzi pytanie o przyszłość pracy. Utrzymanie człowieka nie może zależeć wyłącznie od możliwości znalezienia zatrudnienia, bo automatyzacja może ograniczyć liczbę dostępnych miejsc pracy.
Zarejestrowanie inicjatywy to dopiero pierwszy krok. Organizatorzy mają rok na zebranie miliona podpisów obywateli UE. Dopiero wtedy Komisja Europejska będzie musiała podjąć decyzję o ewentualnych dalszych działaniach.
Jakie kwoty dla Polaków?
Twórcy inicjatywy zakładają, że dochód podstawowy powinien być wypłacany wszystkim osobom przebywającym na danym terytorium, bez sprawdzania ich sytuacji materialnej, wieku, obywatelstwa czy miejsca zamieszkania. Ma on zapewniać godziwy standard życia. – Kwota netto dochodu podstawowego powinna być co najmniej wyższa od progu zagrożenia ubóstwem zgodnie ze standardami UE, co odpowiada 60 proc. tzw. krajowej mediany ekwiwalentu dochodu netto – czytamy w założeniach.
Z najnowszych danych wynika, że mediana rocznego ekwiwalentnego dochodu do dyspozycji w Polsce wynosi około 54 tys. zł, czyli ok. 4500 zł miesięcznie. 60 proc. tej kwoty daje 2700 zł bezwarunkowego dochodu miesięcznie. Kwota różniłaby się w zależności od zamożności poszczególnych krajów UE.
Polski projekt odrzucony
Przypomnijmy, że do polskiego Sejmu trafiła wcześniej propozycja wprowadzenia bezwarunkowego dochodu podstawowego w wysokości 2403 zł miesięcznie dla każdego mieszkańca po ukończeniu 3. roku życia. Projekt zakładał fundamentalną zmianę systemu świadczeń w Polsce. Ministerstwo Finansów jesienią 2025 r. poinformowało, że nie prowadzi prac nad takim rozwiązaniem.
Ostatecznie sejmowa komisja ds. petycji jednogłośnie odrzuciła wniosek, co zakończyło prace nad tym pomysłem na etapie parlamentarnym. Tymczasem austriacka inicjatywa wciąż ma szansę na powodzenie, jeśli uda się zebrać wymagane podpisy.
Źródło: WNP.PL, Fot. PAP/Albert Zawada