Czeską branżą kolejową wstrząsają doniesienia, które postawiły pod znakiem zapytania wiarygodność jej najważniejszych menedżerów. Michal Krapinec, dyrektor generalny Kolei Czeskich, zwrócił poświadczenie bezpieczeństwa, a były szef Správy železnic Jiří Svoboda usłyszał zarzuty karne. Obie sprawy znalazły się w centrum uwagi służb i prokuratury.
Śledztwo wokół Svobody nabrało tempa po listopadowym przeszukaniu jego domu przez Narodowe Centrum do Walki z Przestępczością Zorganizowaną. Funkcjonariusze zabezpieczyli w sejfie gotówkę w różnych walutach o wartości około 80 mln koron, czyli niemal 14,3 mln zł, oraz kolekcję drogich zegarków. Menedżer został odwołany ze stanowiska kilka dni później, w grudniu.
Sprawa dotyczy zarówno majątku byłego dyrektora, jak i zamówień publicznych. Postępowanie objęło kontrakty Správy železnic oraz inwestycje drogowe o łącznej wartości około 20 mld koron. Prokuratura potwierdziła, że w sprawie są inne osoby.
Pięć osób w kręgu śledztwa
Jak wynika z ustaleń Seznam Zprávy, Narodowe Centrum do Walki z Przestępczością Zorganizowaną wszczęło postępowanie karne wobec pięciu osób. Chodzi o przestępstwo uzyskania korzyści przy udzielaniu zamówienia publicznego ogłoszonego przez Správę železnic. Śledczy przyjrzeli się między innymi przebudowie węzła kolejowego w Pardubicach za 7 mld koron, podobnej inwestycji w Brnie oraz zamówieniom na wyposażenie stacji i przystanków o wartości około 200 mln koron.
– Narodowe Centrum do Walki z Przestępczością Zorganizowaną wydało postanowienie o wszczęciu postępowania karnego wobec pięciu osób w związku z przestępstwem polegającym na uzyskaniu korzyści przy udzielaniu zamówienia publicznego w związku z postępowaniem ogłoszonym przez Správę železnic – podał prokurator nadzorujący.
Były dyrektor ma jednak własne wyjaśnienia. Dwa dni po przeszukaniu tłumaczył Seznam Zprávy, że 80 mln koron to oszczędności jego ojca, pochodzące częściowo z działalności gospodarczej i restytucji majątku.
Krapinec oddał poświadczenie
Równolegle czeskie media opisują sytuację Michala Krapineca, który od kwietnia 2022 roku kieruje Kolejami Czeskimi. Szef narodowego przewoźnika zwrócił poświadczenie bezpieczeństwa na poziomie „Poufne“, czyli drugim z czterech stopni tajności, niżej znajduje się jedynie kategoria „Zastrzeżone“. Zdaniem Seznam Zprávy takie posunięcie jest wyjątkowe, ponieważ zazwyczaj nikt dobrowolnie nie rezygnuje z urzędowego potwierdzenia własnej wiarygodności.
Decyzja zapadła po trwającym wiele miesięcy postępowaniu Narodowego Urzędu Bezpieczeństwa. Krapinec w ciągu ostatniego roku spędził dziesiątki godzin na przesłuchaniach, a służby sprawdzały, czy z jego otoczenia nie wyciekły informacje niejawne. Posiadanie poświadczenia wiąże się z obowiązkiem dokumentowania i wyjaśniania spraw prywatnych, w tym sytuacji majątkowej, transakcji finansowych oraz relacji z innymi osobami.
– Dyrektor generalny przez cały czas w pełni współpracował z Narodowym Urzędem Bezpieczeństwa i prawidłowo wykonywał wszystkie obowiązki związane zarówno z posiadaniem poświadczenia bezpieczeństwa, jak i przebiegiem postępowania sprawdzającego – poinformował rzecznik ČD.
– Po rozważeniu wszystkich okoliczności, w tym aspektów osobistych i rodzinnych, zdecydował się je zwrócić – poinformował rzecznik ČD.
Prawo nie obliguje dyrektora generalnego narodowego przewoźnika do posiadania poświadczenia na poziomie „Poufne“, więc Krapinec może nadal pełnić funkcję. Z taką oceną nie zgadza się jednak minister transportu Ivan Bednárik, który poprosił radę nadzorczą ČD o wyjaśnienia.
To nie pierwsze wątpliwości wokół szefa Kolei Czeskich. Portal Railtarget zwrócił uwagę, że w październiku 2025 roku Krapinec gościł w loży VIP najbogatszego Czecha Michala Strnada podczas jubileuszu 30-lecia holdingu CSG. Wcześniej ČD zleciły bez przetargu naprawę układów hamulcowych spółce należącej do tego konglomeratu. Krapinec objął stanowisko, gdy władzę w Czechach sprawował poprzedni rząd Petra Fiali.
Źródło: WNP.PL, Fot. Martyn Jandula / Shutterstock