Od 24 czerwca 2026 r. Instytut Transportu Samochodowego oficjalnie pełni funkcję Krajowego Koordynatora Prac Badawczych – państwowego organu nadzorującego testy pojazdów zautomatyzowanych na polskich drogach. To pierwszy kompleksowy system kontroli badań nad autonomiczną mobilnością w kraju, oparty na nowelizacji ustawy Prawo o ruchu drogowym z listopada 2025 roku.
Nowy nadzorca – Krajowy Koordynator Prac Badawczych (KKPB) – wydaje zezwolenia na testy pojazdów o poziomie automatyzacji 3, 4 i 5, prowadzi publiczny rejestr, kontroluje zgodność z przepisami i współpracuje z zagranicznymi organami przy projektach transgranicznych. Funkcję koordynatora pełni dyrektor ITS pod nadzorem ministra transportu.
– Krajowa Koordynacja Prac Badawczych to fundament bezpiecznego rozwoju autonomicznej mobilności w Polsce. Dzięki jasnym procedurom i nadzorowi państwa możemy prowadzić badania w sposób odpowiedzialny, a jednocześnie wspierać innowacje, które realnie poprawią bezpieczeństwo i efektywność transportu – mówi prof. Marcin Ślęzak, dyrektor ITS.
Jakie wymogi muszą spełnić testerzy?
Procedura uzyskania zezwolenia została szczegółowo określona w ustawie i rozporządzeniach. Obejmuje m.in. analizę ryzyka zgodną z normą ISO 26262, wyposażenie pojazdu w rejestratory obrazu i dźwięku, deklarację o niepowodowaniu zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz wniesienie opłaty administracyjnej. Zezwolenie może obejmować maksymalnie pięć województw i obowiązuje do trzech lat.
– Naszym celem jest zapewnienie możliwie najbardziej przejrzystego i przyjaznego dla wnioskodawców procesu uzyskiwania zezwoleń na prowadzenie prac badawczych. Szczególny nacisk kładziemy na wysoką jakość obsługi oraz sprawność postępowań administracyjnych przy pełnym zachowaniu standardów wynikających z przepisów prawa – dodaje mgr Aneta Gierszewska z zespołu wspierającego prace KKPB.
Szansa na bezpieczniejsze drogi i rozwój gospodarki
Jak wynika z analiz ITS, pojazdy autonomiczne mogą znacząco poprawić bezpieczeństwo, ponieważ w około 90 proc. wypadków decydujący jest czynnik ludzki. Inteligentne systemy mogą zmniejszyć liczbę zdarzeń nawet o 30 proc. – w skali Polski to kilka tysięcy wypadków rocznie mniej. Autonomiczne pojazdy to także szansa na ograniczenie korków i poprawę mobilności osób starszych oraz z niepełnosprawnościami.
– Nowy system pozwala na uporządkowanie i profesjonalizację testów pojazdów autonomicznych. To nie tylko rola administracyjna. To realne narzędzie kontroli jakości, analizy ryzyka i współpracy międzynarodowej. Dzięki temu polskie firmy i uczelnie mogą prowadzić badania na poziomie porównywalnym z największymi ośrodkami w Europie – argumentuje dr inż. Mikołaj Kruszewski z zespołu KKPB.
Utworzenie KKPB to także impuls dla gospodarki, szczególnie w obliczu narastającego niedoboru kierowców zawodowych, który w Polsce szacuje się na ok. 200 tys. osób. Równolegle rozwijane są projekty badawcze, takie jak DARTS PL – polska baza scenariuszy testowych i danych sensorycznych, tworzona przez ITS i Politechnikę Warszawską na zlecenie Ministerstwa Infrastruktury. Dostarczy ona unikalne dane z polskich warunków drogowych, niezbędne do trenowania algorytmów sztucznej inteligencji.
Źródło: WNP.PL, Fot. Shutterstock