Od 1 grudnia 2026 roku zasady obsługi dowodów osobistych w Polsce przejdą gruntowną zmianę. Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zmieniło po konsultacjach projekt nowelizacji, dzięki czemu dokument będzie można odebrać w dowolnym urzędzie gminy zamiast wyłącznie w tym, w którym złożono wniosek.
Jak ustalił serwis Prawo.pl, czerwcowa wersja projektu różni się od tej z lutego 2026 roku. Resort doprecyzował wiele rozwiązań i wprowadził nowe instytucje, które mają uprościć kontakt obywateli z administracją. Nadrzędnym celem zmian jest ograniczenie formalności i zwiększenie dostępności usług urzędowych dla osób mieszkających lub pracujących poza miejscem zameldowania.
Odbiór dowodu w dowolnej gminie
Najbardziej odczuwalną zmianą będzie możliwość wskazania we wniosku dowolnej gminy, w której obywatel chce odebrać gotowy dokument. Dotychczas konieczne było osobiste stawienie się w urzędzie, który prowadził sprawę. Nowe przepisy utrzymują jednak zasadę, że organem wydającym dowód pozostaje gmina, w której złożono wniosek, co oznacza, że to ona odpowiada za całokształt procedury.
Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie dla osób pracujących lub przebywających poza miejscem zameldowania. Dzięki niemu nie będą musiały planować wizyty w rodzinnym urzędzie ani tłumaczyć swojej nieobecności pracodawcy. Wskazanie gminy odbioru będzie następowało już na etapie składania wniosku, co ma usprawnić cały proces.
Pomyłka urzędu nie będzie oznaczać utraty dokumentu
Projekt wprowadza też mechanizm przywracania ważności dowodu osobistego unieważnionego na skutek błędu urzędnika. Nowa procedura będzie miała charakter techniczny i nie będzie wymagać przeprowadzania pełnego postępowania administracyjnego. Obywatel będzie mógł z niej skorzystać w ciągu 30 dni od momentu unieważnienia dokumentu.
Zmiany obejmą również sposób przekazywania dowodów między urzędami oraz zasady ustalania właściwości organów w sprawach odmowy wydania lub unieważniania dokumentów. Urzędy zyskają też nowe narzędzia do potwierdzania tożsamości, ponieważ w określonych przypadkach będzie można sięgać do danych zgromadzonych w rejestrze PESEL.
Nowelizacja doprecyzowuje także obowiązki informacyjne związane z unieważnieniem dokumentów. Standardowe procedury zgłaszania utraty dowodu nie będą miały zastosowania w szczególnych sytuacjach, na przykład gdy zgłoszenie nastąpiło na granicy albo w związku z przestępstwem.
Nowe zasady zaczną obowiązywać 1 grudnia 2026 roku.
Źródło: WNP.PL, Fot. Milosz Kubiak / Shutterstock