W obliczu rosnącej niestabilności odnawialnych źródeł energii i coraz częstszych okresów bezwietrznych w Europie, powraca dyskusja o roli elektrowni węglowych. Eksperci i przedstawiciele branży wskazują, że bloki klasy 200 MW w Polsce pozostają kluczowe dla bezpieczeństwa energetycznego i mogą być niezbędne jeszcze przez kolejne dekady.
Bloki klasy 200 MW są jednostkami stanowiącymi kluczowy element dla krajowego systemu energetycznego w zakresie uzupełnienia mocy w systemie. W przypadku braku mocy z OZE oraz flauty, czyli braku wiatru, która coraz częściej dotyka kraje europejskie – bloki klasy 200 MW gwarantują nieprzerwane dostawy energii dla krajowego systemu energetycznego, jak i całej Europy – podkreśla w rozmowie z WNP Artur Wilk, przewodniczący związku zawodowego Kontra w spółce Tauron Wytwarzanie. Te właśnie bloki gwarantują stabilny system energetyczny z nieprzerwaną pracą, co daje nam utrzymanie mocy biernej oraz stałej częstotliwości sieci 50 herców – wyjaśnia Artur Wilk.
Jego zdaniem transformacja energetyczna powinna być skupiona na udoskonalaniu technologii i możliwości wytwarzania energii ze stabilnych źródeł, jakimi właśnie są bloki węglowe. Zwraca na to uwagę również Polskie Towarzystwo Gospodarcze (PTG). Pierwszym i najbardziej bezpośrednim kierunkiem działań powinno być zatrzymanie procesu przedwczesnego wycofywania z eksploatacji bloków energetyki konwencjonalnej, które – pomimo wieku – w praktyce stanowią istotną część krajowej „poduszki bezpieczeństwa” w miesiącach zimowych. Dotyczy to w szczególności bloków klasy 200 MW – zaznaczono w raporcie PTG.
Modernizacja zamiast likwidacji
Raport Polskiego Towarzystwa Gospodarczego wskazuje między innymi, że bloki klasy 200 MW powinny zostać zmodernizowane zgodnie z opracowaniami programu NCBiR „Bloki 200+” i utrzymane w systemie energetycznym przez co najmniej 15-20 lat. Analogicznie, z perspektywy bezpieczeństwa pracy systemu, zasadne jest powstrzymanie likwidacji relatywnie nowego bloku na węgiel brunatny o mocy 474 MW w elektrowni Pątnów. W warunkach zimowych właśnie tego typu jednostki decydują bowiem o możliwości utrzymania bilansu mocy bez uciekania się do środków nadzwyczajnych po stronie odbiorców.
Modernizacja istniejących bloków węglowych, zamiast ich przedwczesnego wygaszania, pozwoliłaby na zachowanie stabilności systemu w okresie przejściowym, zanim nowe moce – w tym atom i odnawialne źródła z magazynami – zostaną faktycznie włączone do sieci. Eksperci podkreślają, że bez takich działań Polska może stanąć w obliczu deficytów mocy szczególnie w miesiącach zimowych, gdy zapotrzebowanie rośnie, a wydajność OZE spada.
Polskie dwusetki w europejskim kontekście
Tzw. dwusetki powinny pracować w podstawie na tyle, aby dopełnić potrzeby systemu i być w gotowości dla ubezpieczenia generacji odnawialnej. Do czasu, kiedy będą nowe moce – realnie wprowadzane do systemu. Z samych zamiarów i zapowiedzi bowiem, choćby najbardziej wiarygodnych, prądu nie będzie – podkreślił w rozmowie z WNP Herbert Leopold Gabryś, były wiceminister przemysłu odpowiedzialny za energetykę. Jego zdaniem utrzymanie bloków 200 MW to nie tylko kwestia bezpieczeństwa krajowego, ale także stabilności europejskiego systemu elektroenergetycznego. W sytuacji, gdy Niemcy czy Francja coraz częściej borykają się z deficytami mocy, polskie elektrownie węglowe mogą stanowić ważne wsparcie transgraniczne.
Dyskusja o przyszłości dwusetek wpisuje się w szerszy kontekst unijnej polityki klimatycznej. Z jednej strony nacisk na dekarbonizację, z drugiej – realia techniczne i ekonomiczne. Jak zauważają autorzy raportu PTG, zbyt szybkie wycofywanie węgla może doprowadzić do gwałtownego wzrostu cen energii oraz obniżenia bezpieczeństwa dostaw. Dlatego postulat modernizacji istniejących bloków, a nie ich wygaszania, zyskuje coraz więcej zwolenników wśród inżynierów i praktyków energetyki.
Źródło: WNP.PL, Fot. Jacek Piotrowski / Shutterstock