Unia Europejska stoi przed poważnym wyzwaniem fiskalnym. Deficyt budżetowy, który narastał przez lata, a ostatnio był sztucznie łagodzony przez kolejne „dopalacze”, wkrótce może ujawnić swoje prawdziwe oblicze. Zdaniem Beaty Javorcik, głównej ekonomistki Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, kończy się okres stymulacji pocovidowej, a zaczyna – zbrojeniowej. Pytanie, co będzie następnym motorem napędowym i czy unijna gospodarka poradzi sobie bez niego.
– Deficyt budżetowy to problem, z którym boryka się w pewnym sensie cała Unia Europejska. Mieliśmy dopalacz pocovidowy, który się kończy w sierpniu. Teraz mamy dopalacz związany ze zbrojeniówką. I już pojawiają się pytania, co będzie następnym – powiedziała w rozmowie z „Rzeczpospolitą” Beata Javorcik.
Ekonomistka zwraca uwagę, że sytuację dodatkowo komplikuje polityka handlowa USA. Europejskie firmy muszą mierzyć się z rosnącymi barierami celnymi, które podkopują ich konkurencyjność na rynku amerykańskim.
Cła uderzają w europejski eksport
– Unia podpisała traktat z USA z 15-proc. cłami na unijne towary. Wcześniej było tylko 3,5 proc., a więc to duży skok. Jest też sporo krajów, które mają 10-proc. cła, czyli relatywnie sytuacja europejskiego eksportu uległa pogorszeniu – wylicza Javorcik.
Jakby tego było mało, jeszcze w lipcu wygasną poprzednie cła, które Sąd Najwyższy USA uznał za nielegalne. W ich miejsce wejdą 10-proc. cła nakładane na kraje sprowadzające produkty z państw stosujących pracę przymusową. – Czyli tutaj się sytuacja jeszcze nie uspokoiła. No i są jeszcze Chiny – dodaje ekonomistka.
Niepewność paraliżuje biznes
– A biznes nie lubi niepewności. I wysokich ceł. A tak naprawdę to jeszcze nie poczuliśmy efektu nowych ceł w USA. W zeszłym roku duża część europejskiego eksportu trafiła na rynek amerykański w pierwszym kwartale, czyli zanim cła weszły w życie. Wszyscy przyspieszali dostawy – przypomina Beata Javorcik.
Zdaniem ekspertów EBOR, Europa stoi przed trudnym wyborem: albo znajdzie nowe źródła wzrostu, albo będzie musiała zaakceptować dłuższy okres stagnacji. Na razie pytanie „co dalej?” pozostaje bez jasnej odpowiedzi.
Źródło: WNP.PL, Fot. Respiro / Shutterstock