Opóźnienie ETS2 jest już praktycznie przesądzone – poinformował PAP Biznes wiceminister klimatu Krzysztof Bolesta, wskazując, że finalne rozmowy między państwami UE a Parlamentem Europejskim mogą zakończyć się już w grudniu. Dodał, że przedstawiony przez Komisję Europejską mechanizm kontroli cen pozwoleń zacznie działać dopiero po starcie przesuniętego ETS2.
- Wiceminister Krzysztof Bolesta potwierdził, że opóźnienie ETS2 „za chwilę stanie się prawem”, ponieważ rozmowy legislacyjne są już na finiszu.
- Komisja Europejska zaproponowała modyfikację rezerwy MSR, aby zapewnić łagodniejszy start ETS2 i umożliwić stabilizację cen powyżej 45 euro za tonę CO₂.
- Mechanizm kontroli cen zacznie obowiązywać dopiero po uruchomieniu ETS2, który według uzgodnień ma zostać przesunięty co najmniej o rok.
- Kraje zainteresowane wcześniejszymi aukcjami ETS2 będą mogły przeprowadzić je w 2027 r., aby sprawdzić wycenę pozwoleń przed rozpoczęciem rozliczeń.
- Polska podkreśla, że celem negocjacji jest ograniczenie wpływu ETS2 na koszty życia gospodarstw domowych oraz dalsze zabieganie o dłuższe niż roczne opóźnienie systemu.
Opóźnienie wejścia w życie systemu ETS2 wkrótce zostanie formalnie przyjęte – już w grudniu mogą zakończyć się negocjacje między państwami członkowskimi a Parlamentem Europejskim – poinformował PAP Biznes wiceminister klimatu i środowiska Krzysztof Bolesta. Podkreślił, że zaproponowany w czwartek przez Komisję Europejską mechanizm stabilizowania cen uprawnień zacznie funkcjonować dopiero po uruchomieniu przesuniętego w czasie ETS2.
Komisja Europejska zaproponowała zmiany w rezerwie stabilizacyjnej rynku uprawnień (MSR), aby ułatwić płynne rozpoczęcie działania nowego systemu obejmującego emisje z transportu drogowego i budynków. Modyfikacje mają zwiększyć możliwości reagowania na gwałtowne wzrosty cen pozwoleń, jeśli te przekroczą poziom 45 euro za tonę CO₂.
Zapytany, czy czwartkowa propozycja KE jest zgodna z ustaleniami Rady UE ds. środowiska z listopada – dotyczącymi przesunięcia ETS2 oraz dodatkowych zabezpieczeń przed nadmiernymi wzrostami cen – Bolesta odpowiedział, że w pełni odpowiada wcześniejszym ustaleniom.
– Opóźnienie ETS2 za chwilę stanie się prawem. Jesteśmy na etapie finalizowania rozmów między państwami a Parlamentem Europejskim. Myślę, że w grudniu te rozmowy się zakończą. To, co Komisja teraz położyła na stole, to mechanizm kontroli ceny, który zacznie działać w stosunku do opóźnionego ETS2 – wskazał wiceminister klimatu i środowiska.
– Ten pakiet rozwiązań, który Komisja zaproponowała dziś, ma na celu trzymanie kosztów ETS2 w ryzach. Ale tak jak powiedziałem, to będzie działać dopiero, kiedy system zacznie działać – dodał.
Nowe możliwości
W przedstawionym w czwartek pakiecie zmian w rezerwie MSR Komisja zaproponowała również możliwość wcześniejszego rozpoczęcia aukcji w systemie ETS2 przez państwa członkowskie. Takie rozwiązanie ma umożliwić wygenerowanie wstępnego sygnału cenowego oraz pozyskanie pierwszych przychodów potrzebnych na inwestycje już w 2027 roku.
Jak wyjaśnił Bolesta, wcześniejsze aukcje zostały w tym kontekście przesunięte o rok. Jednocześnie zaznaczył, że nie wiadomo jeszcze, czy i w jakim kształcie propozycja Komisji zostanie ostatecznie przyjęta. Według niego głównym celem wczesnych aukcji jest sprawdzenie, jak rynek wycenia uprawnienia do emisji, zanim zacznie obowiązywać konieczność ich regularnego rozliczania. Można to traktować jako rodzaj testu funkcjonowania systemu.
Bolesta potwierdził również, że udział w przedterminowych aukcjach ETS2 będzie dobrowolny i przystąpią do nich wyłącznie te państwa UE, które będą tym zainteresowane.
– Jak ktoś będzie chciał sprawdzić, gdzie jest rynek, to zaordynuje je sobie. To jest element tego pakietu na wniosek Belgii – dodał.
Czym jest rezerwa stabilności rynkowej?
Rezerwa stabilności rynkowej (MSR) jest jednym z kluczowych mechanizmów regulujących podaż uprawnień na rynku EU ETS. Jej zadaniem jest przywracanie równowagi między podażą a popytem poprzez korygowanie liczby uprawnień trafiających na aukcje, co wzmacnia odporność systemu na nagłe wahania cen.
Na początku listopada MKiŚ przekazało, że podczas posiedzenia Rady UE ds. środowiska Polska oraz inne państwa sprzeciwiające się wprowadzeniu ETS2 wynegocjowały roczne opóźnienie jego startu. Jednocześnie ministrowie środowiska uzgodnili ustanowienie celu klimatycznego na rok 2040.
ETS2 miał objąć w 2027 r. emisje z paliw kopalnych wykorzystywanych w transporcie drogowym i do ogrzewania budynków.
Po zakończeniu spotkania szefowa MKiŚ Paulina Hennig-Kloska poinformowała, że Komisja Europejska przygotuje do końca roku rewizję dyrektywy dotyczącej ETS2 z propozycjami istotnych zmian, które następnie będą przedmiotem negocjacji z udziałem państw członkowskich i Parlamentu Europejskiego. Podkreślała, że dla Polski najważniejsze jest ograniczenie wpływu nowych regulacji na koszty życia gospodarstw domowych. Wśród priorytetów wskazała również dłuższe niż roczne przesunięcie terminu wejścia ETS2, które może zostać wypracowane na dalszym etapie rozmów.
Źródło: PAP
