Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej poinformował o wydaniu zgody na ekshumacje szczątków polskich ofiar w Hucie Pieniackiej i Ugłach. Decyzja zapadła po zapowiedzi Wołodymyra Zełenskiego o otwarciu archiwów ukraińskich służb.
W komunikacie ukraińskiej instytucji przekazano, że badania obejmą tereny w obwodzie lwowskim i rówieńskim. To część ustaleń wspólnej grupy roboczej do spraw pamięci narodowej.
Pod koniec lipca, po naradzie z ministrami i współpracownikami, Zełenski ogłosił otwarcie archiwów służb specjalnych dotyczących tragicznych wydarzeń na Wołyniu oraz zwiększenie liczby zezwoleń na prace ekshumacyjne.
– Przeprowadziłem naradę dotyczącą naszej polityki wobec Polski. Uzgodniliśmy podjęcie kilku kluczowych działań. Zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu – napisał Wołodymyr Zełenski w mediach społecznościowych.
Decyzja Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej
W sobotę na oficjalnej stronie UINP ukazał się komunikat o przeprowadzeniu badań ekshumacyjnych w kilku obwodach Ukrainy.
– Zgodnie z porozumieniami osiągniętymi przez ukraińsko-polską grupę roboczą ds. pamięci narodowej, Komisja zgodziła się na przeprowadzenie badań ekshumacyjnych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka (obecnie w obrębie osiedla Podkaminska rejonu złoczowskiego obwodu lwowskiego) – napisano.
W tej samej decyzji znalazła się zgoda na badania grobów osób zmarłych i zaginionych w okresie II wojny światowej we wsi Ugły w gminie Sarna, rejon sarneński, obwód rówieński. Osobna decyzja dotyczy pobrania próbek materiału genetycznego ze szczątków pochowanych od 1992 do 2015 roku na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Reakcja polskiego ministerstwa i plany na sierpień
Do decyzji Kijowa odniosła się minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska.
– Celem ministerstwa kultury jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej – powiedziała.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła.
Wcześniejsze poszukiwania i odnalezione szczątki
W piątek polski Instytut Pamięci Narodowej podał, że ekshumacje w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej trwały od 13 lipca do 7 sierpnia. Odnaleziono szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. 30 sierpnia szczątki zostaną pochowane w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
W czerwcu w Hucie Pieniackiej zakończono prace poszukiwawcze. Szczątki ludzkie zlokalizowano w 25 miejscach na obszarze ponad 200 metrów kwadratowych.
Marcowe prace w Ugłach nie doprowadziły do odnalezienia masowego grobu. Ekipy natrafiły jednak na pozostałości kaplicy cmentarnej.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, szef polskiej części badań.
Źródło: Polsat News, Fot. Polsat News