Gospodarka odpadami tekstylnymi w Polsce stoi u progu zmian porównywalnych z wprowadzeniem PSZOK-ów. Projekt ustawy o rozszerzonej odpowiedzialności producentów przeniesie na firmy odzieżowe koszty zbiórki i recyklingu ubrań, które obecnie spoczywają na mieszkańcach i gminach. Konsultacje projektu rozpoczną się w trzecim kwartale tego roku.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska pracuje nad implementacją nowelizacji unijnej dyrektywy odpadowej. Jak przekazała Anita Sowińska, projekt trafi do konsultacji publicznych, uzgodnień międzyresortowych i opiniowania w trzecim kwartale tego roku. Unia zobowiązała kraje członkowskie do uruchomienia systemu ROP dla tekstyliów do 17 kwietnia 2028 roku, a mikroprzedsiębiorcy zyskają dodatkowe dwanaście miesięcy na dostosowanie się.
Dziś za odpady tekstylne płacą obywatele oraz samorządy, które organizują ich odbiór w punktach selektywnej zbiórki odpadów komunalnych. W projekcie zaproponowano, by organizacje producentów prowadziły również inne punkty zbiórki, odciążając tym samym gminy.
Organizacje producentów jak w systemie ZSEE
W nowym systemie kluczową rolę odegrają organizacje producentów, wzorowane na rozwiązaniach funkcjonujących przy zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym. To one mają koordynować cały proces: od zbierania używanej odzieży, przez sortowanie, aż po przygotowanie do ponownego użycia lub recyklingu.
– Praktycznie będzie to wyglądało tak, że powstaną organizacje producentów, podobne do tych funkcjonujących dziś w systemie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego. Będą one koordynować zbieranie używanych wyrobów i odpadów tekstylnych, ich sortowanie oraz przygotowanie do ponownego użycia – powiedziała Anita Sowińska.
– Obecnie to obywatele i gminy ponoszą koszty zbierania i przetwarzania odpadów tekstylnych, a nie producenci. Wynika to z faktu, że to gminy mają obowiązek organizowania zbiórki poprzez PSZOK-i. To był potrzebny krok, ale niewystarczający. Dlatego w projekcie ustawy proponujemy, aby organizacje producentów organizowały również inne punkty zbiórki – stwierdziła Sowińska.
Sklepy, platformy i punkty napraw
Projekt przewiduje obowiązek prowadzenia zbiórki w sklepach o powierzchni powyżej 100 metrów kwadratowych oraz w sieciach handlowych o łącznej powierzchni przekraczającej 1000 metrów kwadratowych. Platformy handlowe również zostaną obciążone nowym obowiązkiem i będą musiały zapewnić punkty odbioru zużytego towaru. Organizacje producentów będą odpowiedzialne za utworzenie co najmniej jednego punktu naprawy tekstyliów w każdej gminie.
Producenci, którzy nie wywiążą się z obowiązku zbiórki i recyklingu, zapłacą opłatę produktową.
Konferencja Business PRECOP przygotowuje uczestników do globalnych negocjacji środowiskowych, w tym Szczytu Klimatycznego ONZ COP31. Wydarzenie odbędzie się 30 września i 1 października 2026 roku w Międzynarodowym Centrum Kongresowym w Katowicach.
Źródło: WNP.PL, Fot. Sasha Ostapiuk / Shutterstock