Rod, metal z grupy platynowców, jest obecnie dwa razy droższy od złota. Jego uncja kosztuje około 8 tysięcy dolarów, podczas gdy za uncję złota płaci się nieco ponad 4 tysiące dolarów. Mimo tej astronomicznej ceny, niewielkie ilości rodu znajdują się w wielu domach – przede wszystkim w katalizatorach samochodowych.
Rod to jeden z najrzadszych metali na Ziemi. W skorupie ziemskiej występuje jedynie w śladowych ilościach, a jego roczne wydobycie wynosi zaledwie kilkanaście ton. Globalne zasoby tego pierwiastka szacowane są na około 3 tysiące ton – to mniej niż np. światowe rezerwy złota, które sięgają dziesiątek tysięcy ton.
Większość rodu pochodzi z kompleksu Bushveld w Republice Południowej Afryki, gdzie występują bogate złoża platyny i palladu. Znaczące ilości wydobywa się także w kopalniach w Zimbabwe. Proces pozyskiwania rodu jest wyjątkowo skomplikowany – najczęściej powstaje on jako produkt uboczny przy eksploatacji rud niklu, miedzi i platyny.
Dlaczego rod jest tak drogi?
O cenie rodu decyduje przede wszystkim jego ograniczona podaż. Rocznie na rynek trafia ledwie kilkanaście ton, a popyt – szczególnie ze strony przemysłu motoryzacyjnego – utrzymuje się na wysokim poziomie. Nic dziwnego, że uncja rodu kosztuje około 8 tysięcy dolarów, czyli dwukrotnie więcej niż uncja złota.
– Proces ten wymaga ogromnych nakładów energii i powoduje wysoką emisję dwutlenku węgla, poważne zanieczyszczenie wód i degradację terenów górniczych – czytamy w serwisie KB.pl, który przeanalizował łańcuch produkcji tego metalu.
Gdzie wykorzystuje się rod?
Ponad 80 procent światowego zapotrzebowania na rod generuje branża motoryzacyjna. Metal ten jest kluczowym składnikiem katalizatorów samochodowych, które ograniczają emisję szkodliwych substancji do atmosfery. To właśnie rod odpowiada w nich za neutralizację tlenków azotu, uznawanych za jedne z najbardziej niebezpiecznych zanieczyszczeń spalin.
Rod znajduje zastosowanie także w jubilerstwie – wykorzystuje się go do powlekania biżuterii, nadając jej trwały, srebrzysty połysk. Ponadto metal ten używany jest w elektronice, w tym w produkcji styków elektrycznych oraz w przemyśle chemicznym jako katalizator w procesach syntezy.
Pomimo wysokiej ceny, rod jest metalem, z którym stykamy się na co dzień – głównie przez samochody, które posiadamy lub którymi podróżujemy. Jego unikalne właściwości sprawiają, że trudno go zastąpić w wielu kluczowych zastosowaniach.
Źródło: WNP.PL (na podstawie KB.pl), Fot. Shutterstock/RHJPhtotos