W najbliższy weekend w Teheranie odbędzie się uroczystość pogrzebowa byłego najwyższego przywódcy Iranu, Alego Chameneiego, który zginął 28 lutego podczas amerykańsko-izraelskiej ofensywy. Na uroczystości przybędą wysocy rangą przedstawiciele państw sojuszniczych, w tym z Chin i Rosji – poinformowała agencja Bloomberga.
Według doniesień chińskiego ministerstwa spraw zagranicznych, Pekin będzie reprezentował wiceprzewodniczący Stałego Komitetu Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych He Wei. Z kolei Rosję na uroczystościach reprezentować ma były prezydent Dmitrij Miedwiediew, obecnie wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej. Obecność tych polityków podkreśla znaczenie, jakie Moskwa i Pekin przywiązują do utrzymania dobrych relacji z Teheranem w obliczu trwającego konfliktu.
Do Iranu uda się także premier Pakistanu Shehbaz Sharif, który od początku wojny pełni rolę mediatora między Iranem a Stanami Zjednoczonymi i Izraelem. Według irańskich mediów, w pogrzebie weźmie udział również wiceprezydent Turcji Cevdet Yilmaz oraz prezydenci Gruzji i Tadżykistanu. Uroczystości rozpoczną się w sobotę ceremonią w Teheranie, która ma zgromadzić miliony żałobników. Pięć dni później odbędzie się oficjalny pochówek w rodzinnym mieście przywódcy – Meszhedzie.
Dyplomatyczne tło pogrzebu
Obecność tak wielu wysokich rangą polityków w Teheranie nie jest przypadkowa. Choć oficjalnym celem wizyty jest udział w ostatnim pożegnaniu ajatollaha, faktycznie może dojść do zakulisowych rozmów dotyczących zakończenia konfliktu. Ministerstwo spraw zagranicznych Kataru poinformowało, że kolejne spotkanie irańskich i amerykańskich negocjatorów odbędzie się już po pogrzebie – w czwartek 9 lipca.
Wstępne porozumienie między USA a Iranem, zawarte w nocy z 17 na 18 czerwca, ma doprowadzić do umowy kończącej wojnę rozpoczętą pod koniec lutego. – Negocjacje są trudne, ale istnieje realna szansa na zawieszenie broni, jeśli obie strony wykażą dobrą wolę. Kluczowe będzie stanowisko Chin i Rosji, które mogą wpłynąć na Iran, by przystał na warunki USA – powiedział anonimowy dyplomata z regionu Zatoki Perskiej.
Geopolityczne znaczenie sojuszu z Iranem
Uczestnictwo wysokich przedstawicieli Chin i Rosji w pogrzebie Chameneiego to także sygnał dla Waszyngtonu i Tel Awiwu, że Teheran wciąż ma silnych sojuszników. Dmitrij Miedwiediew, jako wiceprzewodniczący Rady Bezpieczeństwa Rosji, ma za zadanie pokazać, że Moskwa nie porzuci Iranu mimo nacisków międzynarodowych. Podobnie wizyta chińskiego wysłannika He Wei wpisuje się w strategię Pekinu, który od lat umacnia wpływy na Bliskim Wschodzie kosztem Stanów Zjednoczonych.
Pakistan, Turcja, Gruzja i Tadżykistan to kolejni gracze, którzy mogą odegrać rolę w ewentualnym procesie pokojowym. – Shehbaz Sharif jest jednym z głównych mediatorów, a jego obecność daje nadzieję, że uda się przekonać wszystkie strony do stołu negocjacyjnego – stwierdził analityk z Institute for Middle East Studies. Pogrzeb Chameneiego staje się więc nie tylko wydarzeniem żałobnym, ale i areną zakulisowej dyplomacji, która może zadecydować o przyszłości regionu.
Źródło: Bloomberg, Fot. PAP/EPA