Na Dolnym Śląsku rusza pilotażowy program wsparcia spółdzielni energetycznych o wartości 5 mln zł. Program ma pomóc gminom i mieszkańcom w obniżeniu kosztów energii, zwiększeniu efektywności lokalnej gospodarki oraz w rozwoju energetyki obywatelskiej. WFOŚiGW we Wrocławiu, Tauron Dystrybucja i BOŚ Bank łączą siły, aby stworzyć modelowe spółdzielnie energetyczne, które mogą stać się wzorem dla całego kraju. Nabór wniosków startuje 24 listopada i potrwa do wyczerpania środków.
- Pilotażowy program wsparcia spółdzielni energetycznych na Dolnym Śląsku dysponuje budżetem 5 mln zł, a maksymalne dofinansowanie dla jednej inicjatywy wynosi 1,25 mln zł.
- Program wspiera współpracę samorządów, mieszkańców i lokalnych przedsiębiorstw w produkcji, dystrybucji i konsumpcji energii odnawialnej w ramach spółdzielni energetycznych.
- WFOŚiGW we Wrocławiu odpowiada za finansowanie i doradztwo, Tauron Dystrybucja zajmuje się stroną techniczną, a BOŚ Bank wspiera modelami finansowymi i doradztwem ekonomicznym.
- Nabór wniosków rusza 24 listopada i obejmuje zarówno gminy, grupy gmin, jak i istniejące spółdzielnie energetyczne, które chcą wziąć udział w pilotażu.
- Program zakłada trzy etapy realizacji: koncepcję i planowanie, organizację i rejestrację spółdzielni oraz przygotowanie inwestycji, w tym dokumentacji dla OZE i systemów zarządzania energią.
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, wraz ze swoimi partnerami, uruchomił nabór do Pilotażowego Programu Wsparcia Spółdzielni Energetycznych, dysponującego budżetem 5 mln zł. Program ma na celu wsparcie gmin i lokalnych społeczności w tworzeniu i rozwijaniu spółdzielni energetycznych, które pozwalają obniżać koszty energii, zwiększać efektywność energetyczną oraz wzmacniać lokalną gospodarkę poprzez rozwój energetyki obywatelskiej.
Prace nad programem poprzedziły liczne konsultacje techniczne, analizy oraz spotkania z przedstawicielami gmin, ekspertami z branży energetycznej, uczelniami oraz lokalnymi społecznościami. Dzięki temu udało się lepiej zrozumieć potrzeby samorządów i określić, w jaki sposób wsparcie finansowe może przynieść największe korzyści. Program umożliwi gminom skorzystanie z funduszy na realizację projektów spółdzielni energetycznych, które nie tylko obniżą rachunki za energię, ale również przyczynią się do zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w lokalnych systemach energetycznych.
W ramach działań przewidziano zarówno doradztwo techniczne, jak i wsparcie w zakresie przygotowania projektów, co ma zwiększyć szanse ich efektywnej realizacji i trwałego wpływu na gospodarkę energetyczną regionu.
Dlaczego spółdzielnie energetyczne?
Spółdzielnie energetyczne to nowoczesna forma współpracy, w której gminy, mieszkańcy i lokalne przedsiębiorstwa wspólnie wytwarzają, magazynują, dystrybuują i zużywają energię pochodzącą ze źródeł odnawialnych. Ich głównym celem jest tworzenie zbilansowanego systemu energetycznego, w którym produkcja energii, jej magazynowanie oraz wykorzystanie są wzajemnie powiązane i zoptymalizowane, a to przynosi korzyści zarówno uczestnikom spółdzielni, jak i samej sieci energetycznej.
– Chcemy, aby Dolny Śląsk stał się regionem, w którym spółdzielnie energetyczne nie są projektem teoretycznym, lecz stanowią praktyczne narzędzie lokalnego bezpieczeństwa i rozwoju. Jesteśmy przekonani, że transformacja energetyczna to nasza wielka szansa oraz inwestycja w suwerenność energetyczną. Stworzyliśmy rozwiązania techniczne i organizacyjne, które pozwolą zainicjować rozwój energetyki obywatelskiej – tłumaczy Paweł Łapacz, Prezes WFOŚiGW we Wrocławiu.
W ramach pilotażu spółdzielnie są projektowane razem z operatorem systemu dystrybucyjnego, co gwarantuje zgodność techniczną i bezpieczeństwo pracy sieci. Równocześnie opracowywana jest struktura organizacyjna i finansowa, umożliwiająca takim wspólnotom budowanie zdolności kredytowej i inwestycyjnej bez obciążania budżetów gmin.
Efekt współpracy
Pilotażowy Program Wsparcia Spółdzielni Energetycznych realizowany jest we współpracy trzech instytucji: WFOŚiGW we Wrocławiu, Tauron Dystrybucji oraz BOŚ Banku. WFOŚiGW pełni rolę inicjatora i koordynatora programu, odpowiada za finansowanie projektów, doradztwo oraz nadzór nad ich realizacją. Tauron Dystrybucji jest partnerem technicznym, wspierającym proces bilansowania energii oraz opracowywanie modeli funkcjonowania spółdzielni w oparciu o dane sieciowe. BOŚ Bank zapewnia doradztwo ekonomiczne oraz narzędzia finansowe, ułatwiające gminom i spółdzielniom energetycznym planowanie inwestycji.
W ramach pilotażu wprowadzono szereg innowacyjnych rozwiązań. Operator sieci wydaje oświadczenie o możliwościach przyłączeniowych jeszcze przed uzyskaniem warunków przyłączenia, co pozwala samorządom szybciej planować inwestycje. Analitycy BOŚ Banku przygotowują opinie ekonomiczne, a finansowanie inwestycji może opierać się na przyszłych obrotach spółdzielni, co zmniejsza obciążenie budżetów gmin i ułatwia uruchamianie nowych projektów.
Pilotaż umożliwia wspólne modelowanie koncepcji spółdzielni przez ekspertów WFOŚiGW, Tauron Dystrybucji i BOŚ Banku. Dzięki temu każda spółdzielnia od początku spełnia wymagania techniczne, ekonomiczne i prawne. Program tworzy mechanizmy umożliwiające stabilną pracę sieci, bilansowanie energii oraz rozwój lokalnych źródeł OZE. Wiceprezes Tauron Dystrybucji, Maciej Mróz, podkreśla, że współpraca z samorządami pozwala gminom wykorzystać potencjał w budowaniu świadomości energetycznej i tworzeniu społeczności energetycznych. Bartosz Kublik, Prezes Zarządu BOŚ S.A., wskazuje, że program dostarcza gminom modele finansowe oparte na rzeczywistych przychodach spółdzielni, umożliwiając szybki start własnych źródeł energii.
Solidne fundamenty
Projekt zyskuje szerokie zaplecze eksperckie i instytucjonalne. Powołano Dolnośląską Radę na rzecz Energii i Klimatu, która skupia przedstawicieli nauki, samorządów, biznesu i organizacji społecznych. WFOŚiGW podpisał również porozumienie z Urzędem Marszałkowskim Województwa Dolnośląskiego dotyczące wspólnych działań na rzecz transformacji energetycznej regionu. Kluczowym partnerem merytorycznym został Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, który współtworzy komponent edukacyjny programu. W planach jest uruchomienie studiów podyplomowych poświęconych energetyce obywatelskiej i zarządzaniu lokalnymi wspólnotami energetycznymi.
Źródło: CIRE
