Polscy operatorzy sieci dystrybucyjnych odnotowują poprawę wskaźników niezawodności dostaw prądu, ale różnice między obszarami wiejskimi a miastami pozostają ogromne. Na wsiach przerwy są nawet kilkukrotnie dłuższe i częstsze niż w aglomeracjach. Dane za lata 2023–2025 pokazują, że mimo modernizacji sieci, wyzwaniem pozostają linie napowietrzne i ekstremalne zjawiska pogodowe.
Wskaźniki SAIDI (średni czas przerwy na odbiorcę) i SAIFI (średnia liczba przerw) są podstawowymi miernikami jakości dostaw energii. Z danych uzyskanych przez WNP od największych OSD – PGE Dystrybucja, Tauron Dystrybucja, Enea Operator, Energa Operator i Stoen Operator – wynika, że w latach 2023–2025 łączny czas przerw (planowanych, nieplanowanych i katastrofalnych) w większości spadał. Jednocześnie rosły przerwy planowane, co świadczy o intensywnych pracach modernizacyjnych.
Najlepsze wyniki notuje warszawski Stoen Operator – sieć kablowa i pierścieniowa układ zasilania minimalizują skutki awarii. Z kolei PGE Dystrybucja, obejmująca około 40 proc. powierzchni kraju, w tym wschodnie regiony, wykazuje wyższe wskaźniki. W 2025 roku SAIDI łączne wyniosło u niej 286,29 min na odbiorcę, a SAIFI – 3,64.
Wieś płaci wyższą cenę za pejzaż
– Najniższe wartości wskaźników osiągane są na obszarach miejskich (miasta na prawach powiatu oraz miasta). Wyższe wartości są na obszarach wiejskich – mogą być nawet kilkukrotnie wyższe zarówno dla SAIDI, jak i SAIFI – komentuje Tomasz Bera, zastępca dyrektora Pionu Zarządzania Majątkiem Sieciowym Energi-Operatora. – Tereny wiejskie w przeważającej części zasilane są liniami napowietrznymi, co czyni je podatnymi na awarie będące wynikiem niekorzystnej pogody. Dodatkowo przez rozproszony układ sieci trudniejsze jest dotarcie do miejsca napraw – dodaje.
Przykładowo w pierwszych trzech kwartałach 2023 roku w grupie Tauron wskaźnik SAIDI dla wsi wyniósł 176,29 min na odbiorcę, podczas gdy dla miast na prawach powiatu – tylko 45,78 min. Potwierdza to, że mieszkaniec wsi traci dostęp do prądu średnio cztery razy dłużej niż mieszkaniec miasta.
Milimetry kabli i cyberbezpieczeństwo czasu
Operatorzy podejmują konkretne kroki, by te dysproporcje niwelować. Energa-Operator w latach 2026–2028 planuje skablowanie ponad 1400 km linii SN oraz wymianę na izolowane ponad 3300 km linii i przyłączy nn. – W ciągu ostatnich 15 lat zredukowaliśmy wskaźnik SAIDI łącznie o 74 proc., a SAIFI o 57 proc. – wylicza Tomasz Bera.
PGE Dystrybucja realizuje program zmiany struktury sieci z napowietrznej na kablową, a Enea Operator stawia na rozwój sieci kablowych i systemów zdalnego sterowania. – Coraz większa liczba urządzeń zdalnie sterowanych oraz rozwój systemów monitorowania pracy sieci pozwalają szybciej identyfikować miejsca awarii i skracać czas przywracania zasilania – wyjaśnia Mateusz Gościmski, rzecznik Enei Operator. Marek Gołoś ze Stoen Operatora dodaje, że w Warszawie wskaźniki SAIDI i SAIFI systematycznie spadają, choć rosnące inwestycje budowlane powodują uszkodzenia kabli.
Źródło: WNP.PL, Fot. Ireneusz Chojnacki / PTWP