Mieszkańcy wsi w Polsce doświadczają nawet kilkukrotnie dłuższych przerw w dostawie energii elektrycznej niż mieszkańcy miast. Powodem są napowietrzne linie, podatne na wiatr i burze, oraz rozproszona infrastruktura. Operatorzy tłumaczą, że trwa kosztowna modernizacja sieci, ale w wielu regionach wskaźniki niezawodności pozostają słabe.
W ostatnich latach uwaga skupiała się na transformacji energetycznej i przyłączaniu OZE do sieci dystrybucyjnych. Tymczasem najważniejszym zadaniem operatorów systemów dystrybucyjnych (OSD) jest niezawodne dostarczanie prądu do odbiorców. Najlepiej mierzą to wskaźniki SAIDI (średni czas przerwy na odbiorcę) oraz SAIFI (średnia liczba przerw na odbiorcę). Dane za lata 2023–2025, które portal WNP.PL pozyskał od największych OSD w Polsce, ujawniają wyraźne zróżnicowanie terytorialne.
Miasto lepiej chronione, wieś bez rezerw
– Najniższe wartości wskaźników SAIDI i SAIFI osiągane są na obszarach miejskich (miasta na prawach powiatu oraz miasta) – wskazał Tomasz Bera, zastępca dyrektora Pionu Zarządzania Majątkiem Sieciowym Energi-Operatora. – Wyższe wartości na obszarach wiejskich mogą być kilkukrotnie wyższe – dodał. W I-III kwartale 2023 roku w dystrybucji Tauronu SAIDI dla wsi wyniósł 176 minut na odbiorcę, dla miast zaledwie 46 minut.
Tomasz Bera wyjaśnił, że na wsiach dominują linie napowietrzne, wrażliwe na pogodę, a sieć pracuje w układzie promieniowym, co uniemożliwia szybkie przełączenie odbiorców na inne źródło zasilania. W miastach przeważają kable podziemne, a sieć ma najczęściej układ pierścieniowy, zapewniający rezerwę. Marek Gołoś ze Stoen Operatora potwierdza poprawę ciągłości dostaw w Warszawie, ale podkreśla ryzyko związane z wykopami budowlanymi, które niszczą kable.
Planowane wyłączenia oznaczają modernizację
Większość OSD odnotowała wzrost wskaźnika SAIDI dla przerw planowanych. – Wyższe wartości przerw planowanych wynikają z rozwoju i modernizacji infrastruktury na niespotykaną dotąd skalę – skomentował Mateusz Gościniak, rzecznik Enei Operator. Jego zdaniem to świadoma decyzja, której efekty widać w poprawie wskaźników dla przerw nieplanowanych. PGE Dystrybucja, obsługująca ok. 40% powierzchni kraju, obniżyła łączny SAIDI z 312 minut w 2023 roku do 286 minut w 2025 roku, a SAIFI z 4,29 do 3,64.
Energa-Operator zredukowała SAIDI w ciągu 15 lat aż o 74% i SAIFI o 57%. – W latach 2026–2028 planujemy skablowanie ponad 1400 km linii SN oraz wymianę na izolowane ponad 3300 km linii i przyłączy nn – wyliczył Tomasz Bera. Enea Operator stawia na cyfryzację i coraz więcej łączników zdalnie sterowanych, co pozwala szybciej lokalizować awarie. Operatorzy podkreślają, że pogoda staje się coraz bardziej ekstremalna, co działa na niekorzyść wskaźników, ale długofalowo inwestycje w kablowe sieci i inteligentne systemy zarządzania mają przynieść trwałą poprawę, zwłaszcza na terenach wiejskich.
Źródło: WNP.PL, Fot. PTWP