Nowy unijny system ochrony rynku stali wejdzie w życie 1 lipca, redukując roczny limit importu do 18,3 mln ton. Regulacje mają przede wszystkim ograniczyć import spoza Unii Europejskiej, w tym z Rosji, ale jednocześnie wywołują obawy Ukrainy. Ukraiński przemysł hutniczy ostrzega przed możliwymi negatywnymi skutkami zmian, które mogą doprowadzić do zamknięcia części wielkich pieców.
Zgodnie z nowym unijnym rozporządzeniem, od 1 lipca limit importu stali zostanie zmniejszony o 47 procent w porównaniu z kontyngentem na 2024 rok, który wynosił około 34,5 mln ton. Nowa kwota globalna to 18,3 mln ton rocznie. Jednocześnie podwojone zostanie cło nakładane na dostawy przekraczające ten limit – z 25 do 50 procent. Zmiana ta jest odpowiedzią na nadmiar mocy produkcyjnych w krajach trzecich, szczególnie w Rosji, która wykorzystywała eksport stali do obchodzenia sankcji. Nowe przepisy są znacznie bardziej restrykcyjne od dotychczasowych – oprócz niższej kwoty globalnej i wyższego cła, wprowadzono także mechanizm wcześniejszego wyczerpania kontyngentów przez kraje uznawane za źródło nadpodaży.
Nowy unijny system ochrony rynku stali
Komisja Europejska, projektując nowe przepisy, chciała wzmocnić ochronę unijnego rynku przed napływem taniej stali z zagranicy. W ramach tych regulacji zaproponowano także bezcłowy kontyngent dla Ukrainy w wysokości 713 tys. ton stali rocznie. To jednak znacznie mniej niż dotychczasowy poziom eksportu ukraińskiej stali do UE – w 2025 roku wyniósł on 2,6 mln ton. Stanisław Zinczenko, prezes GMK Center, zwrócił uwagę, że Unia Europejska jest jedynym dużym rynkiem zbytu dla ukraińskiego hutnictwa. KE argumentuje, że celem jest ochrona miejsc pracy i konkurencyjności unijnych hut, jednak Ukraina wskazuje na brak proporcjonalności nowych regulacji.
Ukraiński przemysł hutniczy pod presją
– Wprowadzenie kontyngentu na 713 tys. ton może spowodować około trzykrotny spadek produkcji stali na Ukrainie. Może to doprowadzić do zamknięcia trzech z sześciu wielkich pieców obecnie działających na Ukrainie – podkreślił Zinczenko. Ministerstwo Rozwoju i Technologii przekazało w maju, że od momentu rozpoczęcia prac nad nowym unijnym mechanizmem Polska konsekwentnie postulowała objęcie Ukrainy pełnym zakresem nowych regulacji ochronnych oraz odejście od dotychczasowego wyłączenia tego kraju spod środków ochronnych. KE uwzględniła ten postulat Polski w swoim projekcie regulacji, co następnie zostało potwierdzone w stanowisku Rady UE oraz PE – napisał resort w odpowiedzi na interpelację poselską. Ukraińscy producenci apelują o rewizję tych zapisów, obawiając się upadku części hut.
Źródło: WNP.PL, Fot. Shutterstock/Nordroden