Rząd szykuje rewolucję dla emerytów i rencistów, którzy po otrzymaniu polskiego świadczenia podjęli pracę za granicą. Projekt Ministerstwa Zdrowia przewiduje, że po zakończeniu takiej działalności będą mieli zaledwie 14 dni na poinformowanie ZUS. Kto nie zdąży, może stracić część emerytury – Zakład będzie mógł potrącić zaległe składki zdrowotne bezpośrednio ze świadczenia.
Przygotowywane przepisy uderzają w osoby, które po nabyciu prawa do emerytury lub renty wyjechały do pracy do innego kraju Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii albo państw EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria). Chodzi o tych, którzy z tego powodu zostali wyrejestrowani z polskiego ubezpieczenia zdrowotnego albo nigdy nie zostali do niego zgłoszeni. Po powrocie lub zakończeniu zarobkowania będą musieli w ciągu 14 dni zgłosić ten fakt ZUS-owi lub innemu właściwemu organowi emerytalnemu.
Jak wynika z informacji „Rzeczpospolitej”, organ emerytalny ma wtedy ustalić, czy emeryt ponownie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania polskiego świadczenia, i zgłosić go do systemu. Jeżeli senior nie dopełni obowiązku, a z tego powodu powstaną zaległości w opłacaniu składek, ZUS dostanie prawo potrącenia nieopłaconych należności bezpośrednio z emerytury lub renty. – Nowe regulacje mają uszczelnić system i wyeliminować sytuacje, w których osoby pracujące za granicą przez lata nie płacą składek zdrowotnych w Polsce, a potem korzystają z polskiej służby zdrowia – wyjaśniają urzędnicy ministerstwa.
Kolejne zmiany: NFZ będzie informował banki
Projekt nie kończy się na obowiązkach seniorów. Ministerstwo Zdrowia planuje także rozszerzenie kompetencji Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ ma zyskać możliwość przekazywania bankom danych o tym, czy dana osoba jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. Nowe przepisy mają dotyczyć przede wszystkim osób pobierających emerytury lub renty z zagranicy, które jednocześnie korzystają z polskich świadczeń.
Banki będą mogły weryfikować status ubezpieczenia zdrowotnego swoich klientów. To ułatwi im ocenę zdolności kredytowej i zarządzanie ryzykiem. – To odpowiedź na postulaty sektora finansowego, który od lat domaga się dostępu do tych danych – słyszymy w resorcie zdrowia. Projekt przewiduje, że NFZ nie będzie musiał pytać o zgodę obywatela – wystarczy, że bank wykaże interes prawny.
Kiedy wejdą w życie?
Harmonogram jest ambitny. Rada Ministrów ma przyjąć projekt ustawy w trzecim kwartale 2026 roku. Resort zdrowia liczy, że nowe przepisy zaczną obowiązywać jeszcze w 2027 roku. To oznacza, że seniorzy, którzy obecnie pracują za granicą, powinni już teraz przygotować się na nowe obowiązki. W praktyce po zakończeniu każdej zagranicznej pracy będą musieli natychmiast zgłosić to ZUS-owi.
Konsekwencje zaniedbania mogą być dotkliwe. ZUS zyska narzędzie do ściągania zaległych składek bezpośrednio z emerytury. Osoba, która przez lata pracowała w Niemczech czy Holandii i nie zgłaszała tego faktu, może nagle stracić nawet kilkadziesiąt procent swojego świadczenia. – System będzie działał automatycznie. Jeśli senior nie poinformuje nas w terminie, wygenerujemy pismo z wezwaniem do zapłaty, a w razie braku reakcji – potrącenie – zapowiada przedstawiciel ZUS.
Źródło: WNP.PL (na podstawie „Rzeczpospolita”), Fot. Shutterstock/PawelKacperek