Czerwcowy wzrost podaży pieniądza M3 zaskoczył skalą, sięgając 38,5 mld zł. Jeszcze większe zainteresowanie ekonomistów wzbudził jednak wyraźny wzrost ilości gotówki w obiegu. Według ekspertów Polacy coraz chętniej trzymają pieniądze poza bankami, m.in. z myślą o bezpieczeństwie.
Narodowy Bank Polski podał w środę, że wartość podaży pieniądza M3 w czerwcu wzrosła o 38,5 mld zł. Przyrost wynosi 11,8 proc. w ujęciu rocznym, co zdaniem analityków Banku Pekao znacząco przewyższyło konsensus prognoz, który zakładał 11,1 proc. rdr.
Największe wrażenie zrobiła jednak nie tyle dynamika całej podaży, ile rola gotówki w tym wzroście. Udział fizycznego pieniądza w obrocie gospodarczym wyraźnie się zwiększył, co ekonomiści określają mianem „paradoksu gotówki”. Zjawisko to polega na rosnącym znaczeniu gotówki mimo coraz powszechniejszych technologii płatniczych.
Paradoks gotówki wciąż silny
Analitycy Banku Pekao przypominają, że skok popytu na pieniądz gotówkowy z lat 2020-2022, wywołany lockdownami i atakiem Rosji na Ukrainę, miał wartość ok. 2,5 proc. PKB i charakter przejściowy. Mimo to nie wpłynął na wieloletni trend, w którym wolumen gotówki rośnie konsekwentnie szybciej, niż wynikałoby to z nominalnej dynamiki gospodarczej.
– Skok popytu na pieniądz gotówkowy z lat 2020-2022 (lockdowny i atak Rosji na Ukrainę) miał wartość ok. 2,5 proc. PKB i przejściowy charakter, ale nie wpłynął na wieloletni trend, w którym wolumen gotówki rośnie konsekwentnie szybciej, niż wynikałoby to z nominalnej dynamiki gospodarczej – podkreślają eksperci.
Przyczyny: od bezpieczeństwa po demografię
Zdaniem analityków banku, zjawisko może mieć wiele źródeł. Wymieniają czynniki behawioralne – utrzymywanie zapasów gotówki ze względów bezpieczeństwa, ekonomiczne – związane z szarą strefą, oraz demograficzne – osoby starsze czy migranci mogą mieć utrudniony dostęp do usług cyfrowych.
– Od behawioralnych (utrzymywanie zapasów gotówki ze względów bezpieczeństwa), przez ekonomiczne (szara strefa) i demograficzne (osoby starsze czy migranci mogą mieć utrudniony dostęp do usług cyfrowych) – czytamy w komentarzu.
Eksperci zwracają także uwagę na niedostateczną świadomość istnienia alternatyw dla gotówki. W ubiegłym roku całoroczna sprzedaż detalicznych obligacji skarbowych odpowiadała zaledwie miesięcznemu napływowi depozytów do sektora bankowego.
Źródło: WNP.PL, Fot. Shutterstock/Sheviakova Kateryna