Polska znajduje się w ogonie Unii Europejskiej pod względem wykorzystania sztucznej inteligencji w biznesie. Zaledwie 8 proc. firm korzysta z narzędzi AI, podczas gdy w Czechach odsetek ten wynosi 17 proc., a w Austrii 28 proc. Kluczowym powodem nie jest jednak brak dostępu do technologii, ale niska jakość zarządzania oraz struktura rodzimych przedsiębiorstw.
Raport Grupy Banku Światowego poświęcony adopcji AI w Polsce ujawnia niepokojącą lukę. Mimo że polski sektor ICT jest uznawany za silny, tylko jedna trzecia firm z tej branży wdrożyła rozwiązania sztucznej inteligencji. Dla porównania – w krajach skandynawskich robi to dwie trzecie przedsiębiorstw, a w Chorwacji, Czechach czy na Litwie ponad połowa. Najgorzej wypadają małe i średnie przedsiębiorstwa, które sięgają po AI czterokrotnie rzadziej niż ich odpowiedniki w Finlandii czy Austrii.
Główna bariera to nie pieniądze, ale zarządzanie
Analitycy Banku Światowego wskazują, że za 35–50 proc. różnicy między firmami najbardziej i najmniej zaawansowanymi technologicznie odpowiada właśnie jakość zarządzania. Polska zajmuje pod tym względem 25. miejsce na 27 państw UE. Dominują u nas firmy rodzinne nastawione na rynek krajowy, często z nieformalnym modelem zarządzania. Do tego dochodzi niski stopień umiędzynarodowienia i niewielka skala działalności.
– Jeżeli szef pyta, gdzie mamy AI, to jest bardzo świadomy szef. Pierwszym krokiem powinna być inwentaryzacja procesów i systemów wykorzystujących sztuczną inteligencję – mówiła Gabriela Bar, radczyni prawna specjalizująca się w nowych technologiach. Z kolei prof. Dariusz Szostek, sędzia Trybunału Konstytucyjnego, dodał: – Najpierw trzeba wiedzieć, do czego sztuczna inteligencja jest potrzebna. Wdrażanie AI dla samego wdrażania nie ma sensu.
Shadow AI – cicha rewolucja w firmach
Raport ujawnia również rosnącą rozbieżność między prywatnym a zawodowym wykorzystaniem AI. Już 20 proc. Polaków używa sztucznej inteligencji w życiu prywatnym, ale tylko 10 proc. w pracy. Zjawisko określane jako shadow AI – korzystanie z narzędzi AI na prywatnych kontach bez wiedzy pracodawcy – staje się powszechne. Według raportu Dagma Bezpieczeństwo IT/ESET 62 proc. pracowników już korzysta z AI, często bez nadzoru, a co trzeci deklaruje gotowość obchodzenia ograniczeń.
– Z perspektywy organizacji takie postępowanie wiąże się z ryzykiem niekontrolowanego wycieku wrażliwych informacji do zewnętrznych modeli – podkreślił Aleksander Kostuch, inżynier Stormshield. – Wdrażanie AI powinno być traktowane jako projekt transformacyjny, podobnie jak chmura czy praca zdalna. Każdy wymagał odpowiedniego postępowania na poziomie zarządczym.
Bank Światowy szacuje, że odpowiednie wykorzystanie AI może zwiększyć polski PKB o 1,3–12,1 proc. do 2035 r., pod warunkiem równoczesnego rozwijania kompetencji menedżerskich i infrastruktury cyfrowej.
Źródło: WNP.PL, Fot. Unsplash