Rząd szykuje zmiany, które mogą przesądzić o przyszłości programu budowy małych reaktorów jądrowych w Polsce. Do spółki Orlen Synthos Green Energy może dołączyć Polski Fundusz Rozwoju, co ma zakończyć wielomiesięczny impas i otworzyć drogę do pierwszej inwestycji we Włocławku.
Gra toczy się o miliardy złotych. Projekt małych reaktorów modułowych (SMR), który jeszcze dwa lata temu miał być filarem transformacji energetycznej, praktycznie stanął w miejscu. Powodem jest spór między głównymi udziałowcami – Orlenem a Synthosem – o podział kompetencji, finansowanie i kontrolę nad inwestycją. Według ustaleń Business Insider Polska rozwiązaniem ma być wejście do spółki Polskiego Funduszu Rozwoju. Negocjacje w tej sprawie prowadzi Ministerstwo Finansów i Gospodarki. – Nie zapadły jeszcze decyzje dotyczące terminu ani wielkości udziałów nowego inwestora – cytuje portal osobę znającą kulisy rozmów.
Orlen chce przejąć kontrolę nad inwestycją we Włocławku
Kluczowym elementem negocjacji pozostaje przyszła budowa pierwszego reaktora we Włocławku. Orlen chce posiadać około 80 proc. udziałów w spółce, która będzie odpowiadała za realizację tej inwestycji. Oznaczałoby to zasadniczą zmianę obecnego układu sił. Prezes Orlenu Ireneusz Fąfara publicznie sygnalizował, że obecna formuła współpracy wymaga zmian. – Naszym celem jest, aby partner zarabiał na współpracy z nami, a nie na nas – mówił w maju 2026 roku.
Nowy model właścicielski ma usprawnić zarządzanie projektem i przyspieszyć budowę reaktora BWRX-300, który ma dostarczać energię głównie dla przemysłu chemicznego, hutniczego i rafineryjnego. Technologia amerykańskiego GE Hitachi jest wciąż niesprawdzona w komercyjnej skali – żaden taki reaktor nie został jeszcze uruchomiony na świecie. Projekt obarczony jest więc zarówno ryzykiem technologicznym, jak i finansowym.
Stawka: pozycja Polski w technologii SMR
Od powodzenia programu zależy, czy Polska stanie się jednym z europejskich liderów wdrażania małych reaktorów jądrowych. Dla rządu to nie tylko ratowanie konkretnej inwestycji, ale też wiarygodności całej strategii rozwoju energetyki jądrowej obok budowy pierwszej dużej elektrowni atomowej. Zmiana akcjonariatu może przesądzić o losach inwestycji we Włocławku i wpłynąć na dalsze plany lokalizacji kolejnych reaktorów w kraju.
Jeśli rozmowy zakończą się sukcesem, OSGE zyska stabilne finansowanie i nowego partnera instytucjonalnego. To może odblokować decyzje inwestycyjne, które od miesięcy czekają na zielone światło. Przeciwnicy projektu wskazują jednak, że bez komercyjnego potwierdzenia technologii SMR ryzyko jest wciąż ogromne.
Źródło: WNP.PL, Fot. WNP.PL