Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Liwiusz Laska odrzuca pomysł wprowadzenia emerytur stażowych, wskazując na poważne problemy systemowe i koszty dla budżetu. W zamian proponuje rozwój emerytur pomostowych, które jego zdaniem lepiej odpowiadają na potrzeby osób pracujących w szczególnych warunkach.
W rozmowie z „Rzeczpospolitą” Laska podkreśla, że choć nie jest przeciwnikiem dyskusji o emeryturach stażowych, to powinna ona opierać się na konkretnych rozwiązaniach, a nie ogólnych hasłach. Jego zdaniem pomysł wcześniejszego przechodzenia na emeryturę po 35 latach pracy (dla kobiet) lub 40 latach (dla mężczyzn) rodzi zbyt wiele niewiadomych.
– Jeżeli przyjmiemy, że kobieta może przejść na emeryturę po 35 latach pracy, a aktywność zawodową rozpoczęła w wieku 17 lat, oznaczałoby to możliwość zakończenia kariery już około 52. roku życia. Trzeba odpowiedzieć sobie na pytanie, czy rzeczywiście chcemy stworzyć taki system – mówi prezes ZUS.
Nierozwiązane kwestie finansowe
Laska wskazuje, że kluczowe pytania dotyczą waloryzacji kapitału emerytalnego w latach poprzedzających osiągnięcie powszechnego wieku emerytalnego, minimalnej wysokości świadczenia oraz możliwości dorabiania do emerytury. Bez odpowiedzi na te pytania system byłby nieprzewidywalny i obciążający dla finansów publicznych.
– Czy przez kolejne lata do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego kapitał emerytalny miałby nadal podlegać waloryzacji? Czy świadczenie przysługiwałoby każdemu, czy tylko osobom, które zgromadziły środki pozwalające na wypłatę co najmniej minimalnej emerytury? Czy możliwe byłoby jednoczesne pobieranie emerytury i pełne dorabianie? – pyta Laska.
Prezes ZUS przypomina, że wcześniejsze przechodzenie na emeryturę oznacza dodatkowe koszty dla całego systemu. Świadczenia są bowiem finansowane nie tylko z kapitału zgromadzonego przez ubezpieczonych, ale również dzięki mechanizmowi waloryzacji. W praktyce oznacza to udział środków publicznych. – Nie jestem przeciwnikiem dyskusji o emeryturach stażowych, ale uważam, że powinna ona opierać się na konkretnych rozwiązaniach, a nie wyłącznie na ogólnym haśle – dodaje.
Emerytury pomostowe – realna alternatywa
Liwiusz Laska większy potencjał widzi w emeryturach pomostowych, które już dziś funkcjonują w polskim systemie. Jego zdaniem to właśnie one powinny być rozwijane, szczególnie dla osób wykonujących wyjątkowo ciężką lub szkodliwą pracę. W tym kontekście warto zastanowić się nad finansowaniem tego systemu.
– Jeżeli określone stanowiska wiążą się z wcześniejszym zakończeniem aktywności zawodowej, być może powinny być objęte innym poziomem składki. Dziś w praktyce część kosztów związanych z emeryturami pomostowymi ponosi całe społeczeństwo. Być może należałoby poszukać innego sposobu ich finansowania – wskazuje prezes ZUS.
Rolą ZUS – jak podkreśla Laska – jest przedstawianie danych i skutków poszczególnych rozwiązań. Ostateczne decyzje należą do ustawodawcy, ale bez rzetelnej analizy i konkretnych propozycji trudno mówić o odpowiedzialnej reformie.
Źródło: WNP.PL, Fot. alexgo.photography / Shutterstock