Polska Marynarka Wojenna doczeka się pierwszych od 40 lat nowych okrętów podwodnych. Ministerstwo Obrony Narodowej podpisało w Gdyni ze szwedzkim koncernem Saab kontrakt na trzy jednostki typu A26 (Blekinge) wraz z uzbrojeniem i wsparciem. Wartość umowy to blisko 18,2 mld złotych, co czyni ją jedną z największych w historii polskich zakupów zbrojeniowych.
Porozumienie zostało zawarte podczas pierwszych polsko-szwedzkich konsultacji międzyrządowych z udziałem premierów Donalda Tuska i Ulfa Kristerssona. Łączna wartość podpisanych w poniedziałek umów sięga prawie 49 miliardów koron szwedzkich, czyli około 19 miliardów złotych. Obejmuje to nie tylko same okręty, ale też pakiety logistyczny, szkoleniowy i uzbrojenia. Dostawa pierwszej jednostki przewidziana jest na lata 2031–2032, a wszystkie trzy mają trafić do Polski do 2038 roku.
W ramach osobnej umowy Polska wypożycza od Szwecji używany okręt podwodny typu A17 – HMS Södermanland. Koszt leasingu to ponad 700 mln złotych. Jednostka, która weszła do służby w 1989 roku, przeszła gruntowną modernizację i ma pełnić rolę pomostową, zanim nowe okręty trafią pod polską banderę. Przekazanie spodziewane jest w 2027 roku, po zakończeniu szkolenia polskiej załogi. Ma to wypełnić lukę po wycofywanym ORP Orzeł, który ma już 40 lat.
Transfer technologii i polski przemysł zbrojeniowy
Saab zobowiązał się do transferu kompetencji w zakresie utrzymania, napraw i przeglądów (MRO) do polskiego przemysłu. Dzięki temu Polska ma zyskać pełną niezależność w serwisowaniu okrętów przez cały cykl życia. Podpisano już memorandum z Polską Grupą Zbrojeniową, które otwiera drogę do utworzenia spółki celowej odpowiedzialnej za rozwój zdolności serwisowych. – Robimy to wszystko także dla naszych dzieci i wnuków, aby nasz region, Morze Bałtyckie były obszarem pokoju i bezpieczeństwa – powiedział premier Donald Tusk.
W tle kontraktu zacieśnia się współpraca obronna między Warszawą a Sztokholmem. Szwecja zadeklarowała zakupy w polskim przemyśle zbrojeniowym – w 2025 roku podpisała umowę na przenośne zestawy rakietowe Piorun za 1,16 mld zł. Teraz strony porozumiały się także w sprawie budowy okrętu ratownictwa podwodnego dla polskiej Marynarki Wojennej w ramach programu Ratownik. Dodatkowo Grupa WB i Saab podpisały list intencyjny dotyczący integracji systemu Gladius ze szwedzkimi siłami zbrojnymi.
Harmonogram i finansowanie programu Orka
Kontrakt przewiduje etapowe dostawy, a termin 2038 roku jest granicą osiągnięcia odtworzonych zdolności operacyjnych w domenie podwodnej. Finansowanie umowy jest mieszane – część pochodzi z budżetu państwa, część z Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych zarządzanego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. BGK podpisał porozumienie ze Szwedzką Agencją Kredytów Eksportowych (EKN), która udzieli gwarancji finansowania. – Polska jest dla Szwecji największym rynkiem w Europie Środkowo-Wschodniej. Ponad 700 szwedzkich firm działa tutaj – dodał premier Ulf Kristersson.
Decyzja o wyborze szwedzkiej oferty zapadła w listopadzie 2025 roku. W rywalizacji pokonano propozycje Francji, Hiszpanii, Korei Południowej, Niemiec (z Norwegią) i Włoch. Zdaniem MON oferta Saaba jako jedyna spełniła wszystkie wymagania Marynarki Wojennej, w tym najdalej idące deklaracje inwestycji w polskim przemyśle obronnym.
Źródło: WNP.PL, Fot. Materiały prasowe / ZOOM MON / st. chor. sztab. mar. Piotr Leoniak/3 FO