W kwietniu 2026 roku rozpoczęła się budowa pierwszego w historii transgranicznego połączenia systemów ciepłowniczych między Polską a Niemcami. Projekt United Heat, który połączy Zgorzelec i Görlitz, zakłada 12-kilometrowy rurociąg, częściowo przebiegający pod Nysą Łużycką. Celem jest pełna dekarbonizacja obu systemów i oparcie ich na odnawialnych źródłach energii.
Inwestycja realizowana jest przez spółkę SEC Zgorzelec, należącą do grupy E.ON Energy Infrastructure Solutions Polska, oraz Stadtwerke Görlitz z Grupy Veolia Germany. Planowane zakończenie projektu to rok 2029. United Heat ma zapewnić większe bezpieczeństwo dostaw ciepła dla mieszkańców obu miast oraz zniwelować wahania cen energii cieplnej.
Kluczowym założeniem projektu jest różnorodność technologiczna. W skład systemu wejdą: instalacje solarne z magazynem energii, odzysk ciepła ze ścieków i wód powierzchniowych, pompy ciepła, kotły na biomasę oraz model power-to-heat, który pozwoli wykorzystywać nadmiary energii z sieci elektroenergetycznej. Dzięki temu oba systemy ciepłownicze przestaną opierać się na paliwach kopalnych.
Dekarbonizacja po obu stronach Nysy
– To pierwsze tak zaawansowane technologicznie połączenie w Europie Środkowo-Wschodniej. Pokazuje, że transformacja ciepłownictwa może być efektywna nawet w przypadku miast granicznych – powiedział przedstawiciel SEC Zgorzelec. Projekt United Heat to nie tylko nowa infrastruktura, ale też szansa na wymianę doświadczeń między polskimi i niemieckimi specjalistami.
Wspólny system umożliwi elastyczne zarządzanie przepływami ciepła – w zależności od potrzeb i dostępności lokalnych źródeł OZE. To rozwiązanie ma szczególne znaczenie w kontekście zmienności produkcji energii z odnawialnych źródeł oraz redukcji emisji CO2 w sektorze ciepłowniczym, który w Polsce wciąż w dużej mierze opiera się na węglu.
Strategia transformacji ciepłownictwa
United Heat wpisuje się w szerszy plan Ministerstwa Energii, które w lipcu 2026 roku ogłosiło Strategię Transformacji Ciepłownictwa do 2040 roku. Dokument ten opiera się na siedmiu filarach: rozwoju lokalnych OZE, magazynach ciepła, technologiach power-to-heat, geotermii, biogazie i biometanie, kolektorach słonecznych oraz poprawie efektywności energetycznej. Według autorów strategii, wdrożenie tych rozwiązań sprawi, że do 2040 roku odnawialne źródła energii będą stanowić 52,2 procent udziału w ciepłownictwie systemowym w Polsce.
Budowa połączenia Zgorzelec–Görlitz to nie tylko krok w stronę dekarbonizacji, ale także test dla podobnych projektów w innych regionach granicznych. Jeśli United Heat się powiedzie, może stać się wzorem dla kolejnych miast w Polsce i Niemczech, które chcą uniezależnić się od paliw kopalnych i poprawić bezpieczeństwo energetyczne swoich mieszkańców.
Źródło: WNP.PL, Fot. Mo Photography Berlin / Shutterstock