Seniorzy pobierający polską emeryturę i jednocześnie pracujący za granicą będą mieli zaledwie 14 dni na poinformowanie ZUS o zakończeniu zagranicznej pracy. Nowy obowiązek to element projektu Ministerstwa Zdrowia, który ma uszczelnić system opłacania składek zdrowotnych. Jeśli senior nie dopełni formalności, Zakład Ubezpieczeń Społecznych będzie mógł potrącić zaległe należności bezpośrednio ze świadczenia.
Przygotowywany projekt ustawy dotyczy emerytów i rencistów, którzy po nabyciu prawa do polskiej emerytury lub renty podjęli pracę w innym państwie Unii Europejskiej, Wielkiej Brytanii lub krajach EFTA (Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria). Z tego powodu często są wyrejestrowywani z polskiego ubezpieczenia zdrowotnego albo w ogóle nie zostają do niego zgłoszeni. Po zakończeniu aktywności zawodowej za granicą będą zobowiązani do zgłoszenia tego faktu ZUSowi lub innemu właściwemu organowi emerytalnemu.
Na przekazanie informacji przewidziano 14 dni od dnia zakończenia działalności zarobkowej – podaje „Rzeczpospolita”. W tym czasie organ emerytalny ustali, czy emeryt ponownie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu pobierania polskiej emerytury, a następnie zgłosi go do systemu. „Jeżeli świadczeniobiorca nie dopełni tego obowiązku i z tego powodu powstaną zaległości w opłacaniu składek, ZUS będzie mógł potrącić nieopłacone należności bezpośrednio z emerytury lub renty” – czytamy w doniesieniach.
Nowy obowiązek informacyjny
Projekt Ministerstwa Zdrowia przewiduje rozszerzenie kompetencji Narodowego Funduszu Zdrowia. NFZ zyska możliwość informowania banków, czy dana osoba jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym w Polsce. Nowe przepisy mają dotyczyć osób pobierających emerytury lub renty z zagranicy, które jednocześnie korzystają z polskich świadczeń. To krok w kierunku lepszej kontroli nad przepływem składek i unikania nieprawidłowości.
Resort zdrowia planuje również usprawnienie wymiany danych między instytucjami. Dzięki temu ZUS i NFZ będą mogły szybciej identyfikować sytuacje, w których emeryt lub rencista nie opłaca składek, mimo że jest do tego zobowiązany z tytułu polskiego świadczenia.
ZUS zyska nowe uprawnienia
Zmiana polega na wprowadzeniu mechanizmu potrącania zaległości bezpośrednio z wypłacanych świadczeń emerytalno-rentowych. Dotychczas ZUS nie miał takich narzędzi w przypadku osób, które przez pewien czas pracowały za granicą i nie były zgłoszone do ubezpieczenia w kraju. Nowe rozwiązanie ma wyeliminować sytuacje, w których seniorzy unikają płacenia składek, a potem wracają do polskiego systemu bez uregulowania należności.
Przyjęcie projektu przez Radę Ministrów planowane jest na trzeci kwartał 2026 roku. Oznacza to, że nowe przepisy mogą wejść w życie jeszcze w przyszłym roku. Seniorzy, którzy obecnie pracują za granicą, powinni już teraz przygotować się na konieczność szybkiego informowania ZUS o zmianie swojego statusu zawodowego.
Źródło: WNP.PL, Fot. Shutterstock/PawelKacperek