Małe reaktory modułowe coraz śmielej wkraczają w realne plany inwestycyjne. W Polsce konsorcjum Orlenu i Synthosa złożyło wniosek o wsparcie dla 14 reaktorów BWRX-300, równocześnie polski kapitał szykuje podobną flotę w Wielkiej Brytanii. Fińska Steady Energy otrzymała zaś wstępny zielony sygnał od międzynarodowych regulatorów dla swojego reaktora LDR-50, który ma ogrzewać miasta.
Rynek małych reaktorów modułowych przestaje być zbiorem deklaracji. Przechodzi w fazę, w której liczą się konkretne wnioski, zgody regulatorów i testy. Orlen Synthos Green Energy, joint-venture Orlenu i Synthosa, złożyło do ministra energii wniosek o uruchomienie procedury systemu wsparcia dla budowy 14 reaktorów BWRX-300. Inwestycje planowane są we Włocławku, Stawach Monowskich koło Oświęcimia i Stalowej Woli. Jeśli mechanizm kontraktu różnicowego zostanie wdrożony, ograniczy ryzyko przychodowe i ułatwi finansowanie pierwszej polskiej floty SMR-ów. Docelowo OSGE chce postawić 26 takich reaktorów.
Nie tylko Polska ma być areną dla polskich inwestycji w mały atom. Synthos Green Energy Michała Sołowowa – już bez Orlenu, ale z partnerami takimi jak Samsung C&T, Laing O’Rourke czy Google Cloud – przedstawiło plan budowy 14 reaktorów BWRX-300 w Wielkiej Brytanii. Według brytyjskich mediów wartość przedsięwzięcia może sięgnąć 35 mld funtów. Projekt również opierałby się na kontrakcie różnicowym.
Ciepło z atomu – fiński sposób dla miast
W cieniu tych dużych projektów ważny krok postawiła fińska firma Steady Energy. Jej reaktor LDR-50 o mocy cieplnej 50 MW nie jest przeznaczony do produkcji prądu, lecz do zasilania miejskich sieci ciepłowniczych i przemysłu. Projekt przeszedł wspólny wczesny przegląd pięciu dozorów jądrowych: fińskiego STUK, polskiej Państwowej Agencji Atomistyki, a także regulatorów ze Szwecji, Ukrainy i Czech. To dobrowolny, niewiążący przegląd, który sprawdza, czy koncepcja nie napotyka fundamentalnych barier bezpieczeństwa. Nie wskazano takich barier.
– Nasi partnerzy w polskim sektorze ciepłowniczym to specjaliści od ciepła, niekoniecznie od technologii jądrowej. Dlatego ten przegląd ma znaczenie: choć wstępny, pięciu niezależnych regulatorów, w tym PAA, nie widzi fundamentalnych przeszkód dla technologii, która może zastąpić paliwa kopalne, zachowując stabilność dostaw ciepła – mówi Alice Neffe, Country Manager Steady Energy na Polskę.
Fiński regulator STUK podkreślił mocne strony koncepcji: pasywne systemy bezpieczeństwa i podejście obrony w głąb. Jednocześnie zaznaczono, że dalsze etapy będą wymagać znacznie bardziej szczegółowych analiz. Udział PAA w tym przeglądzie to także budowanie kompetencji polskiego dozoru jądrowego w ocenie nowych technologii reaktorowych – kluczowe, jeśli w Polsce ma powstać kilka różnych projektów SMR.
Pilot w miejsce węglowej elektrociepłowni
Steady Energy nie poprzestaje na dokumentacji. W Helsinkach, w dawnej elektrociepłowni węglowej należącej do spółki Helen, buduje pełnoskalową, niejądrową instalację pilotażową LDR-50. Ciepło wytwarzać będą elementy elektryczne, ale celem jest przetestowanie kluczowych rozwiązań bezpieczeństwa i pracy układu przed formalnym procesem licencyjnym.
– To bardzo zachęcający wynik dla Steady Energy. Naszą ambicją jest wprowadzenie LDR-50 na rynki międzynarodowe, a fakt, że uczestniczące w przeglądzie dozory jądrowe nie zidentyfikowały fundamentalnych przeszkód dla wdrożenia tej koncepcji zgodnie z ich krajowymi wymogami bezpieczeństwa, to bardzo pozytywny sygnał – stwierdził Tommi Nyman, prezes Steady Energy.
Polska strategia dla ciepłownictwa wskazuje małe reaktory modułowe jako jedno z potencjalnych stabilnych źródeł ciepła dla dużych aglomeracji. LDR-50 wpisuje się w ten kierunek idealnie – nie produkuje prądu, lecz niskoemisyjne, stabilne ciepło. Jeśli fiński projekt przejdzie dalsze etapy licencjonowania i testów, może stać się realną alternatywą dla węgla i gazu w polskich miastach.
Źródło: WNP.PL, Fot. Steady Energy / materiały prasowe