W Islandii rozpoczęło się przedterminowe głosowanie w referendum w sprawie wznowienia negocjacji akcesyjnych z Unią Europejską. Głosowanie powszechne odbędzie się 29 sierpnia, weźmie w nim udział około 265 tys. obywateli.
Decyzję o referendum podjął w maju islandzki parlament Althing, uzasadniając ją interesem narodowym i koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa. Pytanie, na które odpowiedzą wyborcy, brzmi: „Czy Islandia powinna wznowić negocjacje w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej?”.
To nie pierwsza próba zbliżenia Reykjavíku z Brukselą. Islandia złożyła wniosek o członkostwo już w 2009 roku i rozpoczęła rozmowy akcesyjne. Zostały one jednak przerwane w 2015 roku, głównie z powodu sporów dotyczących dostępu unijnych rybaków do bogatych łowisk w wyłącznej strefie ekonomicznej wyspy oraz kwestii państwowego monopolu na handel alkoholem.
Geopolityczne tło referendum
Powrót tematu członkostwa w UE wiąże się z globalnymi zmianami geopolitycznymi. Po objęciu urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych przez Donalda Trumpa i jego wypowiedziach o możliwym przejęciu Grenlandii, a nawet Islandii, kwestia przynależności do wspólnoty europejskiej nabrała nowego znaczenia. Islandia, podobnie jak Norwegia i Liechtenstein, należy do Europejskiego Obszaru Gospodarczego i strefy Schengen, ale nie ma wpływu na decyzje podejmowane w Unii.
Według sondażu Gallupa z końca czerwca 2026 roku 52 proc. Islandczyków popiera wznowienie rozmów akcesyjnych, przeciw jest 48 proc. Wynik ten pokazuje, że społeczeństwo pozostaje głęboko podzielone.
Polacy na wyspie czekają na wynik
Decyzja Islandii ma bezpośrednie znaczenie dla mieszkających tam Polaków. Według oficjalnych danych na wyspie przebywa około 30 tys. naszych rodaków, co czyni ich największą mniejszością narodową. Cudzoziemcy stanowią łącznie około 36 proc. populacji Islandii. Ewentualne członkostwo w UE ułatwiłoby im poruszanie się po rynku pracy, osiedlanie się i korzystanie z unijnych funduszy.
Główne głosowanie odbędzie się w sobotę, 29 sierpnia, zarówno w kraju, jak i w placówkach dyplomatycznych za granicą. Uprawnionych do udziału jest około 268 tys. spośród 404 tys. obywateli. Wynik referendum może przesądzić o dalszym kierunku polityki zagranicznej tego wyspiarskiego państwa na długie lata.
Źródło: WNP.PL, Fot. Philip Ho / Shutterstock