Ukraina oficjalnie wyraziła zgodę na badania ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach. Decyzja Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej wpisuje się w zapowiedzi prezydenta Wołodymyra Zełenskiego dotyczące polityki wobec Polski.
W sobotę ukraiński IPN opublikował komunikat o podjęciu decyzji o przeprowadzeniu badań ekshumacyjnych w kilku obwodach. Komisja, działając zgodnie z porozumieniami ukraińsko-polskiej grupy roboczej ds. pamięci narodowej, zgodziła się na prace na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, obecnie w obrębie osiedla Podkaminska w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego.
Zgoda obejmuje również badania grobów osób zmarłych i zaginionych w okresie II wojny światowej we wsi Ugły w gminie Sarna w obwodzie rówieńskim. W odrębnej decyzji komisja wyraziła zgodę na pobranie próbek materiału genetycznego ze szczątków pochowanych od 1992 do 2015 roku na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Obietnica Zełenskiego
Pod koniec lipca Wołodymyr Zełenski po naradzie z ministrami i współpracownikami ogłosił otwarcie archiwów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczących wydarzeń na Wołyniu. Zapowiedział także zwiększenie liczby zezwoleń na prace ekshumacyjne.
Decyzje ukraińskiej komisji skomentowała minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. Jak mówiła, celem jej resortu jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła.
Wyniki prac poszukiwawczych
W piątek polski Instytut Pamięci Narodowej podał wyniki ekshumacji prowadzonych od 13 lipca do 7 sierpnia na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka na Wołyniu. Odnaleziono szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. 30 sierpnia szczątki zostaną pochowane w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
W czerwcu zakończono poszukiwania w Hucie Pieniackiej. Szczątki ludzkie zlokalizowano tam w 25 lokalizacjach na obszarze ponad 200 metrów kwadratowych.
Wcześniejsze prace w Ugłach przeprowadzono w marcu. Nie przyniosły odnalezienia masowego grobu, ale natrafiono na pozostałości kaplicy cmentarnej. Szef polskiej części badań prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie tak opisał wtedy ustalenia.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował.
Źródło: Polsat News, Fot. Polsat News