Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zatwierdził ekshumacje w Hucie Pieniackiej i Ugłach. To realizacja obietnicy złożonej kilkanaście dni temu przez Wołodymyra Zełenskiego, który zapowiedział między innymi otwarcie archiwów ukraińskich służb specjalnych.
W sobotę ukraińska instytucja opublikowała komunikat o zgodzie na badania ekshumacyjne w kilku obwodach. Huta Pieniacka leży w obwodzie lwowskim, a Ugły w obwodzie rówieńskim. Decyzja została wypracowana w ramach ukraińsko-polskiej grupy roboczej do spraw pamięci narodowej.
Prezydent Wołodymyr Zełenski po naradzie z ministrami i współpracownikami zapowiedział zwiększenie liczby zezwoleń na prace ekshumacyjne. W mediach społecznościowych pisał:
– Przeprowadziłem naradę dotyczącą naszej polityki wobec Polski. Uzgodniliśmy podjęcie kilku kluczowych działań. Zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu – pisał Wołodymyr Zełenski.
Zgoda na badania w dwóch obwodach
W komunikacie Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej podano, że komisja wyraziła zgodę na badania ekshumacyjne na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka. Miejscowość należy obecnie do osiedla Podkaminska w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego.
– Zgodnie z porozumieniami osiągniętymi przez ukraińsko-polską grupę roboczą ds. pamięci narodowej, Komisja zgodziła się na przeprowadzenie badań ekshumacyjnych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka (obecnie w obrębie osiedla Podkaminska rejonu złoczowskiego obwodu lwowskiego) – napisano w komunikacie.
Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej poinformował również o zgodzie na badania grobów osób zmarłych i zaginionych w czasie II wojny światowej we wsi Ugły w gminie Sarna, rejon sarneński, obwód rówieński.
– Ponadto, w ramach działań na rzecz zachowania miejsc pamięci narodu polskiego na Ukrainie, uzgodniono przeprowadzenie badań ekshumacyjnych grobów osób zmarłych i zaginionych w okresie II wojny światowej we wsi Ugły, gmina Sarna, rejon sarneński, obwód rówieński – dodano.
Odrębna decyzja komisji dotyczy pobrania próbek materiału genetycznego (DNA) ze szczątków pochowanych w latach 1992-2015 na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Co wiadomo o dotychczasowych pracach
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska podkreśliła, że celem resortu jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła.
Polski Instytut Pamięci Narodowej w piątek podał, że prace w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej prowadzone od 13 lipca do 7 sierpnia pozwoliły odnaleźć szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. 30 sierpnia szczątki spoczną w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
Poszukiwania w Hucie Pieniackiej zakończyły się w czerwcu. Szczątki ludzkie odkryto w 25 lokalizacjach na obszarze większym niż 200 metrów kwadratowych. Wcześniejsze marcowe prace w Ugłach nie doprowadziły do odnalezienia masowego grobu, ale natrafiono tam na pozostałości kaplicy cmentarnej i pojedynczy szkielet.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, szef polskiej części badań.
Źródło: Polsat News, Fot. Polsat News