Polski rynek pracy przechodzi fundamentalną zmianę. Obywatele Ukrainy, którzy przez lata stanowili trzon zagranicznej siły roboczej, masowo wyjeżdżają na Zachód. Ich miejsce szybko zajmują pracownicy z Azji i Ameryki Południowej. Według najnowszych danych w Polsce pracuje już około 30 tysięcy obywateli Kolumbii i Filipin, a łączna liczba cudzoziemców przekroczyła 1,17 miliona.
Jeszcze w 2022 roku Ukraińcy stanowili dominującą grupę wśród zagranicznych pracowników – według danych ZUS z września 2024 roku było ich około 779 tysięcy. Jednak ich udział stopniowo maleje. Po wybuchu wojny wielu Ukraińców zaczęło wybierać Niemcy, Holandię czy kraje skandynawskie, gdzie pensje są wyższe, a dostęp do rynku pracy – łatwiejszy.
Michał Solecki, prezes Worksol Group, nie ma wątpliwości, że proces zastępowania części pracowników z Ukrainy przez cudzoziemców z innych regionów świata już trwa. Polski rynek pracy stosunkowo szybko uzupełnił braki kadrowe pracownikami napływającymi z Azji oraz Ameryki Południowej.
Dlaczego Ukraińcy nie wrócą?
Ekspert podkreśla, że nawet po ewentualnym zakończeniu wojny wielu Ukraińców będzie miało trudności z powrotem na polski rynek. Firmy, które już zatrudniły pracowników z Azji czy Ameryki Południowej, nie będą skłonne rezygnować z nich tylko po to, by ponownie otwierać miejsca dla Ukraińców. – Proces substytucji jest zaawansowany, a pracodawcy zdążyli się przyzwyczaić do nowych grup narodowościowych – powiedział Michał Solecki.
Z danych SW Research wynika, że w pierwszej połowie 2024 roku wydano ponad 173 tysiące zezwoleń na pracę. Większość z nich trafiła do obywateli krajów Azji oraz Ameryki Południowej. To właśnie oni coraz częściej wypełniają luki w przemyśle, logistyce i budownictwie.
Nowa twarz polskiego rynku pracy
Największe zapotrzebowanie na pracowników zagranicznych utrzymuje się w przemyśle. Cudzoziemcy znajdują zatrudnienie przede wszystkim jako pracownicy fizyczni, personel produkcyjny i magazynowy, a także operatorzy maszyn i urządzeń. Solecki zwraca uwagę, że cudzoziemcy pracujący w Polsce otrzymują średnio wynagrodzenia wyższe o około 10 procent od krajowej płacy minimalnej.
Zmiana struktury pracowników zagraża pozycji Ukraińców. Ich powrót na polski rynek pracy po wojnie może być bolesny – nie tylko ze względu na konkurencję ze strony nowych grup migracyjnych, ale także z powodu zmiany preferencji samych Ukraińców, którzy coraz częściej decydują się na stały pobyt w Europie Zachodniej.
Źródło: WNP.PL, Fot. Shutterstock