Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej poinformował o wydaniu zgody na przeprowadzenie ekshumacji szczątków polskich ofiar w Hucie Pieniackiej i Ugłach na Wołyniu. To realizacja zapowiedzi prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, który kilka tygodni temu zadeklarował otwarcie archiwów i zwiększenie liczby zezwoleń na tego typu prace.
Komunikat ukraińskiej instytucji pojawił się w sobotę na jej oficjalnej stronie. Decyzja dotyczy badań ekshumacyjnych w kilku obwodach: w Hucie Pieniackiej, która obecnie znajduje się w obrębie osiedla Podkaminska w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego, oraz w Ugłach w gminie Sarna w obwodzie rówieńskim. UINP zaznaczył, że zgodę wydano zgodnie z ustaleniami ukraińsko-polskiej grupy roboczej do spraw pamięci narodowej.
W przypadku Huty Pieniackiej zaplanowano badania ekshumacyjne na terenie dawnej wsi. W Ugłach natomiast mają zostać przeprowadzone badania grobów osób zmarłych i zaginionych w trakcie II wojny światowej. Dodatkowo komisja wyraziła zgodę na pobranie próbek DNA ze szczątków pochowanych w latach 1992–2015 na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Zapowiedzi Zełenskiego i reakcja polskiej minister
Pod koniec lipca Wołodymyr Zełenski po naradzie z ministrami ogłosił otwarcie archiwów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczących tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu. W mediach społecznościowych pisał o uzgodnieniu kilku kluczowych działań w ramach polityki wobec Polski.
Decyzję skomentowała minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska. Jak podkreśliła, celem jej resortu jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej. Dodała, że plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków jest realizowany od początku 2025 roku.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła.
Dotychczasowe wyniki prac poszukiwawczych
W piątek polski Instytut Pamięci Narodowej poinformował o zakończeniu prac ekshumacyjnych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej, prowadzonych od 13 lipca do 7 sierpnia. Natrafiono tam na szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. Uroczysty pochówek odkrytych szczątków zaplanowano na 30 sierpnia w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
W czerwcu zakończono z kolei poszukiwania w Hucie Pieniackiej w obwodzie lwowskim. Szczątki ludzkie zlokalizowano w 25 miejscach na obszarze ponad 200 metrów kwadratowych. Wcześniejsze prace w Ugłach, przeprowadzone w marcu, nie przyniosły odkrycia masowego grobu. Badacze natrafili jednak na pozostałości kaplicy cmentarnej oraz pojedynczy szkielet mogący mieć związek z tym wydarzeniem.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, szef polskiej części badań.
Źródło: polsatnews.pl, Fot. polsatnews.pl