Kijów dał zielone światło dla prac ekshumacyjnych w Hucie Pieniackiej i we wsi Ugły. Zgodę ogłosił Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej, realizując tym samym deklarację Wołodymyra Zełenskiego sprzed kilkunastu dni.
W komunikacie opublikowanym w sobotę na oficjalnej stronie UINP przekazano, że komisja podjęła decyzję o przeprowadzeniu badań w kilku obwodach Ukrainy. Zgoda dotyczy terenu dawnej wsi Huta Pieniacka, która obecnie znajduje się w obrębie osiedla Podkaminska w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego.
– Zgodnie z porozumieniami osiągniętymi przez ukraińsko-polską grupę roboczą ds. pamięci narodowej, Komisja zgodziła się na przeprowadzenie badań ekshumacyjnych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka (obecnie w obrębie osiedla Podkaminska rejonu złoczowskiego obwodu lwowskiego) – napisano.
Osobna zgoda obejmuje badania grobów osób zmarłych i zaginionych w czasie II wojny światowej we wsi Ugły w gminie Sarna w obwodzie rówieńskim. To działanie wpisane w ochronę miejsc pamięci polskiego narodu na Ukrainie. W odrębnej decyzji komisja zgodziła się też na pobranie próbek DNA ze szczątków pochowanych od 1992 do 2015 roku na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Obietnica prezydenta Zełenskiego
Zapowiedź tych decyzji padła pod koniec lipca po naradzie ukraińskiego przywódcy z ministrami i współpracownikami. Zełenski mówił wtedy o otwarciu archiwów dotyczących tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu oraz o zwiększeniu liczby zezwoleń na prace ekshumacyjne.
– Przeprowadziłem naradę dotyczącą naszej polityki wobec Polski. Uzgodniliśmy podjęcie kilku kluczowych działań. Zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu – pisał w mediach społecznościowych.
Do sprawy odniosła się minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska, wskazując, że celem jej resortu jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej.
– Celem ministerstwa kultury jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej – powiedziała.
Minister przypomniała, że plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynuje Grupa Robocza ds. Godnych Pochówków. Realizacja rozpoczęła się na początku 2025 r. Pod koniec sierpnia mają ruszyć poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. Kolejne prace obejmą Hutę Pieniacką i Ugły.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła.
Wyniki wcześniejszych prac
Jeszcze w piątek polski Instytut Pamięci Narodowej przekazał informację o zakończeniu ekshumacji w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej na Wołyniu. Prace prowadzono od 13 lipca do 7 sierpnia. Odnaleziono szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. 30 sierpnia szczątki zostaną pochowane w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
Badania w Hucie Pieniackiej zakończono już w czerwcu. Szczątki ludzkie zlokalizowano w 25 miejscach na powierzchni ponad 200 metrów kwadratowych.
Z kolei marcowe prace w Ugłach nie doprowadziły do odnalezienia masowego grobu. Badacze natrafili jednak na pozostałości cmentarnej kaplicy oraz pojedynczy szkielet, który może być związany z tym wydarzeniem.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował szef polskiej części badań prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie.
Źródło: polsatnews.pl, Fot. Polsat News