Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej zatwierdził przeprowadzenie ekshumacji w Hucie Pieniackiej i w Ugłach na Wołyniu. Kijów realizuje w ten sposób zobowiązanie złożone pod koniec lipca przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, który zapowiedział odblokowanie prac poszukiwawczych.
Komunikat w tej sprawie opublikowano w sobotę 8 sierpnia na oficjalnej stronie ukraińskiej instytucji. Zgodnie z ustaleniami ukraińsko-polskiej grupy roboczej ds. pamięci narodowej komisja wyraziła zgodę na badania ekshumacyjne na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka, położonej obecnie w obrębie osiedla Podkaminska w rejonie złoczowskim obwodu lwowskiego.
Osobna zgoda dotyczy miejscowości Ugły w gminie Sarna w rejonie sarneńskim obwodu rówieńskiego. Chodzi o groby osób zmarłych i zaginionych podczas II wojny światowej. W odrębnej decyzji komisja pozwoliła też na pobranie próbek materiału genetycznego ze szczątków pochowanych w latach 1992-2015 na cmentarzu dawnej wsi Ostrówki.
Obietnica otwarcia archiwów
Pod koniec lipca Zełenski po naradzie z ministrami i współpracownikami zapowiedział otwarcie wszystkich archiwów Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczących tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu. Deklaracja obejmowała też zwiększenie liczby zezwoleń na prace ekshumacyjne.
– Przeprowadziłem naradę dotyczącą naszej polityki wobec Polski. Uzgodniliśmy podjęcie kilku kluczowych działań. Zostaną otwarte wszystkie archiwa Służby Bezpieczeństwa Ukrainy oraz Służby Wywiadu Zagranicznego Ukrainy dotyczące tragicznych wydarzeń XX wieku na Wołyniu – napisał Wołodymyr Zełenski w mediach społecznościowych.
Efekty prac w Ostrówkach, Hucie Pieniackiej i Ugłach
Tuż przed ogłoszeniem decyzji polski Instytut Pamięci Narodowej przekazał wyniki ekshumacji prowadzonych od 13 lipca do 7 sierpnia na terenie dawnych wsi Ostrówki i Wola Ostrowiecka. Odnaleziono szczątki 55 osób, w tym 26 dzieci, oraz ponad 300 przedmiotów osobistych. 30 sierpnia szczątki zostaną pochowane w kwaterze ofiar UPA na cmentarzu w Ostrówkach.
W czerwcu zakończyły się poszukiwania w Hucie Pieniackiej w obwodzie lwowskim. Szczątki ludzkie zlokalizowano w 25 miejscach na obszarze ponad 200 metrów kwadratowych. W marcu trwały natomiast prace w Ugłach, gdzie nie udało się odnaleźć masowego grobu. Ekipa natrafiła jednak na pozostałości cmentarnej kaplicy i pojedynczy szkielet.
– Przebadaliśmy wszystkie wskazane miejsca. Przeszukaliśmy gruntownie cały ten teren. Znaleźliśmy pozostałości kaplicy cmentarnej. Nie odnaleźliśmy grobu masowego, ale odnaleźliśmy szczątki i pojedynczy szkielet, który możemy wiązać z tym zdarzeniem – informował prof. Andrzej Ossowski z Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie, szef polskiej części badań.
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Marta Cienkowska zapowiedziała, że pod koniec sierpnia rozpoczną się poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności zaplanowano ekshumacje w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które strona ukraińska wydała właśnie zgodę.
– Celem ministerstwa kultury jest zapewnienie godnego pochówku wszystkim ofiarom zbrodni wołyńsko-galicyjskiej – powiedziała Cienkowska.
– Plan prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych koordynowany przez Grupę Roboczą ds. Godnych Pochówków realizowany jest konsekwentnie od początku 2025 r. Pod koniec sierpnia br., zgodnie z zapowiedziami, rozpoczynamy poszukiwania drugiej mogiły ofiar zbrodni wołyńskiej w Puźnikach. W następnej kolejności przeprowadzimy prace ekshumacyjne w Hucie Pieniackiej i Ugłach, na które dzisiaj otrzymaliśmy oficjalną zgodę strony ukraińskiej – wyjaśniła minister.
Źródło: Polsat News, Fot. Polsat News