Niemiecki gigant obronny Rheinmetall, w ramach strategicznej współpracy z Rumunią, podpisał 27 sierpnia 2025 roku porozumienie na budowę wartej 535 milionów euro fabryki prochu zapłonowego w Victorii, w okręgu Brașov, która ma stać się największym i najnowocześniejszym zakładem tego typu na świecie.
Rumunia, jako członek NATO od 2004 roku, znacząco zwiększyła swoje wydatki na obronność, osiągając w 2023 roku poziom co najmniej 2,5% PKB, co plasuje ją wśród liderów Sojuszu w regionie Europy Środkowo-Wschodniej. Wzrost budżetu obronnego wynika z potrzeby modernizacji armii oraz odpowiedzi na rosnące zagrożenia geopolityczne, szczególnie w kontekście wojny na Ukrainie i niestabilności w regionie Morza Czarnego. Inwestycja Rheinmetall w fabrykę prochu zapłonowego w Victorii wpisuje się w te wysiłki, wspierając zarówno rumuńskie zdolności obronne, jak i szersze cele NATO, w tym dostarczanie amunicji na potrzeby wsparcia Ukrainy.
Unia Europejska, w odpowiedzi na niedobory amunicji wywołane konfliktem na Ukrainie, postawiła ambitny cel zwiększenia produkcji pocisków artyleryjskich z około 500 tysięcy sztuk rocznie w 2022 roku do 1,4 miliona do końca 2024 roku. Cel ten napotkał jednak poważne przeszkody, takie jak ograniczenia w łańcuchach dostaw, brak wykwalifikowanej siły roboczej oraz wysokie koszty energii, które utrudniają szybkie skalowanie produkcji.
Projekt w Rumunii, finansowany częściowo przez 47 milionów euro z Europejskiego Funduszu Obrony, ma pomóc w przełamaniu tych barier poprzez stworzenie nowoczesnego zakładu produkującego proch zapłonowy, kluczowy komponent amunicji artyleryjskiej.
Inwestycja Rheinmetall jest także odpowiedzią na szersze potrzeby Europy, która dąży do zmniejszenia zależności od importu amunicji z krajów takich jak Serbia, co w sytuacjach kryzysowych, takich jak wojna, stanowi strategiczną słabość. Rumunia, dzięki położeniu geograficznemu i rosnącym zdolnościom przemysłowym, staje się kluczowym partnerem w tych wysiłkach. Projekt w Victorii wzmacnia europejską bazę obronną, jednocześnie wspierając lokalną gospodarkę.
Szczegóły projektu
Fabryka prochu zapłonowego powstanie w miejscowości Victoria, w okręgu Brașov, na terenie dawnej platformy przemysłowej Pirochim, zajmując powierzchnię około 300 hektarów, co czyni ją jednym z największych tego typu zakładów w Europie. Inwestycja, której koszt szacowany jest na 400–535 milionów euro (około 626 milionów USD), obejmuje współpracę z rumuńską państwową spółką ROMARM, w szczególności z jej oddziałem Pirochim Victoria SA, która wnosi lokalną wiedzę i infrastrukturę. Budowa zakładu rozpocznie się w 2026 roku i potrwa trzy lata, z planowanym uruchomieniem produkcji w 2029 roku, co pozwoli na wytwarzanie prochu do amunicji artyleryjskiej na potrzeby Rumunii i regionu.
Projekt jest częściowo finansowany przez Unię Europejską, która przyznała 47 milionów euro z Europejskiego Funduszu Obrony, co podkreśla jego znaczenie dla europejskiej strategii obronnej. Rumunia, dzięki negocjacjom prowadzonym przez ministra gospodarki Radu Miruțę, zapewniła sobie prawo weta w kluczowych decyzjach dotyczących fabryki, obowiązkowe zaangażowanie lokalnych dostawców oraz obniżone koszty licencji, co przyniesie oszczędności szacowane na ponad 93 miliony euro w porównaniu z pierwotnymi warunkami kontraktu. Te ustalenia zwiększają korzyści dla rumuńskiej gospodarki i zapewniają państwu większy wpływ na realizację projektu.
Zakład w Victorii będzie produkował proch zapłonowy, niezbędny do wytwarzania amunicji artyleryjskiej, w tym pocisków 155 mm, które są standardem NATO i intensywnie wykorzystywane w konflikcie na Ukrainie. Rheinmetall dostarczy technologię do produkcji propylenu, kluczowego komponentu prochu, co zapewni fabryce nowoczesność i konkurencyjność na globalnym rynku. Projekt stworzy około 700 bezpośrednich miejsc pracy, wspierając lokalną gospodarkę i przyciągając wykwalifikowanych specjalistów.
Strategia Rheinmetall w Europie
Inwestycja w Rumunii jest częścią szeroko zakrojonej strategii Rheinmetall, która zakłada rozbudowę sieci produkcyjnych w Europie, by sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu na amunicję i uzbrojenie w obliczu globalnych wyzwań bezpieczeństwa. Firma, będąca największym europejskim producentem systemów obronnych, otworzyła 27 sierpnia 2025 roku nową fabrykę amunicji w Unterlüß w Niemczech, która po osiągnięciu pełnej zdolności produkcyjnej ma stać się największym zakładem tego typu w Europie, zdolnym do wytwarzania setek tysięcy pocisków rocznie. Rheinmetall planuje także nowe inwestycje w Bułgarii, gdzie w Sopot powstaną dwie fabryki – jedna do produkcji prochu, a druga do pocisków 155 mm.
Rheinmetall rozwija swoje zdolności produkcyjne również na Węgrzech, Litwie i Ukrainie, gdzie planuje uruchomić cztery zakłady produkujące amunicję i pojazdy opancerzone, takie jak Lynx. Celem firmy, jak podkreśla jej prezes Armin Papperger, jest osiągnięcie rocznej produkcji ponad miliona pocisków artyleryjskich do 2027 roku, co wymaga rozbudowy infrastruktury w całej Europie.
W Rumunii Rheinmetall działa już poprzez spółkę Rheinmetall Automecanica w Medias, która produkuje pojazdy opancerzone, oraz Rheinmetall Munitions Romania, odpowiedzialną za amunicję średniego kalibru, co czyni inwestycję w Victorii naturalnym krokiem w integracji lokalnych zdolności.
Strategia Rheinmetall opiera się na współpracy z lokalnymi partnerami, takimi jak ROMARM, oraz na transferze technologii, co pozwala na obniżenie kosztów i zwiększenie niezależności krajów partnerskich. Firma inwestuje także w centra szkoleniowe, takie jak Rheinmetall Excellence Centre w Rumunii, które zapewni lokalnym pracownikom dostęp do nowoczesnych technologii i wiedzy w zakresie produkcji obronnej. Tego typu podejście wzmacnia zarówno pozycję Rheinmetall, jak i zdolności obronne krajów, w których działa.
Znaczenie strategiczne dla Rumunii
Budowa fabryki prochu zapłonowego w Victorii znacząco wzmacnia geostrategiczne znaczenie Rumunii na południowo-wschodniej flance NATO, szczególnie w kontekście bliskości Morza Czarnego i trwającego konfliktu na Ukrainie. Nowy zakład pozwoli Rumunii uniezależnić się od importu prochu z krajów takich jak Serbia, co obecnie stanowi słabość w sytuacjach kryzysowych, i uczyni kraj kluczowym dostawcą amunicji dla Sojuszu. Inwestycja wspiera modernizację rumuńskiego przemysłu obronnego, który przez dekady borykał się z przestarzałą infrastrukturą i ograniczonymi zdolnościami produkcyjnymi, umożliwiając produkcję zgodną ze standardami NATO.
Projekt Rheinmetall, realizowany we współpracy z ROMARM i wspierany przez 47 milionów euro z Europejskiego Funduszu Obrony, zwiększa niezależność Rumunii w produkcji amunicji, co jest kluczowe w obliczu rosnących kosztów energii i globalnych wyzwań w łańcuchach dostaw. Dodatkowo Rumunia otrzymała pożyczkę w wysokości 920 milionów USD z programu Foreign Military Financing od USA, co pozwala na finansowanie modernizacji armii i infrastruktury obronnej, w tym fabryki w Victorii. Te środki umożliwiają pokonanie barier związanych z wysokimi kosztami energii i modernizacją technologii.
Inwestycja stworzy około 700 miejsc pracy w regionie Brașov, wspierając lokalną gospodarkę i przyciągając specjalistów w dziedzinach inżynierii i produkcji. Zaangażowanie lokalnych dostawców, zagwarantowane w renegocjowanym kontrakcie, zapewni korzyści dla rumuńskich firm, takich jak Pirochim Victoria SA, i wzmocni regionalne łańcuchy dostaw. Rumunia, dzięki projektowi, zyska także możliwość eksportu prochu i amunicji, co zwiększy jej wpływy gospodarcze i znaczenie strategiczne w regionie.