System kaucyjny ruszył w Polsce 1 października. Raport Indeks Gotowości Kaucja.pl 2025 pokazuje, że Polacy są umiarkowanie gotowi. Średni wynik wyniósł 56 punktów na 100. Największa grupa to entuzjaści. Stanowią 47 procent i planują aktywnie zwracać opakowania.

• Średni wynik quizu wiedzy Polaków o systemie kaucyjnym wyniósł 72,8 punktu na 100.
• Pokolenie X wypadło najlepiej, osiągając 75,5 punktu. Najmniej pewni byli przedstawiciele pokolenia Z z wynikiem 67,9 punktu.
• Cztery typy postaw wobec kaucji: entuzjaści 47 procent, warunkowi 27 procent, obojętni 7 procent, obawiający się 7 procent.
• Polacy znają zasady ogólnie, ale mają wątpliwości co do szczegółów, takich jak potrzeba paragonu, lokalizacja punktów zwrotu i procedura oddawania opakowań.
• Sukces systemu zależy od bliskości, prostoty i wygody. Przy codziennych zakupach kaucja może stać się naturalnym nawykiem.

1 października w Polsce uruchomiono system kaucyjny – inicjatywę, która wpływa na codzienne zachowania zakupowe milionów Polaków. To nie jest jednorazowa zmiana, lecz proces wymagający aktywnego udziału konsumentów, sieci handlowych oraz producentów.

Jak wskazuje raport „Indeks Gotowości Kaucja.pl 2025”, tuż przed startem systemu Polacy byli umiarkowanie przygotowani do nowych zasad – wskaźnik gotowości wyniósł 56 punktów na 100 możliwych. Oznacza to, że fundamenty dla funkcjonowania systemu zostały już położone, jednak codzienne nawyki wciąż pozostają w fazie kształtowania.

„Indeks Gotowości Kaucja.pl 2025” jest jednym z pierwszych w Polsce kompleksowych badań, które mierzą społeczną gotowość do uczestnictwa w systemie kaucyjnym. W badaniu wzięło udział 1097 dorosłych osób, a próba była reprezentatywna pod względem płci, wieku, regionu zamieszkania oraz wielkości miejscowości. Analiza została przygotowana w taki sposób, aby w kolejnych edycjach możliwe było śledzenie zmian w wiedzy, postawach i zachowaniach społecznych wobec systemu. Badanie obejmowało szeroki wachlarz zagadnień – począwszy od poziomu wiedzy i emocji związanych z kaucją, przez czynniki mogące stanowić bariery lub motywacje, aż po faktyczną gotowość do korzystania z nowych mechanizmów.

– System kaucyjny to nie jednorazowa zmiana, ale proces, który wymaga współpracy i zaufania. Chcieliśmy zobaczyć, z jakiego punktu startujemy – co Polacy wiedzą, czego się obawiają i jakie mają emocje wobec nowego obowiązku, stąd pomysł na raport “Indeks Gotowości Kaucja.pl”. Tegoroczne wyniki pokazują, że gotowość jest wysoka, ale prawdziwy test dopiero przed nami – mówi Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.

Kompleksowy obraz zachowań konsumenckich

W ostatnich tygodniach kwestia kaucji przyciąga coraz większą uwagę nie tylko opinii publicznej, ale także różnego rodzaju instytucji badawczych i analitycznych. Najnowszy raport przygotowany przez Kaucja.pl uzupełnia dotychczasowe opracowania, oferując bardziej kompleksowy obraz zachowań i postaw konsumenckich.

Analiza nie ogranicza się jedynie do opinii Polaków – obejmuje również sprawdzian wiedzy w formie quizu faktograficznego, a także zestaw syntetycznych wskaźników, takich jak Indeks Wiedzy czy Indeks Postaw Konsumenckich, które pozwalają na lepsze zrozumienie świadomości oraz postaw wobec systemu kaucji w kraju.

Polacy często mylą szczegóły

Jednym z centralnych elementów badania był quiz typu „prawda-fałsz”, którego celem było sprawdzenie, na ile Polacy rozumieją zasady funkcjonowania systemu kaucyjnego. Średni wynik uczestników wyniósł 72,8 punktu na 100 możliwych, co oznacza, że przeciętny respondent poprawnie odpowiedział na około 3–4 z 5 pytań. Najlepiej wypadło pokolenie X, które osiągnęło średnio 75,5 punktu, natomiast najsłabszy wynik odnotowało pokolenie Z – 67,9 punktu.

Co ciekawe, młodsi uczestnicy najczęściej deklarowali, że dobrze znają temat, co pokazuje, że ich wiedza często ma charakter powierzchowny: znajomość terminu „system kaucyjny” niekoniecznie przekłada się na zrozumienie jego praktycznego działania.

Analiza wyników ujawniła, że Polacy wchodzą w system z dość wysoką świadomością ogólną, ale nie zawsze dysponują wiedzą operacyjną – na przykład dotyczącą tego, że do zwrotu opakowań nie jest wymagany paragon, gdzie znajdują się punkty odbioru czy w jaki sposób należy oddawać produkty.

Wyraźne są także różnice pokoleniowe: starsze grupy wiekowe znają mniej szczegółów technicznych, ale częściej kierują się poczuciem obowiązku i troską o środowisko, podczas gdy młodsze osoby deklarują otwartość i chęć udziału w systemie, lecz potrzebują jasnych, prostych i jednoznacznych instrukcji dotyczących jego obsługi.

Cztery typy postaw

Kaucja.pl wyróżniła cztery grupy konsumentów, aby lepiej zrozumieć, w jaki sposób wiedza, emocje i intencje wpływają na faktyczne zachowania w systemie kaucyjnym. Najliczniejszą grupę stanowią Entuzjaści (47%), czyli osoby dobrze zaznajomione z zasadami systemu, dostrzegające jego sens i planujące zwracać opakowania przy okazji codziennych zakupów. Kolejną znaczącą kategorię tworzą Warunkowi (27%) – chcą uczestniczyć w systemie, ale jedynie pod warunkiem, że będzie wygodny, szybki i nie wymaga paragonu. Obojętni (7%) nie sprzeciwiają się nowym regulacjom, lecz nie widzą dla siebie aktywnej roli w systemie, natomiast Obawiający się (7%) odczuwają niepewność i obawy związane z koniecznością przestrzegania nowych procedur.

Taki podział pokazuje, że wprowadzenie systemu kaucyjnego to nie tylko kwestia logistyki – to przede wszystkim zmiana społecznych nawyków. Sukces zależy od tego, jak proste i zrozumiałe będą zasady oraz jak skutecznie zostaną zakomunikowane społeczeństwu. Im bardziej przejrzyste i łatwo dostępne będą procedury, tym szybciej Polacy przełożą swoje deklaracje i dobre intencje na rzeczywiste działania w punktach zwrotu opakowań.

– O sukcesie systemu zadecydują trzy rzeczy: bliskość, prostota i wygoda. Polacy są gotowi, ale nie lubią komplikacji. Jeśli kaucję da się zwrócić przy okazji codziennych zakupów, stanie się nawykiem, a nie obowiązkiem – mówi Piotr Okurowski, prezes zarządu Kaucja.pl.

Źródło: Kaucja.pl