Kraje regionu Morza Północnego podpisują historyczny pakt, zobowiązując się do dostarczenia 100 GW mocy w morskiej energetyce wiatrowej. Deklaracja, obejmująca Wielką Brytanię, Niemcy, Danię, Francję i inne państwa, ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Europy, przyspieszyć rozwój offshore i zmniejszyć zależność od paliw kopalnych.

• Grupa państw Morza Północnego zobowiązała się do dostarczenia 100 GW energii wiatrowej offshore poprzez współpracę transgraniczną i wielkoskalowe projekty.
• Porozumienie obejmuje Wielką Brytanię, Niemcy, Danię, Francję, Belgię, Holandię, Norwegię, Islandię, Irlandię i Luksemburg, wzmacniając regionalne bezpieczeństwo energetyczne.
• Deklaracja ma również wymiar geopolityczny. Uniezależnienie regionu od paliw kopalnych i zwiększenie suwerenności energetycznej państw Europy Zachodniej i Północnej.
• Wielka Brytania planuje dalsze umowy w mniejszych grupach państw, aby przyspieszyć rozwój projektów transgranicznych i infrastruktury offshore, a w styczniu zabezpieczyła rekordowe 8,4 GW mocy w aukcji energii.
• Dla Polski inicjatywa jest sygnałem ostrzegawczym. Kraj musi przyspieszyć rozwój morskiej energetyki w Bałtyku, jeśli nie chce zostać wykluczony z transformacji energetycznej regionu.

Europa Zachodnia i Północna utrzymuje kurs na rozwój morskiej energetyki wiatrowej pomimo napięć politycznych na świecie i pojawiającej się krytyki dotyczącej zielonej energii. Państwa regionu podjęły zobowiązanie do realizacji ambitnych celów w zakresie produkcji energii z farm wiatrowych na morzu. Celem inicjatywy jest wytworzenie łącznie 100 gigawatów (GW) energii wiatrowej w wyniku wspólnych, dużych projektów inwestycyjnych.

Porozumienie obejmuje państwa takie jak Wielka Brytania, Niemcy, Dania, Francja, Belgia, Holandia i Norwegia, a także Islandię, Irlandię i Luksemburg. Jak poinformowała agencja Reuters, dokument zostanie oficjalnie podpisany podczas Szczytu Morza Północnego, który odbędzie się w Hamburgu w poniedziałek.

Wspólne działania mają charakter strategiczny i zakładają realizację projektów o dużej skali, które będą obejmowały budowę farm wiatrowych, rozwój infrastruktury przesyłowej oraz współpracę w obszarze technologii i know-how. Państwa uczestniczące w inicjatywie deklarują koordynację swoich wysiłków w celu zwiększenia mocy wytwórczych i przyspieszenia transformacji energetycznej w regionie.

Energia jako bezpieczeństwo, a nie element politycznej gry

Decyzja europejskich rządów dotycząca rozwoju morskiej energetyki wiatrowej została ogłoszona kilka dni po tym, jak prezydent USA Donald Trump ponownie krytykował politykę klimatyczną i rozwój odnawialnych źródeł energii. W tym kontekście kwestie energetyczne nie dotyczą wyłącznie ochrony klimatu, ale obejmują także bezpieczeństwo dostaw i niezależność od paliw importowanych.

– Walczymy o nasz narodowy interes, dążąc do czystej energii, która może pomóc Wielkiej Brytanii wyjść z kolejki górskiej paliw kopalnych i zapewnić nam suwerenność energetyczną i obfitość – powiedział Ed Miliband.

Deklaracja wpisuje się w cele regionu Morza Północnego uzgodnione w 2023 roku. Kraje tego obszaru zobowiązały się do osiągnięcia 300 GW mocy w morskiej energetyce wiatrowej do 2050 roku. Impulsem dla tego zobowiązania była rosyjska inwazja na Ukrainę, która uwypukliła znaczenie uniezależnienia się od rosyjskiego gazu.

– Planując wspólnie ekspansję, sieci i przemysł oraz wdrażając je ponad granicami, tworzymy czystą i niedrogą energię, wzmacniając naszą bazę przemysłową i zwiększając strategiczną suwerenność Europy – podkreśliła Katherina Reiche.

Dotychczas jednym z głównych wyzwań w morskiej energetyce wiatrowej było rozproszenie projektów, sieci i regulacji. Wspólne farmy wiatrowe, podłączone do więcej niż jednego kraju, mają ograniczyć te problemy, umożliwiając lepsze planowanie, integrację sieci i wykorzystanie przemysłowej infrastruktury w skali ponadnarodowej.

Brytyjczycy przyspieszają

Londyn poinformował, że podpisanie paktu nie ograniczy się jedynie do wymiaru politycznego. Rząd zaplanował zawarcie dodatkowych umów w mniejszych grupach państw, których celem jest przyspieszenie realizacji projektów transgranicznych oraz rozbudowy infrastruktury morskiej energetyki wiatrowej. W ramach tych działań przewidziano koordynację inwestycji i rozwój powiązań sieciowych między państwami, co ma wspierać integrację projektów offshore.

Na początku stycznia Wielka Brytania ogłosiła, że w ostatniej aukcji energii morskiej zabezpieczono rekordowe 8,4 gigawata mocy wiatrowych. Jest to jeden z największych jednorazowych przydziałów mocy w historii europejskiej energetyki wiatrowej, obejmujący zarówno nowe projekty, jak i rozbudowę istniejących farm wiatrowych na morzu. W wyniku aukcji planowane jest wdrożenie szeregu inwestycji, które mają zwiększyć całkowitą generację energii odnawialnej w kraju oraz wzmocnić infrastrukturę przesyłową niezbędną do integracji energii z systemem elektroenergetycznym.

Co to zmienia?

Północna i Zachodnia Europa stawia na rozwój morskiej energetyki wiatrowej, wyznaczając ambitny cel budowy 100 GW nowych mocy offshore. Wspólny pakt ma wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne regionu oraz zmniejszyć zależność od paliw kopalnych, jednocześnie zwiększając przewidywalność dla przemysłu i inwestorów. Inicjatywa łączy rozwój odnawialnych źródeł energii z bezpieczeństwem energetycznym, zamiast traktować OZE jedynie jako element polityki klimatycznej, a także sprzyja współpracy transgranicznej, ograniczając rywalizację o te same akweny.

Z drugiej strony, obecne wyzwania pozostają nierozwiązane. Problemy dotyczą opóźnień w budowie sieci przesyłowych, rosnących kosztów projektów offshore oraz napięć społecznych i środowiskowych wokół lokalizacji farm. Realizacja celu 100 GW wciąż zależy od tempa inwestycji, regulacji oraz zdolności przemysłu do skalowania produkcji, a nie od deklaracji politycznych.

Dla Polski obecna inicjatywa jest istotnym sygnałem. Podczas gdy kraje Morza Północnego przyciągają kapitał, technologie i inwestorów, tempo działań nad polskim Bałtykiem pozostaje wolniejsze. Offshore przestaje być jedynie „zielonym dodatkiem”, a staje się strategicznym elementem transformacji energetycznej w Europie. Pytanie dla Warszawy brzmi, czy kraj będzie aktywnie uczestniczyć w tym procesie, czy pozostanie na uboczu, ryzykując marginalizację w rozwoju morskiej energetyki wiatrowej.