Poziom elektryfikacji w Europie od dekady utrzymuje się na poziomie zaledwie 21 proc. – wynika z raportu Schneider Electric. Firma podkreśla, że przyspieszenie tego procesu może przynieść Unii Europejskiej nawet 250 mld euro oszczędności rocznie i znacząco zwiększyć jej niezależność energetyczną.

• Europa wydaje 380 mld euro rocznie na import energii, z czego 60 proc. zapotrzebowania pokrywają źródła zagraniczne.
• Poziom elektryfikacji w UE jest o 10 p.p. niższy niż w Chinach i nie wzrósł od dekady.
• Koszt energii elektrycznej w UE (0,27 euro/kWh) jest trzykrotnie wyższy niż w Chinach.
• Większa elektryfikacja mogłaby obniżyć koszty energii o 250 mld euro rocznie do 2040 r.
• Schneider Electric wskazuje na konieczność reform podatkowych, wsparcia inwestycji i przyspieszenia elektryfikacji budynków, transportu i przemysłu.

Z raportu „Europe Energy Security and Competitiveness – Supercharging Electrification” przygotowanego przez firmę Schneider Electric wynika, że Unia Europejska co roku przeznacza około 380 miliardów euro na import energii, przy czym blisko 60 procent jej zapotrzebowania energetycznego jest zaspokajane z zagranicy. Autorzy opracowania podkreślają, że elektryfikacja stanowi kluczowy element przyszłego bezpieczeństwa energetycznego i konkurencyjności gospodarki europejskiej.

Obecnie poziom elektryfikacji w UE wynosi jedynie 21 procent, co – jak zauważono – nie zmieniło się od dekady i pozostaje o około 10 punktów procentowych niższy niż w Chinach, gdzie proces ten postępuje znacznie szybciej. W raporcie zwrócono uwagę, że Europa płaci za energię elektryczną wyraźnie więcej niż inne światowe gospodarki – przeciętny koszt dla gospodarstw domowych wynosi 0,27 euro za kWh, podczas gdy w Stanach Zjednoczonych to 0,15 euro, a w Chinach 0,08 euro. Oznacza to, że Europejczycy płacą trzykrotnie więcej niż mieszkańcy Chin za tę samą ilość energii elektrycznej.

Zdaniem Schneider Electric, przyspieszenie elektryfikacji mogłoby przynieść oszczędności rzędu 250 miliardów euro rocznie do 2040 roku, a jednocześnie wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne kontynentu. Raport zwraca uwagę, że Europa wciąż zmaga się z tzw. „trylematem energetycznym”, czyli koniecznością znalezienia równowagi między przystępnością cenową, stabilnością dostaw a zrównoważonym rozwojem.

Elektryfikacja jest kluczowa

Raport jednoznacznie wskazuje elektryfikację jako kluczowy kierunek transformacji energetycznej, który może pomóc Europie w redukcji emisji, poprawie efektywności energetycznej i uniezależnieniu się od paliw kopalnych. Jednocześnie autorzy dokumentu podkreślają, że tempo i zaawansowanie procesu elektryfikacji różni się w poszczególnych krajach, co wynika z odmiennych warunków gospodarczych, infrastrukturalnych i politycznych.

W państwach nordyckich, takich jak Norwegia, Szwecja czy Finlandia, proces ten jest najbardziej zaawansowany – szczególnie w obszarze transportu elektrycznego i modernizacji budynków. Z kolei kraje południowej Europy osiągnęły wysoki poziom elektryfikacji w sektorze budownictwa, m.in. dzięki szerokiemu wykorzystaniu systemów grzewczych opartych na energii elektrycznej i odnawialnej. W Europie Zachodniej i Środkowej rosną natomiast inwestycje w elektryfikację przemysłu oraz rozwój inicjatyw prosumenckich, które umożliwiają przedsiębiorstwom i gospodarstwom domowym samodzielne wytwarzanie energii.

W Polsce proces elektryfikacji dopiero nabiera tempa, choć dynamika zmian wyraźnie rośnie. Pojazdy elektryczne stanowią obecnie około 1% rynku, a pompy ciepła wykorzystywane są w 2% budynków. Energia elektryczna odpowiada za 12% końcowego zużycia energii w budynkach, z czego 9% obiektów posiada instalacje prosumenckie. W przemyśle udział elektryczności w zużyciu energii wynosi 26%, a około 1% zakładów przemysłowych pełni funkcję prosumentów.

Autorzy raportu ostrzegają, że Europa, aby zachować konkurencyjność na arenie międzynarodowej, musi znacząco przyspieszyć proces elektryfikacji. Obejmuje to zarówno rozwój infrastruktury energetycznej, jak i wdrażanie rozwiązań wspierających transformację w gospodarstwach domowych, przemyśle oraz transporcie. Bez zdecydowanych działań – jak podkreślono w opracowaniu – kontynent może utracić tempo transformacji energetycznej na rzecz innych regionów świata.

Kilka kluczowych działań

Raport Schneider Electric przedstawia kompleksową wizję polityki wspierającej przyspieszenie elektryfikacji gospodarki w Europie. Autorzy dokumentu podkreślają, że kluczowym krokiem jest zmniejszenie różnicy cenowej między energią elektryczną a gazem ziemnym, co można osiągnąć poprzez stopniowe wycofywanie subsydiów dla paliw kopalnych oraz reformę systemu podatkowego w kierunku premiowania energii pochodzącej z czystych źródeł.

Istotnym elementem ma być również zapewnienie stabilnego i dostępnego finansowania inwestycji w elektryfikację. Raport wskazuje na konieczność uproszczenia procedur inwestycyjnych, wprowadzenia specjalnych zachęt dla sektora MŚP, a także przeznaczenia wpływów z handlu emisjami i funduszy innowacyjnych bezpośrednio na projekty związane z transformacją energetyczną.

Autorzy zwracają uwagę, że transformacja energetyczna powinna opierać się na rozwoju silnych, lokalnych rynków energii, co oznacza m.in. obowiązkową elektryfikację nowych budynków i procesów przemysłowych, wsparcie dla wdrażania pomp ciepła i pojazdów elektrycznych, a także promowanie inicjatyw prosumenckich.

Źródło: Schneider Electric