Unijny handel rolno-spożywczy po rekordowym październiku wyraźnie wyhamował. Eksport spadł, import pozostał drogi, a nadwyżka handlowa UE stopniała mimo wciąż wysokich cen.

• W listopadzie 2025 r. UE wyeksportowała żywność o wartości 19,7 mld euro – o 10% mniej niż w październiku i 2% mniej niż rok wcześniej. W całym okresie I–XI 2025 eksport był jednak o 1% wyższy r/r i wyniósł 219,2 mld euro.
• Wzrost wartości eksportu wynika głównie z wysokich cen, szczególnie kawy, kakao i produktów mlecznych, a nie z większych wolumenów sprzedaży.
• Eksport najmocniej wzrósł do Wielkiej Brytanii (+1,6 mld euro), a także do Szwajcarii, Turcji i Ukrainy. Spadki odnotowano w handlu z USA (m.in. oliwa, wino, alkohole) i Chinami (mniej zbóż, zwłaszcza pszenicy).
• Import w listopadzie sięgnął 15,6 mld euro, a od stycznia do listopada 2025 r. – 173,1 mld euro (+10% r/r). Najmocniej wzrosła wartość zakupów kakao i kawy, a także owoców, orzechów i wołowiny.
• Listopadowa nadwyżka wyniosła 4,1 mld euro i była wyraźnie niższa niż miesiąc i rok wcześniej. W okresie I–XI 2025 UE utrzymała dodatnie saldo 46,1 mld euro, ale to aż o 13,1 mld euro mniej r/r.

Po bardzo wysokich wynikach odnotowanych w październiku unijny handel produktami rolno spożywczymi zmniejszył tempo w kolejnym miesiącu. W listopadzie 2025 roku wartość eksportu z Unii Europejskiej wyniosła 19,7 mld euro. Oznacza to spadek o 10 procent w porównaniu z październikiem oraz o 2 procent w zestawieniu z listopadem poprzedniego roku. Jednocześnie poziom importu utrzymał się na podwyższonym poziomie, co przełożyło się na mniejszą nadwyżkę handlową niż miesiąc wcześniej.

Zmiana miesięcznych wyników nastąpiła po okresie wyjątkowo wysokiej sprzedaży zagranicznej w październiku. Listopadowe dane są bliższe wartościom obserwowanym w dłuższym okresie i nie odbiegają znacząco od typowych poziomów wymiany handlowej w tym sektorze. Handel produktami rolnymi i żywnościowymi w Unii Europejskiej nadal utrzymuje się na wysokim poziomie w skali całego roku.

W okresie od stycznia do listopada 2025 roku łączna wartość eksportu żywności i produktów rolnych z UE osiągnęła 219,2 mld euro. To o 1 procent więcej niż w analogicznym okresie 2024 roku. Wzrost wartości sprzedaży zagranicznej nie był związany przede wszystkim ze zwiększeniem ilości wysyłanych towarów, lecz z utrzymującymi się wysokimi cenami wybranych produktów na rynkach światowych. Dotyczyło to szczególnie kakao oraz kawy, których notowania w minionym roku pozostawały na podwyższonym poziomie.

Gdzie UE sprzedaje więcej, a gdzie mniej?

Największym odbiorcą unijnej żywności pozostaje Wielka Brytania, a w 2025 roku eksport do tego kraju wzrósł najbardziej w ujęciu wartościowym, o 1,6 mld euro. Dobry wynik odnotowano także w sprzedaży do Szwajcarii, Turcji i Ukrainy, gdzie handel produktami spożywczymi zwiększył się w porównaniu z rokiem poprzednim.

Z drugiej strony w przypadku kilku dużych rynków zaobserwowano spadki wartości eksportu. Sprzedaż do Stanów Zjednoczonych zmniejszyła się o 1,3 mld euro, co wynikało głównie z obniżki cen oliwy z oliwek oraz niższego popytu na wino i inne alkohole. Podobnie mniejszą wartość odnotowano w eksporcie do Chin, gdzie ograniczono zakupy zbóż, w tym zwłaszcza pszenicy.

Analizując dane według grup produktów, widać, że największe wzrosty przyniosły towary takie jak kawa, herbata, kakao i przyprawy, których wartość eksportu zwiększyła się o 25 proc. w stosunku do roku poprzedniego. W przypadku tej grupy produktów istotnym czynnikiem był głównie wzrost cen, a nie zwiększenie ilości produkcji. Dodatkowo zwiększyła się sprzedaż czekolady i wyrobów cukierniczych, a także nabiału, gdzie wyższe ceny masła i serów przyczyniły się do wyższej wartości eksportu.

Słabiej wypadły natomiast zboża. Wartość ich eksportu spadła o 11 proc., głównie z powodu mniejszych wolumenów wysyłanych poza Unię Europejską. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku oliwy z oliwek – choć ilość wysyłanej oliwy wzrosła, niższe ceny spowodowały spadek łącznej wartości eksportu w porównaniu z rokiem poprzednim.

Import drogi

W listopadzie 2025 roku wartość importu żywności do Unii Europejskiej osiągnęła 15,6 miliarda euro, co oznaczało wzrost w porównaniu zarówno z poprzednim miesiącem, jak i analogicznym okresem roku wcześniejszego. W ciągu jedenastu miesięcy od stycznia do listopada Wspólnota sprowadziła produkty rolno-spożywcze o łącznej wartości 173,1 miliarda euro, czyli o 10 procent więcej niż w tym samym okresie 2024 roku. Wzrost wartości importu wynikał w dużej mierze z wyższych cen towarów na rynkach światowych.

Najbardziej wzrosła wartość importu kakao i kawy, pochodzących między innymi z Wybrzeża Kości Słoniowej, Ghany i Wietnamu. Wzrost cen odnotowano również w przypadku owoców, orzechów oraz wołowiny. Raport wskazuje jednocześnie na wyraźne zmniejszenie importu produktów rolno-spożywczych z Ukrainy, które spadło o niemal jedną piątą, oraz z Rosji, gdzie handel tymi produktami zmniejszył się o dwie trzecie.

Nadwyżka handlowa topnieje

W listopadzie 2025 roku nadwyżka handlowa Unii Europejskiej w sektorze rolno-spożywczym wyniosła 4,1 mld euro. Była to wartość o 35 proc. niższa niż w październiku tego samego roku i wyraźnie mniejsza niż w analogicznym okresie rok wcześniej. W całym okresie od stycznia do listopada UE utrzymywała dodatnie saldo handlowe w tym obszarze, które wyniosło 46,1 mld euro. To jednak oznacza spadek o 13,1 mld euro w porównaniu z pierwszych jedenastoma miesiącami 2024 roku. Chociaż wspólnota nadal sprzedaje więcej niż kupuje, rosnące koszty importu wyraźnie zmniejszają przewagę w handlu.

Eksperci zauważają, że obecna sytuacja handlowa w dużej mierze zależy od cen surowców, a nie od wolumenów eksportu i importu. Wyższe notowania kakao, kawy czy wyrobów mlecznych sprzyjają producentom tych sektorów, podczas gdy branże takie jak zboża czy wino odczuwają negatywne skutki wzrostu cen importowych surowców.

Rosnący import, zwłaszcza ten drogi surowcowo, przekłada się na wyższe koszty w całym łańcuchu żywnościowym. W nadchodzących miesiącach obserwowane będzie, czy ceny surowców pozostaną na obecnych poziomach oraz czy popyt na rynkach eksportowych, w szczególności w Stanach Zjednoczonych i Chinach, zacznie się odbudowywać. To będzie miało kluczowe znaczenie dla dalszej kondycji handlu unijnego sektora rolno-spożywczego.

Fot. Unsplash.