Polska Grupa Biogazowa i Hekla Energy podpisały pierwszą w Polsce strategiczną umowę na sprzedaż i obrót energią z biogazu rolniczego na tak dużą skalę. W pierwszym roku współpracy do portfela Hekla Energy trafi ponad 200 GWh zielonej energii – ponad 15 proc. krajowej produkcji z tego źródła. Kontrakt obejmuje sprzedaż energii z prawie wszystkich działających i nowo powstających biogazowni PGB.

• Polska Grupa Biogazowa jest największym producentem biogazu w Polsce z 15-proc. udziałem w rynku. Firma zarządza 21 biogazowniami rolniczymi o łącznej mocy zainstalowanej 22,5 MW, zlokalizowanymi na obszarze całej Polski. Roczna zdolność produkcyjna PGB przekracza 0,5 TWh w przeliczeniu na biometan, a wskaźnik zdolności wytwórczej instalacji wynosi powyżej 96 proc. – o 30 proc. więcej niż średnia rynkowa. Spółka dysponuje także unikatowym w skali Europy Centrum Monitoringu i Analiz, które umożliwia zdalną kontrolę wszystkich obiektów.
• Energia z biogazu łączy stabilność źródeł kopalnych z zerową emisyjnością. Biogazownie pracują w sposób ciągły, niezależnie od pory dnia i warunków atmosferycznych, co pozwala im pełnić funkcję balansującą dla zmiennej generacji z farm wiatrowych i fotowoltaicznych. Działalność PGB pozwala na obniżenie emisji CO₂ o blisko 67 proc., a wykorzystanie lokalnych substratów rolniczych i odpadów organicznych czyni je źródłem całkowicie niezależnym od importu paliw kopalnych. Ciepło z kogeneracji wykorzystywane jest w 47 suszarniach kubaturowych i 6 suszarniach taśmowych.
• Kontrakt z PGB stanowi 10 proc. rocznego portfela Hekla Energy, który łącznie wynosi 2 TWh.Hekla Energy dostarcza energię do ponad 23 tys. klientów biznesowych i instytucjonalnych, w tym do oświetlenia ulicznego w Warszawie, Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz ponad 30 proc. wszystkich stacji ładowania samochodów elektrycznych w Polsce. W portfelu spółki dominują farmy fotowoltaiczne (50-60 proc.) i wiatrowe (ok. 30 proc.), a stabilna produkcja z biogazowni PGB skutecznie bilansuje ich zmienną generację.

Polska Grupa Biogazowa i Hekla Energy podpisały umowę, która stanowi przełom na polskim rynku energii odnawialnej. To pierwsza w historii Polski tego typu strategiczna współpraca na tak dużą skalę, obejmująca sprzedaż i obrót energią elektryczną wytwarzaną z biogazu rolniczego. W ramach kontraktu, w pierwszym roku współpracy do portfela Hekla Energy trafi ponad 200 GWh zielonej energii, co stanowi ponad 15 proc. krajowej produkcji energii z biogazu rolniczego w Polsce.

– Współpraca z Hekla Energy ma wymiar nie tylko biznesowy, ale również strategiczny w kontekście europejskiej transformacji energetycznej. Biogaz jest jednym z kluczowych elementów budowy niskoemisyjnego, stabilnego systemu energetycznego w Unii Europejskiej. Dzięki tej umowie możemy dostarczać odbiorcom energię pochodzącą z lokalnych, odnawialnych źródeł w sposób stały, przewidywalny i długoterminowy. To szczególnie ważne dla firm i instytucji, które oczekują bezpieczeństwa dostaw, transparentności pochodzenia energii oraz realnego przełożenia na realizację celów ESG – podkreśla Sabine Dujacquier, prezes zarządu Polskiej Grupy Biogazowej.

Zawarta umowa obejmuje sprzedaż energii elektrycznej z prawie wszystkich działających oraz nowo powstających biogazowni PGB. Dla Hekla Energy kontrakt stanowi około 10 proc. rocznego portfela pozyskiwanej energii od wytwórców OZE, który łącznie wynosi około 2 TWh rocznie – co stanowi niespełna 10 proc. pozysku z profesjonalnych źródeł wytwórczych dostępnych w kraju.

PGB to największy producent biogazu w Polsce

Polska Grupa Biogazowa jest największym producentem energii elektrycznej i ciepła z biogazu w Polsce, posiadającym 15-proc. udział w rynku. Firma zatrudnia 200 osób i zarządza 21 biogazowniami rolniczymi o łącznej mocy zainstalowanej 22,5 MW, zlokalizowanymi na obszarze praktycznie całej Polski – od granicy z Niemcami po granicę z Ukrainą i Białorusią. Roczna zdolność produkcyjna PGB przekracza 0,5 TWh w przeliczeniu na biometan – co wystarcza do zasilenia ponad 90 tys. gospodarstw domowych. Wytworzony wolumen energii elektrycznej, wynoszący blisko 200 GWh rocznie, pozwala na zasilenie 66 tys. gospodarstw domowych. Jednocześnie, aby wytworzyć tę energię, zutylizowano około 800 tys. ton odpadów organicznych.

Kluczowym atutem PGB jest wysoka niezawodność produkcyjna. Wskaźnik zdolności wytwórczej instalacji PGB wynosi powyżej 96 proc., co jest wartością o około 30 proc. wyższą niż średnia rynkowa. Straty produkcyjne wynikają głównie z przyczyn zewnętrznych – awarii sieciowych – oraz planowanych przeglądów technicznych. Silniki kogeneracyjne pracują w systemie ciągłym i wymagają okresowej weryfikacji, co stanowi brakujące 2-3 proc. do 100-proc. mocy zainstalowanej. PGB dysponuje także 6 farmami fotowoltaicznymi zlokalizowanymi w 5 lokalizacjach, które uzupełniają portfolio odnawialnych źródeł energii spółki.

Centrum Monitoringu i Analiz. Unikat w skali Europy

Jednym z najbardziej innowacyjnych elementów działalności PGB jest Centrum Monitoringu i Analiz – unikatowy w skali europejskiej dział zajmujący się ciągłym, zdalnym monitorowaniem pracy wszystkich biogazowni. Jak podkreślają przedstawiciele spółki, na rynku polskim nie ma drugiego takiego miejsca w zakresie odnawialnych źródeł energii, a według dostępnych informacji także na rynku europejskim nie odnotowano drugiego tego typu działu. CMA umożliwia z poziomu centralnego biura pełną kontrolę nad obiektami zlokalizowanymi w różnych częściach Polski. System obejmuje monitoring wizyjny z około 20 kamer nagrywanych w trybie ciągłym, co pozwala na weryfikację aktualnego stanu każdego obiektu i sprawdzenie, czy standardy bezpieczeństwa są przestrzegane. Utworzenie tego działu pozwoliło na znaczące podwyższenie standardów bezpieczeństwa na obiektach PGB.

Energia z biogazu. Stabilność, niezależność i redukcja CO₂ o 67 procent

Energia z biogazu posiada cechy, które wyróżniają ją na tle innych odnawialnych źródeł energii. Jak podkreśla Sabine Dujacquier, biogaz to jedno z najbardziej stabilnych źródeł odnawialnych – nie jest uzależniony od warunków pogodowych, co oznacza, że PGB jest w stanie produkować energię elektryczną przez cały rok w sposób ciągły i przewidywalny. W przeciwieństwie do farm wiatrowych czy fotowoltaicznych, biogazownie pracują w sposób ciągły, niezależnie od pory dnia czy warunków atmosferycznych. Dla systemu elektroenergetycznego oznacza to możliwość pełnienia funkcji balansującej – stabilizowania sieci w okresach wahań produkcji z innych źródeł OZE.

Biogaz jest źródłem redukującym emisję CO₂. Jak wskazują przedstawiciele Hekla Energy, w przeciwieństwie do źródeł kopalnych, które emitują gazy cieplarniane, biogaz jest jedynym źródłem redukującym ślad węglowy obecnie dostępnym na rynku. Działalność PGB pozwala na obniżenie emisji dwutlenku węgla na poziomie prawie 67 proc. Biogazownie wykorzystują lokalne zasoby – odpady organiczne, substraty rolnicze – co oznacza, że produkcja energii nie wymaga importu paliw kopalnych. To czyni je źródłem całkowicie niezależnym od importu paliw kopalnych i wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne kraju. Biogazownie są zlokalizowane w różnych regionach Polski, co w dobie kryzysów geopolitycznych zapewnia ciągłość dostaw i większe bezpieczeństwo niż skoncentrowane źródła wytwórcze.

Silniki kogeneracyjne stosowane w biogazowniach PGB pozwalają na jednoczesne wytwarzanie energii elektrycznej i ciepła. Ciepło to jest wykorzystywane przede wszystkim na własne potrzeby technologiczne – w procesie beztlenowej fermentacji metanowej. Nadwyżki ciepła są natomiast wykorzystywane w celach usługowych. PGB posiada 47 suszarni kubaturowych oraz 6 suszarni taśmowych zlokalizowanych na prawie wszystkich obiektach. To rozwiązanie wpisuje się w model gospodarki o obiegu zamkniętym – odpady organiczne są przetwarzane na energię, a produktem ubocznym procesu jest biologicznie wartościowy poferment, który może być wykorzystywany do wspomagania właściwości gleby.

Hekla Energy. Ponad 23 tysiące klientów biznesowych

Hekla Energy jest jednym z największych niezależnych polskich przedsiębiorstw energetycznych specjalizujących się w dostawach energii pochodzącej wyłącznie z odnawialnych źródeł. Spółka posiada koncesję na obrót energią elektryczną i obrót paliwami gazowymi, wydaną przez Urząd Regulacji Energetyki. Powstała w 2021 roku i od tego czasu przeszła dynamiczny okres rozwoju, stając się jednym z największych dostawców w 100 proc. zielonej energii w Polsce. Spółka zatrudnia ponad 50 osób i dostarcza energię do ponad 23 tys. klientów biznesowych i instytucjonalnych w Polsce. Pozyskiwana energia pochodzi z portfela ponad 1000 partnerskich elektrowni OZE – farm wiatrowych, farm fotowoltaicznych, biogazowni i elektrowni wodnych – o łącznej mocy ponad 1,6 GWp, co pozwala na zasilenie ekwiwalentu ponad 1 mln gospodarstw domowych.

Działalność Hekla Energy obejmuje trzy główne segmenty. Handel hurtowy to członkostwo w Towarowej Giełdzie Energii oraz nowej giełdzie ENORG, handel bilateralny z innymi przedsiębiorstwami energetycznymi. Segment detaliczny to fizyczny odbiór na sieci energetycznej i fizyczne dostawy energii do odbiorców końcowych. Magazyny energii to zarządzanie energią w ramach magazynów energii, które zyskują na znaczeniu wraz z rosnącą liczbą źródeł OZE w systemie.

Wśród klientów Hekla Energy dominują małe i średnie przedsiębiorstwa o minimalnym wolumenie odbioru 100 MWh rocznie, z górną granicą 50 GWh rocznie – wartość od 50 tys. do 25 mln zł rocznie. Są to m.in. hartownie szkła, zakłady recyklingowe, zakłady handlowo-usługowe. Klienci instytucjonalni to obiekty należące do gmin, miast, podmiotów publicznych – szkoły, uczelnie, parki narodowe, oświetlenie uliczne i sygnalizacja świetlna w Warszawie. Charge Point Operators to operatorzy ogólnodostępnych stacji ładowania samochodów elektrycznych. Hekla Energy dostarcza energię do ponad 30 proc. wszystkich stacji ładowania w Polsce – m.in. przy sklepach Żabka, Decathlon, Intermarché, McDonald’s, galeriach handlowych.

Do wybranych klientów instytucjonalnych Hekla Energy należą Miasto Częstochowa, Miasto Tychy, oświetlenie uliczne i sygnalizacja świetlna w całej Warszawie – ponad 100 tys. lamp, Centralny Port Komunikacyjny – zasilanie budowy, sieci tramwajowe, m.in. 6 tramwajów w Czarnkowie, oraz sieci trolejbusowe, m.in. sieć Tychach – jedna z 6 w Polsce.

Dlaczego ta współpraca jest potrzebna?

Rynek energii elektrycznej w Polsce przeszedł w ostatnich latach fundamentalne zmiany. Udział odnawialnych źródeł energii w miksie energetycznym sięgnął około 30 proc., a ich dynamiczny rozwój znacząco wpływa na kształtowanie cen. Jak podkreślają przedstawiciele Hekla Energy, pojawiają się zjawiska, które jeszcze kilka lat temu były rzadkością – ceny ujemne stają się coraz częstsze i dłuższe. Dynamiczny wzrost mocy OZE spowodował, że w niektórych godzinach produkcja przekracza zapotrzebowanie, co skutkuje cenami ujemnymi.

Operator systemu przesyłowego przeprowadził w 2024 roku reformę rynku bilansującego, która wprowadziła zmiany w rozliczaniu i wycenie energii elektrycznej na rynku bilansującym. W jej ramach Polska dołączyła do europejskiego systemu platformy BICASSO, umożliwiającego bilansowanie w ramach większej liczby krajów, co zwiększyło zmienność cen. Towarowa Giełda Energii poszerzyła ofertę produktów handlowych, w tym fixing drugi – aukcję międzynarodową w ramach systemu Dayhead Market Coupling, handel ciągły na kontraktach godzinowych oraz kontrakty blokowe.

Dotychczas sprzedaż energii odbywała się głównie w oparciu o utarty schemat – sprzedaż w oparciu o indeks główny (fixing pierwszy) na Towarowej Giełdzie Energii. Nowa współpraca PGB i Hekla Energy zakłada wykorzystanie szerszego wachlarza możliwości handlowych, co pozwoli na optymalizację sprzedaży oraz pełne wykorzystanie kompetencji PGB w zakresie zdalnego zarządzania obiektami.

– Wzrost liczby okresów z ujemnymi cenami energii, wpływający na wysokość wsparcia dla wytwórców korzystających z systemów aukcyjnych OZE, kolorowych certyfikatów czy Feed-in-Premium, powoduje, że najwięksi producenci energii odnawialnej poszukują rozwiązań pozwalających uniknąć sprzedaży po niekorzystnych cenach. Współpraca z Polską Grupą Biogazową to dla nas bardzo ciekawe doświadczenie, umożliwiające wykorzystanie naszej wiedzy tradingowej oraz zaawansowanej infrastruktury zarządzania biogazowniami, jaką zbudowała PGB. Przy tej skali działalności daje to możliwość zwiększenia przychodów nawet o kilka milionów złotych rocznie – komentuje Gracjan Grela, prezes zarządu Hekla Energy.

W portfelu Hekla Energy dominują odnawialne źródła energii o różnym profilu produkcji. Elektrownie fotowoltaiczne stanowią 50-60 proc., energia wiatrowa około 30 proc., elektrownie biogazowe – rolnicze, składowiskowe, odpadowe – 10-15 proc., a małe elektrownie wodne mają udział marginalny. Energia z biogazowni PGB stanowi istotny element tego portfela, odpowiadając za około 10 proc. rocznego pozysku. Jej kluczową zaletą w kontekście całego portfela jest stabilność i przewidywalność produkcji, która skutecznie bilansuje zmienną generację z farm wiatrowych i fotowoltaicznych.

PGB planuje czterokrotny wzrost. Do 2030 roku 2 TWh biometanu

PGB ma ambitne plany rozwojowe – do 2030 roku spółka dąży do osiągnięcia poziomu produkcji 2 TWh w ekwiwalencie biometanu. Dla porównania, obecny poziom produkcji wynosi 0,5 TWh w ekwiwalencie biometanu. Oznacza to czterokrotne zwiększenie skali działalności w ciągu najbliższych lat. Strategia rozwoju PGB opiera się na dwóch głównych strumieniach: energii elektrycznej z biogazu – rozwój istniejących mocy i budowa nowych biogazowni, oraz biometanie – oczyszczaniu biogazu do parametrów gazu ziemnego i wprowadzaniu do sieci gazowej.

Wzrost ma być realizowany poprzez dwa modele. Wzrost organiczny to budowa nowych instalacji – w 2026 roku planowane jest uruchomienie kilku kolejnych biogazowni, obecnie kilka jest na ukończeniu. Akwizycje to przejmowanie istniejących, perspektywicznych projektów, które dają potencjał rozwojowy i możliwość dywersyfikacji produktowej.

Wyzwania rozwojowe pozostają jednak istotne. System wsparcia dla instalacji jednomegawatowych dał początek rozwojowi branży, ale dla większych instalacji, 2-3 MW, potrzebne są nowe rozwiązania prawne. Trudności z przyłączeniami do sieci elektroenergetycznej i gazowej oraz procesy środowiskowe i administracyjne również stanowią bariery.

Od 2025 roku PGB ma nową strukturę własnościową. 50 proc. udziałów należy do TotalEnergies – globalnego lidera transformacji energetycznej, a 50 proc. do HitecVision – jednego z czołowych europejskich inwestorów w energię odnawialną. Ta struktura łączy doświadczenie globalnego gracza z kapitałem i know-how wyspecjalizowanego inwestora branżowego.

Największy kontrakt w historii. Unikatowy model współpracy

Przedstawiciele Hekla Energy podkreślają, że kontrakt z PGB jest największym w historii Polski tego typu kontraktem zakupu energii elektrycznej z elektrowni biogazowych zasilanych biogazem rolniczym. Jego unikatowość wynika nie tylko ze skali, ale także z charakteru samej technologii. Biogaz produkuje energię elektryczną porównywalnie do źródeł kopalnych – stała moc, ciągłość pracy – ale zamiast emitować CO₂, redukuje ślad węglowy. Jest źródłem zarządzalnym, które stabilizuje sieć elektroenergetyczną. Stanowi przeciwwagę dla źródeł zależnych od warunków pogodowych – biogazownie produkują energię w każdej godzinie, niezależnie od pory dnia czy warunków atmosferycznych. Jest źródłem energii lokalnej, niewymagającym importu paliw.

Unikatowość modelu współpracy polega na wykorzystaniu zaawansowanej infrastruktury technicznej PGB – Centrum Monitoringu i Analiz – do zdalnego sterowania pracą biogazowni. Zastosowanie szerokiej palety produktów handlowych TGE wykracza poza standardowy model sprzedaży w oparciu o fixing pierwszy. Kompleksowe podejście obejmuje zarówno sprzedaż energii z istniejących źródeł, jak i z nowych obiektów planowanych do uruchomienia w 2026 i 2027 roku.

Znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego i transformacji

Współpraca PGB i Hekla Energy wpisuje się w założenia unijnej polityki klimatyczno-energetycznej, w tym cele neutralności klimatycznej, zwiększania udziału odnawialnych źródeł energii oraz rozwoju lokalnych, stabilnych źródeł wytwórczych. Biogaz, jako źródło dyspozycyjne, odgrywa coraz większą rolę w systemie energetycznym Europy, wspierając bezpieczeństwo dostaw i odporność sieci.

Dla systemu energetycznego biogazownie dostarczają energię w sposób ciągły, zapewniając stabilność systemu w warunkach rosnącego udziału niestabilnych źródeł OZE. Działalność PGB pozwala na obniżenie emisji CO₂ o blisko 67 proc. Całkowita niezależność od importu paliw kopalnych i wykorzystanie lokalnych zasobów – odpadów organicznych – wzmacnia bezpieczeństwo energetyczne kraju. Przetwarzanie odpadów organicznych na energię i wartościowy poferment wpisuje się w model gospodarki o obiegu zamkniętym.

Dla odbiorców końcowych współpraca oznacza większą przewidywalność cenową, ograniczenie ryzyka związanego z wahaniami rynku, dostęp do energii o potwierdzonym, odnawialnym pochodzeniu oraz realne przełożenie na realizację celów ESG.

Opracowano na podstawie: informacji prasowych Polskiej Grupy Biogazowej i Hekla Energy, wypowiedzi Sabine Dujacquier, prezes zarządu PGB, oraz danych dotyczących rynku biogazu i struktury portfela Hekla Energy.

Fot. Hekla Energy.