Polska jako pierwsze państwo w UE przekierowała 22,5 mld zł z Krajowego Planu Odbudowy na bezpieczeństwo. W BGK powstała spółka specjalnego przeznaczenia „Chrobry”, która rozdysponuje środki – głównie w formie pożyczek i inwestycji kapitałowych. Samorządy dostaną 11 mld zł na schrony i drogi dla wojska, a przedsiębiorcy 11 mld zł na modernizację przemysłu zbrojeniowego i cyberbezpieczeństwo.
- Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności opiera się na dwóch instrumentach. Pożyczkowy (15,7 mld zł), obsługiwany bezpośrednio przez BGK, kierowany jest głównie do samorządów na budowę schronów, zabezpieczenie ujęć wody oraz modernizację dróg i mostów pod kątem mobilności wojskowej.
- Środki podzielono na cztery obszary. Ponad 9,65 mld zł pójdzie na rozwój budowli ochronnych i infrastruktury ochrony ludności.
- Nabory ruszą w drugiej połowie 2026 roku i potrwają do grudnia 2030. Pożyczki dla samorządów będą nieoprocentowane, rozłożone na wiele lat (nawet 20), a w niektórych przypadkach częściowo umarzalne.
Polska jako pierwsze państwo w Unii Europejskiej przekierowała pieniądze z Krajowego Planu Odbudowy na bezpieczeństwo i obronność. 22,5 miliarda złotych trafi do nowego Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, a w Banku Gospodarstwa Krajowego powstała właśnie spółka specjalnego przeznaczenia o nazwie „Chrobry”. To ona będzie rozdysponowywać środki – głównie w formie pożyczek i inwestycji kapitałowych – na budowę schronów, cyberbezpieczeństwo, drogi dla wojska oraz modernizację polskiego przemysłu zbrojeniowego.
17 kwietnia 2026 roku w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej podpisano umowę umożliwiającą ustanowienie spółki „Chrobry”. Dokument sygnowały trzy osoby: minister funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, prezes BGK Mirosław Czekaj oraz pierwsza wiceprezes BGK Marta Postuła. Od tego momentu mechanizm finansowania inwestycji związanych z bezpieczeństwem państwa został uruchomiony.
Pierwsze i jedyne państwo w UE
Polska – jako pierwsze i jak dotąd jedyne państwo członkowskie UE – przekierowała z KPO pieniądze na wzmocnienie bezpieczeństwa i obronności kraju oraz naszej gotowości na sytuacje kryzysowe. To oznacza, że około co dziesiąta złotówka z KPO pójdzie na Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Zrobiliśmy to w ekspresowym tempie, od momentu wpisania FBiO do KPO w czerwcu 2025 r. do wejścia w życie ustawy powołującej fundusz w styczniu br. upłynęło sześć miesięcy – powiedziała Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, minister funduszy i polityki regionalnej.
Podpisaliśmy umowę, w wyniku której w Banku Gospodarstwa Krajowego powstanie spółka Chrobry. To kropka postawiona nad dużym, całościowym projektem, jakim jest Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności. Polska jako pierwsza i jedyna w UE stworzyła taki Fundusz w ramach KPO, na ponad 22,5 mld zł. Z tego 11 mld zł dostaną samorządy. Będą to preferencyjne, częściowo umarzalne pożyczki z przeznaczeniem na: ochronę ludności, infrastrukturę podwójnego zastosowania (w tym budowę dróg), miejsca schronienia i bezpieczne ujęcia wody. Czyli na wszystko to, co chroni ludność w sytuacji zagrożenia militarnego oraz przed cyberatakami i wszelkiego rodzaju hybrydową agresją. Kolejne 11 mld zł trafi do polskich przedsiębiorców na wsparcie produkcji dual-use, unowocześnienie działalności w zakresie cybermodernizacji – dodała Pełczyńska-Nałęcz.
Dwa instrumenty: pożyczkowy i kapitałowy
Model działania spółki specjalnego przeznaczenia Chrobry zakłada wykorzystanie dwóch instrumentów: pożyczkowego i kapitałowego. Większość środków 15,7 mld zł zostanie uruchomiona w formule instrumentu pożyczkowego, za którego wdrażanie i obsługę odpowiadać będzie bezpośrednio BGK. W dużej mierze będą to długoterminowe i bardzo nisko oprocentowane pożyczki. Pozostała część 6,7 mld zł zostanie wniesiona w ramach instrumentu kapitałowego, realizowanego bezpośrednio przez Chrobrego – powiedział Mirosław Czekaj, prezes Banku Gospodarstwa Krajowego.
Instrument pożyczkowy kierowany jest głównie do samorządów, które będą mogły otrzymać pieniądze na budowę schronów, zabezpieczenie ujęć wody, modernizację dróg i mostów pod kątem potrzeb wojskowych. Pożyczki mają być nieoprocentowane, rozłożone na wiele lat, a w niektórych przypadkach – częściowo umarzalne. Drugi instrument, kapitałowy, obsługiwany bezpośrednio przez spółkę Chrobry, trafi do przedsiębiorców, głównie z sektora zbrojeniowego, technologicznego i energetycznego.
4 obszary inwestycji
Zdywersyfikowanie projektów pod względem branż, zgodnie z określonymi priorytetami inwestycyjnymi, wesprze nie tylko samorządy, ale także przedsiębiorstwa z sektorów m.in. obronnego, technologicznego, przemysłowego, transportowego czy energetycznego. Dla nich Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności będzie potężnym mechanizmem wsparcia, który zapewni polskim firmom konkurencyjność i możliwość wzrostu w perspektywicznych sektorach – wskazała prof. zw. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes BGK. Środki z Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności zostały podzielone na cztery obszary. Pierwszy to rozwój budowli ochronnych oraz infrastruktury ochrony ludności – ponad 9,65 mld zł na budowę schronów, miejsc schronienia, zabezpieczenie lokalnej infrastruktury krytycznej (ujęcia wody, oczyszczalnie ścieków) oraz infrastruktury telekomunikacyjnej związanej z zarządzaniem kryzysowym. Drugi obszar to inwestycje w cyberbezpieczeństwo – ok. 2,46 mld zł na zwiększenie poziomu bezpieczeństwa i niezawodności infrastruktury cyfrowej gromadzącej dane i wspierającej zarządzanie otoczeniem, w tym bezpieczną komunikację, instalacje wodno-kanalizacyjne, komunikację publiczną oraz sieci energetyczne i paliwowe.
Trzeci obszar to budowa i modernizacja infrastruktury podwójnego zastosowania (dual-use) – ok. 6,26 mld zł na budowę i modernizację dróg, mostów i tuneli należących do samorządów oraz infrastruktury kolejowej, tak aby uzyskać standard wymagany potrzebami mobilności wojskowej. Czwarty obszar to modernizacja przedsiębiorstw – ok. 4 mld zł na zwiększenie mocy produkcyjnych w polskim sektorze zbrojeniowym i nowe miejsca pracy w regionach. Wsparcie obejmie budowę i modernizację infrastruktury produkcyjnej, zakup oprogramowania i usług IT, maszyn i urządzeń przydatnych w sytuacjach kryzysowych, a także niezbędnych do prowadzenia działalności w badaniach przemysłowych i pracach rozwojowych.
Nabory ruszą w drugiej połowie 2026 roku
Zgodnie z harmonogramem, w drugiej połowie 2026 roku mają ruszyć nabory na pożyczki udzielane przez BGK. Będą one udzielane do grudnia 2030 roku, a okres ich spłaty może sięgać nawet 20 lat. To oznacza, że samorządy i przedsiębiorcy będą mieli ponad cztery lata na składanie wniosków i realizację projektów.
Połowa środków FBiO, czyli 11 mld zł, trafi do samorządów. Dofinansowanie obejmie zarówno obiekty ochronne zlokalizowane w istniejących budynkach, jak i w nowo powstających obiektach, które pozostają w gestii jednostek samorządu terytorialnego. Pożyczki dla samorządów będą nieoprocentowane i rozłożone na wiele lat, a przewidziana jest też możliwość częściowego ich umorzenia. Przedsiębiorstwa będą mogły korzystać z maksymalnie preferencyjnych warunków finansowania, zgodnych z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej.
Spółka Chrobry, powołana do życia 17 kwietnia 2026 roku, przez najbliższe lata będzie kluczowym narzędziem finansowania polskiej transformacji obronnej. Jej nazwa nawiązuje do pierwszego historycznego władcy Polski – księcia Chrobrego, który zbudował silne, dobrze zorganizowane państwo. W XXI wieku zadanie jest podobne: zbudować odporność na zagrożenia militarne, cyberataki i kryzysy hybrydowe. Różnica polega na tym, że zamiast grodów i drużyn książęcych – są pożyczki, schrony i nowoczesne technologie. I 22,5 miliarda złotych z KPO.