Z uznaniem trzeba podziwiać giełdowy debiut na warszawskiej giełdzie 16 czerwca, kanadyjskiej spółki Lumina Metals, która zamierza eksploatować polskie złoża rud miedzi w rejonie Nowej Soli i pobliskich złóż o podobnej geologii. Run na akcje tej firmy, których wartość natychmiast wzrosła o 55 procent jest najlepszym dowodem jej finansowego powodzenia. To wszystko w realiach obrotów giełdowych, finansowych i spekulacyjnych budzi zasłużony podziw krajowych mediów.
Sam premier RP dał się ponieść tego rodzaju wiadomościom informując, że jej debiut to kontynuacja inwestycji zagranicznych, których w Polsce ma być coraz więcej, twierdząc, że ponad 20 mld zł zostanie zainwestowane w województwie lubuskim w wydobycie miedzi w związku z inwestycją kanadyjskiej spółki Lumina Metals. Premier podkreślił, że to duża inwestycja na kilkadziesiąt lat.
Sukces medialny
Krajowe media odnotowują, że uwiarygodnienie przez premiera Tuska pomysłu biznesowego kanadyjskiej spółki mogło zostać dobrze odebrane przez inwestorów, ale warto mieć na uwadze, że niemrawe notowania ceny akcji Lumina Metals na giełdzie w Toronto z czegoś wynikają (od debiutu kurs spółki porusza się tam w przedziale 9,93 – 12,84 CAD). Od strony medialnej i reklamowej jest to od dawna nienotowany w tej skali sukces na stołecznej giełdzie.
Sytuacja ta do złudzenia przypomina znane górnicze oszustwo stulecia w którym medialne informacje o niezwykle bogatych złożach złota kanadyjskiej firmy Bre X, wywindowały jej akcje do najwyższych poziomów. Podobne opinie do polskiego premiera o firmie Bre X wyrażał George H.W. Bush – 41 prezydent USA, co potem okazało się oszustwem medialnym, gdyż w rzeczywistości nie posiadała ona żadnego złota, a naiwni inwestorzy stracili miliony dolarów.
Krytycznie do medialnego szumu na ten temat odniósł się prezydent Lubina od kilku dziesięcioleci związany z tym miastem i jego przemysłem miedziowym. Powiedział on, że państwo dysponuje spółką, która posiada doświadczenie, zaplecze technologiczne, kadry i pozycję rynkową pozwalające jej uczestniczyć w projektach surowcowych najwyższej wagi. Tymczasem w komunikacie publicznym głównym symbolem nowej inwestycji staje się podmiot zagraniczny, a KGHM pojawia się przede wszystkim jako uczestnik konsultacji. Zaznaczył też, że Polska, posiadając własną państwową spółkę miedziową, dopuszcza model, w którym kapitał zewnętrzny może odgrywać pierwszoplanową rolę przy przedsięwzięciu dotyczącym jednego z najważniejszych surowców.
W takim ujęciu inwestycja Lumina Metals nie jest wyłącznie informacją o napływie ponad 20 mld zł do Polski. Jest także testem dla państwa, które musi zdecydować, czy w sektorze surowców strategicznych chce być przede wszystkim regulatorem i partnerem zagranicznego kapitału, czy właścicielem realnej przewagi gospodarczej budowanej wokół własnych spółek.
Symboliczny kapitał
Lumina Metals deklaruje wydatki inwestycyjne w skali 20 mld złotych. To duża suma dla osób nie zorientowanych w górniczych realiach projektowych kopalń przez kanadyjską spółkę. Jak się okazuje najgłębszy szyb KGHM o nazwie Retków do głębokości 1360 metrów ma kosztować 9 mld złotych. Tymczasem złoża , które zamierza eksploatować Lumina Metals, Nowa Sół, Sulmierzyce i Mostów zalegają prawie dwa razy głębiej odpowiednio na głębokości 2160, 2059, i 2471 metrów, czyli średnio 80 procent głębiej, aniżeli wspomniany szyb Retków.
Deklarowne naklady Lubina Metals wystarczą zaledwie na jeden szyb wraz z jego infrastruktura na powierzchni. Dla nowej kopalni potrzeba kilka takich szybów, minimalnie cztery: .zjazdowy, wdechowy, wydechowy i transportowy. W sumie koszta te na minimalnym poziomie wyniosą około 100 miliardów złotych.
Domyślać sie trzeba, że nasza życzliwość dla tej spółki pozwoli na udzielenie przez krajowe banki brakujących funduszy na te cel. Inaczej mówiąc spółka zagraniczna wybuduje swoje kopalnie, jako konkurent dla KGHM za nasze pieniądze. Deklarowany przez nią kapitał jest zatem symboliczny, a na dodatek, nie ma żadnych potwierdzeń do jego posiadania przez tę spółkę. Być może, ze owe 20 mld złotych też są gwarantowane przez polskie banki.
Projekt zagospodarowania złoża
Kanadyjczycy twierdzą, że są w stanie pokonać trudności techniczne związane z udostępnieniem tego złoża, które polegają na pracy na tej głębokości w temperaturach zbliżonych do 70 – 80 stopni Celsjusza.
Tyle tylko, że oświadczenia te nie sawiążące. Po to, aby uzyskać ten stopień zaufania potrzebny jest zgodnie z polskim prawem projekt zagospodarowania złoża, w którym zostaną rozstrzygnięte tego rodzaju problemy oraz w dokumencie tym zostaną wydzielone zasoby przemysłowe, czyli te, które nadają się do wydobycia.
Chwilowo informacje na temat istnienia tego projektu sa niedostępne. Jego prawne zatwierdzenie otwiera dopiero drogę do pozwolenia na eksploatację złoża. Projekt taki ze względu na zgodność z polskim prawem powinno wykonać krajowe biuro projektów górniczych.
Jedyną tego rodzaju instytucją w jest Spółka KGHM Cuprum Centrum Badawczo-Rozwojowe we Wrocławiu, która odniosła na tym polu znaczące sukcesy. Już od wielu lat wykonuje ona tego rodzaju projekty naukowo-badawcze finansowane zarówno ze środków krajowych, jak i europejskich.
Bez projektu
Nie ma jednak żadnych informacji, aby kanadyjska spółka była zainteresowana tego rodzaju projektem. Bez jego zatwierdzenia wszelkie nawoływania o udzielenie zgody na eksploatacje złoża rud miedzi w Nowej Soli ze względów czysto prawnych są bezcelowe.
Podejmowane przez LuminaMetals próby zainteresowania KGHM współpracą w zagospodarowaniu złoża Nowa Sól też skazane są na porażkę. Nie tylko dlatego, że firma nie chce mieć konkurenta na tym terenie, ale przede wszystkim z powodu własnej trudnej sytuacji finansowej, która za uzyskane dochody umożliwia jej odtworzenie swoich możliwości eksploatacyjnych, co jest kluczowym zagadnieniem dla jej istnienia.
Fot. Rawpixel