Premier Węgier Peter Magyar ogłosił przed parlamentem rozpoczęcie procedury usunięcia prezydenta Tamasa Sulyoka poprzez nowelizację konstytucji. W ostrym wystąpieniu nazwał rządzące elity „polityczną i gospodarczą mafią”, która splądrowała kraj i uczyniła życie obywateli nie do zniesienia.
Magyar poinformował, że prace nad reformą ustawy zasadniczej ruszą jesienią i zakończą się referendum. – Rząd uwolni Węgrów od politycznej i gospodarczej mafii, która splądrowała nasz kraj, zagroziła jego obywatelom i uczyniła ich życie nie do zniesienia – powiedział premier. Zapowiedział, że działania podejmie „z najwyższą determinacją i surowością we wszystkich dziedzinach”.
Nowelizacja konstytucji: limity kadencji i zmiany w Trybunale Konstytucyjnym
Proponowane zmiany konstytucyjne obejmują ograniczenie łącznych kadencji posłów do 12 lat oraz zmianę sposobu wyboru prezesa Trybunału Konstytucyjnego – po reformie miałyby go wybierać sami sędziowie z własnego grona. Magyar chce też wprowadzić limit wieku 70 lat dla sędziów TK, co zakończyłoby kadencję obecnego prezesa Petera Polta, byłego członka Fideszu.
Premier wielokrotnie wzywał do rezygnacji Sulyoka oraz prezesów Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, nazywając ich „marionetkami Viktora Orbana”. Wyznaczony na dobrowolną rezygnację termin upłynął 31 maja. Prezydent odrzucił apele, ostrzegając, że próby usunięcia go zagrażają praworządności.
Narodowe Biuro Odzyskiwania Mienia – walka z korupcją i mafią
Jednym z kluczowych celów rządu jest utworzenie Narodowego Biura Odzyskiwania i Ochrony Mienia, które ma koordynować dochodzenia finansowe. Uwaga skupi się na weryfikacji podejrzanych transakcji nieruchomości, lukratywnych umów koncesyjnych oraz wstecznym audytowaniu zamówień publicznych powyżej 32 milionów dolarów.
Magyar podkreślił, że utworzenie Biura wymaga nowelizacji 47 aktów prawnych. – Nie ma sensu mówić o odzyskiwaniu mienia, jeśli u władzy pozostają marionetki, które latami nie zapobiegały kradzieżom – dodał premier. Zapowiedział, że reforma konstytucji i utworzenie Biura to „dwa oblicza tej samej walki o odbudowę państwa prawa”.
Zgodnie z obowiązującą konstytucją, prezydent może zostać odwołany tylko w przypadku naruszenia ustawy zasadniczej, celowego naruszenia praw związanych z urzędem lub popełnienia przestępstwa. Kadencja Sulyoka trwa do marca 2029 roku. Magyar stawia jednak na zmianę samej konstytucji, co pozwoliłoby na odwołanie prezydenta bez konieczności czekania na zarzuty karne.
Źródło: Węgierska Agencja Prasowa, Fot. MTI