System kaucyjny działa od października 2025 r., ale producenci napojów w drogeriach omijają przepisy, wprowadzając kartonowe opakowania i zmieniając pojemności.

• System kaucyjny nakłada obowiązek kaucji na butelki plastikowe, puszki i szklane opakowania wielokrotnego użytku, z kwotą od 0,50 do 1 zł.
• Producenci tacy jak Maspex i Oshee wprowadzili napoje w kartonach, które formalnie nie podlegają systemowi, unikając obowiązku kaucji.
• Wcześniej niektórzy producenci obchodzili przepisy, oferując napoje w butelkach o minimalnie większej pojemności niż dopuszczona kaucja.
• Wycofanie się sieci Rossmann z systemu kaucyjnego sprawiło, że producenci musieli dostosować nowe produkty do formatu drogerii.
• Zmiany w opakowaniach pozwalają konsumentom uniknąć płacenia kaucji, a producentom zmniejszyć koszty związane z jej zwrotem.

System kaucyjny w Polsce wszedł w życie 1 października 2025 roku. Obowiązuje w przypadku trzech rodzajów opakowań używanych do napojów. Przy zakupie napoju konsument uiszcza dodatkową opłatę w postaci kaucji, którą może odzyskać, zwracając puste opakowanie w sklepie lub punkcie odbioru.

Wysokość kaucji zależy od rodzaju opakowania. Za butelki plastikowe do 3 litrów oraz puszki do 1 litra wynosi ona 0,50 zł, natomiast za szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra kaucja wynosi 1 zł. System określa także zasady obowiązkowego przyjmowania opakowań kaucyjnych w punktach sprzedaży. Sklepy o powierzchni powyżej 200 m² są zobowiązane do uczestnictwa w systemie, natomiast te mniejsze mogą przystąpić dobrowolnie.

Wdrożenie systemu ma na celu wprowadzenie jednolitej procedury pobierania i zwracania kaucji oraz ułatwienie konsumentom zwrotu opakowań wielokrotnego użytku. Obowiązujące przepisy określają zarówno wysokość kaucji, jak i zasady uczestnictwa sklepów w systemie, tworząc ramy funkcjonowania dla wszystkich punktów handlowych w kraju.

Producenci wiedzą, jak omijać system kaucyjny

Niektórzy producenci napojów wprowadzili do sprzedaży nowe produkty w kartonowych opakowaniach w sieci drogerii Rossmann. Nowe wersje napojów oferują Grupa Maspex oraz Oshee. W przypadku Maspex zmiana dotyczy trzech marek: dr Witt Protein i Vitamin Water o pojemności 500 ml, Kubuś Waterrr o pojemności 500 ml oraz Tymbark Vital o pojemności 500 ml. Firma Oshee w kartonie sprzedaje napój Oshee Vitamin Water o pojemności 750 ml.

– Nowa propozycja asortymentowa jest odpowiedzią na zainteresowanie rynku taką formą produktu, opakowania kartonowe są obecne w naszym portfolio stąd rozszerzenie oferty – powiedział Daniel Karaś, Rzecznik Prasowy i Manager ds. CSR, Grupa Maspex.

Firma Oshee odmówiła komentarza w tej sprawie. Rzeczniczka prasowa sieci Rossmann, Agata Nowakowska, poinformowała:

– Mogę potwierdzić, że nadal mamy w ofercie napoje ‘impulsowe’ w opakowaniach nieobjętych systemem kaucyjnym – przekazała.

Wprowadzenie napojów w kartonach dotyczy wyłącznie wybranych marek i pojemności, a oferta sieci Rossmann nadal obejmuje produkty w opakowaniach nieobjętych systemem kaucyjnym.

System kaucyjny obchodzono już wcześniej?

Na początku października 2025 roku, wraz z uruchomieniem systemu kaucyjnego, w gazetce sieci Kaufland pojawiła się oferta wody Ustronianka w butelce o pojemności 3,001 litra. Minimalne przekroczenie standardowej objętości – zaledwie 1 mililitr – sprawiło, że opakowanie formalnie nie podlegało systemowi kaucyjnemu.

Sekretariat firmy Ustronianka przesłał wówczas komentarz w tej sprawie.

– Pojemność ta nie jest nowością w portfolio marki. Od ponad 20 lat butelka 3,001 l funkcjonuje w ofercie Ustronianki i wykorzystywana jest do produkcji zarówno wody, jak i napojów, które trafiają na rynek polski oraz na rynki zagraniczne. Teraz zyskuje dodatkowe znaczenie – jako praktyczna alternatywa dla produktów objętych systemem kaucyjnym – napisano.

Opakowanie o pojemności 3,001 litra zostało już wcześniej wprowadzone do oferty i funkcjonowało w sprzedaży przez wiele lat. Nowa sytuacja związana z systemem kaucyjnym nadała jej dodatkowy kontekst, który pozwala konsumentom korzystać z produktu bez objęcia go obowiązkiem kaucji, przy zachowaniu tej samej zawartości płynu.

Rossmann wycofuje się z systemu kaucyjnego

W sierpniu 2025 roku Portal Spożywczy poinformował, że sieć Rossmann nie przystąpi do systemu kaucyjnego, mimo że przepisy nakładały na nią taki obowiązek. Wynikało to z faktu, że średnia powierzchnia sklepów drogerii wynosi 400 m², a przy kasach oferowane są napoje w małych opakowaniach. Oznaczało to konieczność zbierania tych produktów od klientów i zwracania kaucji.

– To rozwiązanie jest niedostosowane do formatu drogerii, w których sprzedaje się głównie kosmetyki, a napoje to niszowa kategoria. Produkty objęte systemem są niewielką częścią naszej oferty, dlatego wycofamy je ze sprzedaży – tłumaczyła nam wówczas Agata Nowakowska, rzeczniczka prasowa Rossmann Polska.

Decyzja Rossmanna o nieprzystąpieniu do systemu kaucyjnego mogła być jedną z przesłanek dla pojawienia się nowych produktów w ofercie firm Maspex i Oshee. Wprowadzenie tych produktów nastąpiło po ogłoszeniu przez sieć drogerii swojej decyzji, a nowa oferta może obejmować produkty wprowadzone niezależnie od obowiązującego systemu kaucyjnego.

Źródło: Portal Spożywczy