Niemcy ogłosiły osiągnięcie wstępnej gotowości operacyjnej (Initial Operational Capability, IOC) dla komponentu AWS-G w ramach European Sky Shield, opartego na izraelskich pociskach Arrow 3. System jest zdolny do niszczenia zaawansowanych pocisków balistycznych, w tym Iskander i Oresznik. Radar o zasięgu ponad 2000 km obejmuje swoim zasięgiem również Polskę oraz kraje bałtyckie, co w praktyce oznacza regionalną ochronę przeciwbalistyczną na terytorium Europy Środkowej.
- Arrow 3 to system przeciwrakietowy hit-to-kill, opracowany przez Izrael, zdolny do niszczenia pocisków balistycznych w przestrzeni kosmicznej (ponad 100 km).
- Niemcy zakupiły system w 2023 roku za 3,6 mld euro – największy kontrakt zbrojeniowy w historii Izraela.
- System AWS-G obejmuje radar Super Green Pine (zasięg >2000 km), wyrzutnie Arrow 3 i centrum zarządzania ogniem Yellow Citron.
- Wstępna gotowość operacyjna (IOC) została osiągnięta 3 grudnia 2025 r. Pełna gotowość (FOC) planowana jest na 2030 r.
- Radar niemieckiego systemu obejmuje swoim zasięgiem nie tylko Niemcy, lecz także Polskę i państwa bałtyckie.
W ramach projektu European Sky Shield, który Niemcy rozpoczęły w 2022 roku, osiągnięto wstępną gotowość operacyjną systemu AWS-G. Jest to komponent oparty na izraelskim pocisku Arrow 3, zdolny do niszczenia m.in. pocisków balistycznych Iskander i Oresznik. Pierwsza uroczystość związana z uruchomieniem tego europejskiego systemu obrony przeciwrakietowej odbyła się 3 grudnia w bazie Bundeswehry w Holzdorf, położonej między Berlinem a Dreznem.
Wstępna gotowość operacyjna, określana jako Initial Operational Capability, oznacza, że zarówno sprzęt, jak i personel są gotowe do działania. Pełną zdolność operacyjną system AWS-G ma osiągnąć w 2030 roku. Zakup pocisków Arrow 3 został zrealizowany w 2023 roku za łączną kwotę 3,6 mld euro, co jest największym kontraktem zbrojeniowym w historii Izraela. Finansowanie pochodziło z niemieckiego specjalnego funduszu obronnego, a jego realizacja wymagała również zgody Waszyngtonu, ponieważ w rozwoju systemu poza Israel Aerospace Industries (IAI) uczestniczyły amerykańska agencja Missile Defense Agency (MDA) oraz firma Boeing.
Technologia hit-to-kill
System Arrow 3 został opracowany w odpowiedzi na zagrożenie ze strony rakiet balistycznych, głównie z Iranu. Jego głównym mechanizmem działania jest technologia hit-to-kill, co oznacza, że pocisk nie posiada własnego ładunku wybuchowego. Niszczenie celu odbywa się poprzez uderzenie o dużej energii kinetycznej, co wymaga bardzo wysokiej precyzji i ogranicza ryzyko związane z ewentualnymi głowicami chemicznymi lub radioaktywnymi.
Arrow 3 przeznaczony jest do zwalczania pocisków balistycznych także w przestrzeni kosmicznej, czyli na wysokości przekraczającej 100 kilometrów. W odróżnieniu od systemów punktowych, takich jak Patriot, ma służyć ochronie regionalnej w ramach najwyższej warstwy wielowarstwowej obrony powietrznej. Producent wskazuje, że dzięki precyzyjnemu naprowadzaniu i zdolności manewrowania, system jest w stanie przechwytywać nowoczesne pociski balistyczne, w tym rosyjskie Oresznik czy Sarmat.
Skuteczność systemu potwierdzona
Testy operacyjne potwierdziły skuteczność systemu. Pociski Arrow 3 były używane do przechwytywania rakiet wystrzelonych z Jemenu i Iranu wiosną i jesienią 2024 roku. Sprawdzanie systemu w warunkach rzeczywistych pozwoliło potwierdzić jego zdolności bojowe, co jest istotne przy decyzjach o ewentualnych zakupach. Niemcy prowadzą również prace nad kolejną wersją, Arrow 4, którą rozważają do pozyskania.
System obejmuje też radar Super Green Pine, który ma zasięg przekraczający 2000 km i pozwala objąć obserwacją terytorium Niemiec, Polski oraz krajów bałtyckich. Wstępną gotowość operacyjną osiągnęły już wyrzutnie rakiet Arrow 3 oraz systemy kierowania ogniem i zarządzania, takie jak Yellow Citron. Planowane jest, aby do 2030 roku system AWS-G został w pełni zintegrowany z niemieckim systemem obrony powietrznej oraz systemem zarządzania obroną powietrzną NATO.
Integracja Arrow 3 ma zapewnić najwyższą warstwę ochrony w ramach inicjatywy ESSI (European Sky Shield Initiative). Niższe poziomy systemu mają opierać się na systemach IRIS-T SLM oraz Patriotach, tworząc hierarchiczną strukturę pozwalającą na wykrywanie, śledzenie i zwalczanie zagrożeń o różnym zasięgu i charakterze – od dronów, poprzez pociski manewrujące, aż po międzykontynentalne rakiety balistyczne.
