Ministerstwo Finansów ogłosiło, że oprocentowanie obligacji skarbowych w ofercie na luty 2026 pozostaje bez zmian. Dostępne są krótkie i długie obligacje detaliczne oraz rodzinne z różnymi sposobami naliczania odsetek.

• Obligacje skarbowe to bezpieczna forma oszczędzania, ponieważ Skarb Państwa gwarantuje wykup wraz z należnymi odsetkami – nie można nominalnie stracić kapitału.
• Oprocentowanie oferty na luty 2026 roku pozostaje bez zmian względem wcześniejszych emisji; można nabywać różne typy obligacji detalicznych, w tym krótkoterminowe, zmiennoprocentowe, stałe, indeksowane inflacją i rodzinne.
• W ofercie jest 6 podstawowych typów obligacji detalicznych: OTS, ROR, DOR, TOS, COI i EDO, różniących się terminami i sposobem naliczania odsetek.
• Obligacje rodzinne ROS i ROD są dedykowane beneficjentom „Rodzina 800+” i oferują preferencyjne oprocentowanie z kapitalizacją odsetek.
• Zakupu obligacji skarbowych można dokonać online lub w bankach (PKO BP, Pekao), a także wpisać je na konta IKE/IKZE, co pozwala uniknąć 19% podatku Belki przy spełnieniu warunków.

Ministerstwo Finansów poinformowało, że oprocentowanie obligacji skarbowych dostępnych w lutowej ofercie nie ulegnie zmianie. Oznacza to, że warunki naliczania odsetek dla osób planujących zakup tych papierów wartościowych pozostaną takie same jak w poprzednim miesiącu.

Obligacje skarbowe są dłużnymi papierami wartościowymi emitowanymi przez Skarb Państwa. Ich sprzedaż prowadzi Ministerstwo Finansów, które w ten sposób pozyskuje środki od obywateli i instytucji. Nabywca obligacji przekazuje określoną kwotę pieniędzy, a państwo zobowiązuje się do jej zwrotu w ustalonym terminie, powiększonej o odsetki. Wypłata środków przy wykupie obligacji jest gwarantowana przez Skarb Państwa, co sprawia, że ten rodzaj instrumentów finansowych jest uznawany za jedną z najbardziej stabilnych form lokowania oszczędności.

Zgodnie z przepisami ustawy o finansach publicznych Skarb Państwa odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania wynikające z wyemitowanych skarbowych papierów wartościowych. Oznacza to, że inwestor, który trzyma obligacje do terminu wykupu, otrzymuje zwrot zainwestowanego kapitału wraz z należnymi odsetkami, zgodnie z warunkami danej serii obligacji.

Obligacje skarbowe w zasięgu przeciętnego inwestora

Ministerstwo Finansów sprzedaje dwa główne rodzaje obligacji skarbowych: detaliczne oraz hurtowe. Oba typy mają zbliżoną konstrukcję i opierają się na podobnych zasadach naliczania oprocentowania, jednak różnią się dostępnością dla inwestorów oraz sposobem obrotu po ich wyemitowaniu.

Oznaczenia obligacji pozwalają odczytać ich podstawowe parametry. W przypadku obligacji detalicznych pierwsze trzy litery symbolu wskazują na rodzaj papieru wartościowego, natomiast w obligacjach hurtowych funkcję tę pełnią dwie litery. Następnie pojawiają się cztery cyfry. Dwie pierwsze oznaczają miesiąc wykupu, a dwie ostatnie rok wykupu. Przykładowo symbol WZ0126 oznacza obligację o zmiennym oprocentowaniu z terminem wykupu przypadającym na styczeń 2026 roku.

Obligacje hurtowe są przeznaczone przede wszystkim dla instytucji finansowych. Na rynku pierwotnym mogą je kupować wyłącznie banki, które biorą udział w przetargach organizowanych przez Narodowy Bank Polski. W przetargach uczestniczą dealerzy skarbowych papierów wartościowych wyłaniani przez Ministra Finansów. Po emisji obligacje hurtowe mogą być przedmiotem obrotu na rynku wtórnym. Handlować nimi mogą zarówno osoby fizyczne, jak i firmy czy inwestorzy zagraniczni. Duże podmioty zawierają transakcje bezpośrednio między sobą, poza giełdą. Inwestorzy indywidualni korzystają głównie z rynku Catalyst prowadzonego przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Wymaga to posiadania rachunku maklerskiego oraz korzystania z usług biura maklerskiego, co wiąże się z prowizjami. W przypadku mniejszych inwestorów typowa opłata transakcyjna wynosi około 0,2 procent wartości zlecenia.

Obligacje detaliczne, nazywane również oszczędnościowymi, są dostępne dla osób fizycznych, a także dla stowarzyszeń, fundacji i związków zawodowych. W ich przypadku nie funkcjonuje klasyczny rynek wtórny. Nie ma możliwości odsprzedania takich obligacji innej osobie. Jeśli posiadacz chce odzyskać środki przed terminem wykupu, może dokonać przedterminowego wykupu przez emitenta. W takiej sytuacji naliczone odsetki są pomniejszane o opłatę określoną w liście emisyjnym danej serii obligacji. Opłata ta jest potrącana z kwoty wypłacanej inwestorowi i jej wysokość zależy od rodzaju obligacji oraz czasu, jaki upłynął od momentu ich zakupu.

Oferta obligacji detalicznych

Oferta detalicznych obligacji skarbowych zmienia się wraz z decyzjami Ministerstwa Finansów. Zdarza się, że część serii znika z oferty, a w ich miejsce pojawiają się nowe, różniące się długością oszczędzania, sposobem naliczania odsetek oraz konstrukcją oprocentowania. Posiadacze starszych obligacji mają możliwość ich zamiany na nowe emisje. Przy takiej operacji naliczana jest premia, która stanowi dodatkowy zysk doliczany do wartości środków przenoszonych na nową serię.

W danym momencie dostępnych jest osiem typów obligacji oszczędnościowych. Różnią się one okresem trwania, zasadami wypłaty odsetek oraz tym, czy oprocentowanie jest stałe, czy zmienne. Przy ocenie opłacalności istotne jest sprawdzenie, jaka jest wysokość oprocentowania w pierwszym okresie odsetkowym, czy w kolejnych latach jest ono powiązane z inflacją lub innym wskaźnikiem, a także jak często kapitalizowane są odsetki. Ważnym elementem jest również opłata pobierana przy wcześniejszym wykupie obligacji, ponieważ obniża ona końcowy zysk w sytuacji, gdy środki są wycofywane przed terminem zapadalności.

Nie w każdym przypadku trzymanie obligacji do końca okresu oszczędzania jest najbardziej korzystnym rozwiązaniem. Zdarza się, że zmiany w oprocentowaniu nowych emisji powodują, że mimo konieczności zapłacenia opłaty za wcześniejszy wykup bardziej opłaca się umorzyć dotychczasowe obligacje i przeznaczyć środki na inne dostępne serie.

W standardowej ofercie znajduje się sześć podstawowych typów obligacji skarbowych dostępnych dla wszystkich oszczędzających. Oprócz nich dostępne są dwa dodatkowe rodzaje obligacji przeznaczone dla osób otrzymujących świadczenie w ramach programu „Rodzina 800+”. Te serie są powiązane z tym świadczeniem i mają odrębne zasady zakupu oraz limity kwotowe.

Oferta standardowa obligacji skarbowych

W ofercie detalicznych obligacji skarbowych dostępnych dla osób fizycznych znajdują się papiery o różnym czasie trwania i sposobie naliczania odsetek, co pozwala dopasować wybór do planowanego okresu oszczędzania oraz podejścia do zmienności stóp procentowych.

Obligacje OTS to najkrótsze obligacje skarbowe dostępne w sprzedaży detalicznej. Ich okres oszczędzania wynosi trzy miesiące, liczone od dnia zakupu. Oprocentowanie jest stałe w skali roku i obecnie wynosi 2,5 procent. W porównaniu z innymi obligacjami detalicznymi jest to poziom niższy, co sprawia, że ten instrument ma ograniczoną atrakcyjność także dla osób planujących bardzo krótki horyzont inwestycyjny.

Obligacje ROR są obligacjami rocznymi o zmiennym oprocentowaniu. Wysokość odsetek zależy od stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego, ustalanej przez Radę Polityki Pieniężnej. W pierwszym miesięcznym okresie odsetkowym oprocentowanie wynosi 4,25 procent w skali roku. W kolejnych miesiącach jest ono równe aktualnej stopie referencyjnej NBP, która od 4 grudnia 2025 roku wynosi 4,0 procent, powiększonej o stałą marżę w wysokości 0,00 punktu procentowego. Odsetki wypłacane są co miesiąc. W przypadku przedterminowego wykupu pobierana jest opłata w wysokości 0,5 zł od jednej obligacji, przy czym nie może ona przekroczyć kwoty naliczonych odsetek.

Obligacje DOR mają dwuletni okres oszczędzania i również charakteryzują się zmiennym oprocentowaniem. Stawka odsetek jest aktualizowana co miesiąc na podstawie stopy referencyjnej NBP. W pierwszym okresie odsetkowym oprocentowanie wynosi 4,40 procent w skali roku. W kolejnych miesiącach do stopy referencyjnej NBP doliczana jest stała marża w wysokości 0,15 punktu procentowego. Konstrukcja tych obligacji powoduje, że oferują one nieco wyższe oprocentowanie niż papiery ROR, przy dłuższym okresie oszczędzania.

Obligacje TOS to trzyletnie obligacje o stałym oprocentowaniu. Przez cały okres trwania inwestycji wysokość kuponu nie ulega zmianie, niezależnie od decyzji Rady Polityki Pieniężnej dotyczących stóp procentowych. W przypadku obligacji emitowanych w styczniu 2026 roku oprocentowanie wynosi 4,65 procent w każdym rocznym okresie odsetkowym. Odsetki nie są wypłacane w trakcie trwania inwestycji, lecz razem z kapitałem przy wykupie obligacji. Opłata za przedterminowy wykup wynosi 1,0 zł od jednej obligacji i również nie może być wyższa niż wartość narosłych odsetek.

Obligacje indeksowane inflacją

Obligacje COI i EDO to instrumenty skarbowe, których oprocentowanie jest powiązane z inflacją, co oznacza, że rzeczywista stopa zwrotu rośnie wraz ze wzrostem cen towarów i usług konsumpcyjnych, przy czym w przypadku spadku cen wartość odsetek nie może być ujemna.

Obligacja COI emitowana jest na okres 4 lat. W pierwszym rocznym okresie odsetkowym jej oprocentowanie jest stałe i wynosi 5,0%. Od drugiego roku życia obligacji oprocentowanie jest indeksowane inflacją i powiększone o stałą marżę 1,5% rocznie. Odsetki wypłacane są jednorazowo, wraz z wartością nominalną obligacji, na koniec okresu inwestycji. W przypadku przedterminowego wykupu naliczana jest opłata: dla obligacji zakupionych do 31 sierpnia 2024 roku wynosi ona 0,70 zł od jednej obligacji, a dla obligacji nabytych od 1 września 2024 roku – 2,0 zł.

Obligacja EDO ma 10-letni okres wykupu. Pierwszy kupon odsetkowy ma stałe oprocentowanie wynoszące 5,60%. Każdy następny kupon jest obliczany jako suma wskaźnika inflacji oraz stałej marży w wysokości 2,0% rocznie. Podobnie jak w przypadku COI, wskaźnik inflacji liczony jest na podstawie rocznej zmiany cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanej przez Prezesa GUS w miesiącu poprzedzającym okres odsetkowy, a w przypadku ujemnej inflacji przyjmowana jest wartość zerowa. Wcześniejsze przedstawienie obligacji do wykupu wiąże się z opłatą 3,0 zł, jednak nie wyższą niż kwota narosłych odsetek.

Oba instrumenty pozwalają inwestorom ochronić kapitał przed utratą wartości wskutek inflacji, zapewniając jednocześnie przewidywalną marżę odsetkową przez cały okres życia obligacji.

Obligacje rodzinne ROS i ROD

Rodzinne obligacje skarbowe są dedykowane uczestnikom programu Rodzina 800+. W ich konstrukcji finansowej zastosowano mechanizm podobny do obligacji indeksowanych inflacją, w których pierwszy kupon ma charakter stały, a kolejne odsetki zależą od rocznej inflacji powiększonej o określoną marżę. Oprocentowanie tych obligacji jest preferencyjne w stosunku do standardowych papierów wartościowych, oferując wyższy kupon odsetkowy w pierwszym roku oraz zwiększone marże w kolejnych latach oszczędzania.

Obligacja ROS, czyli Rodzinna Obligacja Sześcioletnia, w pierwszym roku oferuje oprocentowanie na poziomie 5,20%. W kolejnych latach odsetki są wyliczane według wartości inflacji powiększonej o stałą marżę wynoszącą 2,00%. Z kolei obligacja ROD, Rodzinna Obligacja Dwunastoletnia, w pierwszym roku zapewnia oprocentowanie w wysokości 5,85%, a w latach następnych oprocentowanie jest równe inflacji powiększonej o marżę 2,50%.

Kapitalizacja odsetek następuje w sposób roczny – w pierwszym roku odsetki naliczane są od wartości nominalnej 100 zł, a w kolejnych latach odsetki liczone są od wartości powiększonej o kwotę odsetek z poprzednich lat. Wypłata odsetek następuje po zakończeniu okresu oszczędzania, co pozwala na skumulowanie naliczonych odsetek przez cały okres trwania obligacji.

Które obligacje detaliczne wybrać?

Przy wyborze obligacji detalicznych emitowanych przez Skarb Państwa kluczowe jest ustalenie kilku podstawowych kwestii związanych z naszymi celami inwestycyjnymi. Przede wszystkim należy określić, na jak długo chcemy zainwestować zgromadzone środki. To pozwala dopasować rodzaj obligacji do horyzontu czasowego i oczekiwanego poziomu bezpieczeństwa kapitału. Kolejnym istotnym pytaniem jest, co jest dla nas ważniejsze: ochrona oszczędności przed inflacją w dłuższym okresie, czy maksymalizacja oprocentowania w krótkim terminie, sięgającym roku. Warto również rozważyć przewidywaną inflację w nadchodzących latach, gdyż będzie ona wpływać na realną stopę zwrotu z obligacji.

W przypadku inwestycji krótkoterminowych, trwających do 12 miesięcy, poziom inflacji w kolejnych miesiącach lub latach nie odgrywa istotnej roli. Dzieje się tak dlatego, że obligacje z tym okresem wykupu nie oferują oprocentowania powiązanego z inflacją ani zmianami jej poziomu. Nie oznacza to jednak, że należy rezygnować z obligacji o dłuższym terminie wykupu. W takim przypadku konieczne jest dokładne przeanalizowanie kosztów związanych z ewentualnym wcześniejszym wykupem – nadmierna opłata może sprawić, że inwestycja stanie się mniej opłacalna w porównaniu z innymi dostępnymi produktami finansowymi. Zaletą obligacji o dłuższym terminie jest elastyczność w przypadku zmiany planów inwestora. Nawet jeśli początkowo zakładamy wcześniejszy wykup, istnieje możliwość pozostawienia obligacji w portfelu do pierwotnego terminu wykupu bez konieczności podejmowania dodatkowych działań. W ten sposób środki pozostają ulokowane w instrumencie, który może oferować atrakcyjne oprocentowanie, a inwestor zachowuje swobodę w dostosowywaniu horyzontu inwestycji do własnych potrzeb.

Gdzie kupić obligacje skarbowe?

Obligacje skarbowe w Polsce można nabywać w dowolnym momencie, korzystając z różnych kanałów sprzedaży. Jedną z opcji jest Internet – poprzez serwis obligacjeskarbowe.pl, a także za pośrednictwem stron banków Pekao i PKO BP oraz aplikacji mobilnej PeoPay. Dostępna jest także sprzedaż telefoniczna; w PKO Banku Polskim można dzwonić pod numery 801 310 210 oraz +48 81 535 66 55 dla połączeń z telefonów komórkowych i z zagranicy, od poniedziałku do piątku w godzinach 8:00–17:00 z wyłączeniem dni świątecznych. Bank Polska Kasa Opieki udostępnia linię 22 591 22 00 w tych samych ramach czasowych.

Obligacje można kupować także w oddziałach PKO Banku Polskiego oraz w Punktach Obsługi Klientów Biura Maklerskiego PKO Banku Polskiego. W sieci sprzedaży Banku Pekao dostępne są również punkty, w których można nabyć obligacje. Szczególną kategorię stanowią obligacje rodzinne: 6-letnie ROS i 12-letnie ROD, które można kupić wyłącznie w oddziałach PKO Banku Polskiego oraz w Punktach Obsługi Klientów Biura Maklerskiego PKO Banku Polskiego.

Dodatkowo obligacje skarbowe można nabywać w ramach kont IKE oraz IKZE. Umożliwia to skorzystanie ze zwolnienia z 19-procentowego podatku od zysków kapitałowych, znanego jako podatek Belki, pod warunkiem spełnienia ustawowych wymagań związanych z tymi indywidualnymi kontami oszczędnościowo-emerytalnymi. Takie rozwiązanie pozwala zarówno na regularne oszczędzanie, jak i efektywne planowanie finansowe z korzyścią podatkową.

Obligacje hurtowe emitowane przez Skarb Państwa

Na rynku giełdowym dostępnych jest sześć głównych typów obligacji hurtowych, które różnią się przede wszystkim strukturą oprocentowania i czasem wykupu. Obligacje typu OK to jedyne instrumenty zerokuponowe w tym zestawieniu – nie oferują kuponu odsetkowego. Inwestor zarabia na nich poprzez różnicę między ceną nabycia, która jest niższa od wartości wykupu, a ceną, po której Skarb Państwa wykupuje obligację. Rentowność do wykupu (YTM – Yield To Maturity) obligacji OK zazwyczaj porównywalna jest z obligacjami o stałym oprocentowaniu o podobnym terminie wykupu. Brak kuponu nie obniża atrakcyjności tej inwestycji – eliminuje jedynie konieczność reinwestowania odsetek w trakcie trwania obligacji.

Obligacje typu PS, DS i WS posiadają stałe oprocentowanie, które nie zmienia się przez cały okres wykupu. Różnią się długością trwania: 10-letnie obligacje PS czy 5-letnie DS w miarę upływu czasu zbliżają się do krótszych okresów, np. dwuletnich czy rocznych. Wszystkie te instrumenty wypłacają stały kupon odsetkowy raz w roku, w miesiącu wskazanym w nazwie obligacji (dwie pierwsze cyfry w nazwie określają wysokość kuponu).

Obligacja typu WZ to jedyna hurtowa obligacja skarbowa o zmiennym oprocentowaniu notowana na rynku Catalyst. Jej kupon ustalany jest na bazie wskaźnika WIBOR 6M, zmienia się co sześć miesięcy i obecnie wynosi WIBOR 6M + 0%. Z kolei obligacje typu IZ łączą stałe oprocentowanie (2% i 1,75%) ze zmienną wartością nominalną, zależną od inflacji. W obiegu znajdują się obecnie obligacje IZ0836 i IZ0831, które wróciły na rynek po przerwie w czerwcu 2024 roku.

Profesjonalni inwestorzy w przypadku obligacji zerokuponowych i o stałym oprocentowaniu (PS, DS, WS, OK) operują rentownością do wykupu (YTM). Podanie YTM konkretnej obligacji odpowiada jej cenie przy wartości nominalnej 100 zł i pozwala porównywać różne instrumenty pod kątem opłacalności. Na rynku Catalyst kwotowanie obligacji skarbowych hurtowych odbywa się jednak poprzez podawanie ceny za 100 zł wartości nominalnej, bez informacji o YTM. Brak tej informacji utrudnia ocenę atrakcyjności obligacji i może sprawiać trudności inwestorom mniej doświadczonym przy wyborze najbardziej odpowiednich instrumentów dla ich portfela inwestycyjnego.

Całość rynku obligacji hurtowych tworzy system, w którym różne typy instrumentów oferują odmienne mechanizmy zysku – od dochodu wynikającego z kuponu, przez wzrost wartości nominalnej powiązanej z inflacją, po przyrost kapitału w obligacjach zerokuponowych. Inwestorzy mogą więc dopasować wybór obligacji do swojego horyzontu czasowego, preferowanego ryzyka i oczekiwanego sposobu generowania dochodu, mając przy tym możliwość porównania potencjalnej rentowności dzięki standaryzowanemu wskaźnikowi YTM.

Jak ocenić atrakyjność obligacji hurtowych?

Na rynku Catalyst inwestorzy mogą oceniać atrakcyjność cen obligacji, porównując je z cenami obowiązującymi w obrocie hurtowym między bankami. Punkt odniesienia stanowi rynek BondSpot, gdzie odbywa się ciągły handel obligacjami hurtowymi. Dwukrotnie w ciągu dnia publikowane są tzw. Fixingi cen obligacji – są to ceny najlepszego kupna i sprzedaży oraz średnia cena każdej obligacji w danym momencie. W przypadku obligacji o stałym oprocentowaniu ceny podawane są w YTM, natomiast w każdej sytuacji wartość obligacji można też odczytać w przeliczeniu na 100 zł wartości nominalnej.

Obligacje o zmiennym oprocentowaniu, ze względu na zmienny kupon, są notowane zawsze w cenie za 100 zł wartości nominalnej, niezależnie od faktycznej wysokości nominału danej emisji. Dzięki temu inwestorzy mają jasny punkt odniesienia przy porównywaniu różnych instrumentów.

Oprócz obligacji skarbowych na rynku dostępne są również papiery wartościowe emitowane przez podmioty państwowe, które posiadają gwarancję Skarbu Państwa. W tej grupie znajdują się obligacje Polskiego Funduszu Rozwoju (PFR) oraz Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Takie instrumenty łączą cechy obligacji korporacyjnych i bezpieczeństwo obligacji skarbowych, co jest istotne przy analizie ryzyka inwestycyjnego.

Fot. Unsplash.