VIGO Photonics, polska firma specjalizująca się w detektorach podczerwieni, dostarczyła kluczowe sensory dla łazika Curiosity NASA, który badał nagłe emisje metanu na Marsie. Firma rozwija też zaawansowane technologie dla przemysłu, medycyny, transportu i bezpieczeństwa. Współpraca z PARP oraz instytutami naukowymi umożliwiła dynamiczny rozwój innowacyjnych rozwiązań, w tym fotonicznych układów scalonych dla średniej podczerwieni, które wkrótce mogą znaleźć zastosowanie w codziennym życiu.

• VIGO Photonics dostarczyła detektory podczerwieni dla łazika Curiosity NASA, które pozwoliły na wykrycie nagłych wzrostów metanu na Marsie.
• Produkty firmy działają w technologii średniej podczerwieni (midIR) i umożliwiają precyzyjną analizę chemiczną otoczenia, diagnostykę medyczną, kontrolę spalin i jakości żywności, a także zastosowania wojskowe.
• Firma opracowała detektory, które nie wymagają chłodzenia ciekłym azotem oraz soczewki monolitycznie zintegrowane z detektorem – rozwiązanie unikatowe na rynku światowym.
• VIGO współpracuje z polskimi uczelniami i instytutami badawczymi, w tym z Wojskową Akademią Techniczną i Politechniką Warszawską, wspierając rozwój kompetencji inżynierskich w kraju.
• W ramach projektu HyperPIC firma rozwija fotoniczne układy scalone dla średniej podczerwieni, które pozwolą na miniaturyzację detektorów i integrację z urządzeniami codziennego użytku, takimi jak smartfony czy inteligentne zegarki.

VIGO Photonics kilka lat temu odegrało kluczową rolę w realizacji programu badawczego NASA, dostarczając detektory podczerwieni dla łazika Curiosity. Zadaniem łazika było między innymi wykrywanie nagłych wzrostów metanu na powierzchni Marsa, co jest niezwykle istotne w badaniach nad potencjalnym występowaniem procesów biologicznych lub geochemicznych na tej planecie. W procesie opracowywania i wdrażania swoich innowacyjnych technologii VIGO mogło korzystać ze wsparcia finansowego w ramach programu „Ścieżka SMART”, realizowanego z Funduszy Europejskich dla Nowoczesnej Gospodarki i nadzorowanego przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości, co pozwoliło spółce rozwijać zaawansowane rozwiązania w obszarze fotoniki i sensorów podczerwieni.

VIGO Photonics specjalizuje się w produkcji najwyższej klasy detektorów podczerwieni, modułów detekcyjnych oraz warstw epitaksjalnych, które umożliwiają analizę otoczenia za pomocą promieniowania niewidocznego dla ludzkiego oka. Technologie firmy wykorzystują światło podczerwone, co pozwala na precyzyjne badanie właściwości chemicznych i fizycznych badanych obiektów oraz środowiska. Produkty VIGO działają w zakresie średniej podczerwieni, zwanej midIR, co umożliwia dokonywanie pomiarów temperatury oraz prowadzenie spektroskopii – rozpoznawania unikalnego „odcisku palca” poszczególnych cząsteczek. Dzięki temu detektory pozwalają na bardzo dokładną identyfikację grup funkcyjnych w związkach chemicznych, co przekłada się na możliwość wykonywania zarówno pomiarów jakościowych, jak i ilościowych w różnorodnych zastosowaniach przemysłowych i naukowych.

Produkty VIGO to nie tylko same czujniki, ale kompleksowe moduły detekcyjne, które są zintegrowane z nowoczesną elektroniką i specjalistycznym oprogramowaniem, co zapewnia ich wszechstronność i możliwość stosowania w wielu wymagających aplikacjach. Technologie firmy znajdują zastosowanie między innymi w diagnostyce pociągów, gdzie umożliwiają kontrolę temperatury kół i hamulców nawet podczas przejazdu z prędkością dochodzącą do 300 km/h, co znacząco zwiększa bezpieczeństwo transportu kolejowego. W sektorze ochrony środowiska i przemysłu detektory wykorzystywane są do analizy spalin, jakości powietrza oraz monitorowania lotnych związków chemicznych, co pozwala na wczesne wykrywanie zanieczyszczeń i kontrolę procesów technologicznych.

VIGO Photonics stosuje swoje technologie także w medycynie, między innymi do wykrywania markerów chorobowych w oddechu, co umożliwia wczesną diagnozę nowotworów i innych schorzeń, a tym samym zwiększa skuteczność leczenia. W przemyśle spożywczym i gospodarce odpadami detektory umożliwiają sortowanie surowców, żywności oraz odpadów na podstawie identyfikacji lotnych związków chemicznych, co sprzyja automatyzacji procesów i poprawie jakości produktów. W sektorze obronnym technologie VIGO wykorzystywane są między innymi w inteligentnej amunicji, systemach ostrzegania przed namierzaniem laserowym pojazdów opancerzonych oraz w systemach wczesnego wykrywania pożarów, co zwiększa bezpieczeństwo wojskowe i cywilne.

– Produkcja detektorów to połączenie fizyki kwantowej i zaawansowanej inżynierii materiałowej, więc musimy zadbać, by każdy produkt spełniał najwyższe normy techniczne. Każdy atom w strukturze ma znaczenie – wyjaśnia Adam Piotrowski, Prezes Zarządu VIGO Photonics.

Historia VIGO Photonics

Historia firmy VIGO Photonics sięga przełomu lat 70. i 80., kiedy to prof. Józef Piotrowski opracował przełomową technologię detektorów podczerwieni, które nie wymagały chłodzenia ciekłym azotem. Było to rozwiązanie innowacyjne na skalę światową, ponieważ dotychczasowe detektory wymagały skomplikowanego i kosztownego systemu chłodzenia, co ograniczało ich zastosowania i zwiększało rozmiary urządzeń. Dzięki temu przełomowi możliwe stało się znaczne zmniejszenie wielkości detektorów – z urządzeń o rozmiarach całej dłoni do modeli o średnicy zaledwie 1-2 cm. Takie miniaturowe detektory otworzyły zupełnie nowe możliwości technologiczne i pozwoliły firmie wyznaczać kierunki innowacji, jednocześnie zapewniając najwyższą jakość oferowanych rozwiązań.

Syn założyciela podkreśla, że VIGO jako pierwsza na świecie wprowadziła detektory zintegrowane soczewkowo w sposób monolityczny, bez użycia klejów i innych łączników. Ta metoda jest unikalna i do dziś nie została odtworzona przez żaden inny podmiot na rynku, co daje firmie przewagę konkurencyjną i potwierdza jej innowacyjny charakter.

Z biegiem lat VIGO konsekwentnie rozwijało swoje portfolio, wprowadzając nie tylko różnorodne typy detektorów, lecz także technologie półprzewodnikowe, odpowiadając na zmieniające się potrzeby rynku oraz podążając za światowymi trendami w branży optoelektroniki i fotoniki. Produkcja wszystkich elementów odbywa się w Polsce, w siedzibie firmy w Ożarowie Mazowieckim. Tam każdy etap wytwarzania jest dokładnie kontrolowany, co pozwala na tworzenie urządzeń dostosowanych do indywidualnych potrzeb klientów i zapewnia wysoką jakość końcowego produktu.

VIGO Photonics jest również mocno zakorzeniona w polskim środowisku naukowym i przemysłowym. Firma aktywnie współpracuje z Wojskową Akademią Techniczną oraz Politechniką Warszawską, umożliwiając studentom i młodym inżynierom poznawanie i praktyczne wykorzystanie nowoczesnych technologii detektorów podczerwieni.

Motor napędowy rozwoju technologii

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości (PARP) odgrywa istotną rolę w wspieraniu innowacyjnych przedsięwzięć inwestycyjnych, a współpraca z VIGO Photonics sięga początków członkostwa Polski w Unii Europejskiej, czyli niemal dwudziestu lat wstecz. Już w pierwszych latach po przystąpieniu kraju do Wspólnoty, PARP angażowała się w inicjatywy tej firmy, wspierając jej działania mające na celu rozwój technologii i produktów z sektora nowoczesnych rozwiązań optoelektronicznych. Obecnie agencja nadal pełni funkcję pośrednika w programach i konkursach skierowanych do mikro, małych i średnich przedsiębiorstw, do których należy również VIGO Photonics, umożliwiając im ubieganie się o środki na projekty badawczo-rozwojowe oraz wdrażanie innowacyjnych rozwiązań technologicznych.

W przypadku najnowszego przedsięwzięcia związanego z rozwojem detektorów kaskadowych, naturalnym wyborem dla firmy było sięgnięcie po dofinansowanie oferowane przez PARP, w oparciu o doświadczenie zdobyte w poprzednich projektach i wcześniejsze sukcesy w zgłaszaniu innowacyjnych koncepcji. Uzyskane wsparcie finansowe z Funduszy Europejskich umożliwiło VIGO Photonics stworzenie wyspecjalizowanego zespołu badawczego, który pracował nad zaawansowanymi rozwiązaniami technologicznymi, a także pozwoliło na pozyskanie unikatowych materiałów oraz usług niezbędnych do realizacji projektu. Tego rodzaju wsparcie miało kluczowe znaczenie dla budowy przewagi konkurencyjnej firmy, pozwalając na intensyfikację współpracy z istotnymi partnerami naukowymi, w tym z Wojskową Akademią Techniczną.

Przedstawiciele VIGO Photonics podkreślają, że dzięki wsparciu PARP firma mogła znacząco zwiększyć skalę prowadzonych działań badawczo-rozwojowych i wzmocnić swoje kompetencje w dziedzinie technologii optoelektronicznych. Finansowanie umożliwiło realizację ambitnych celów technologicznych, które bez takiej pomocy byłyby trudne do osiągnięcia, zarówno pod względem zasobów ludzkich, jak i materiałowych.

Technologie dla bezpieczeństwa i zdrowia społeczeństwa

Rozwój detektorów podczerwieni opracowywanych przez VIGO Photonics to nie tylko imponujący sukces w sferze biznesowej, ale przede wszystkim projekt o dużym znaczeniu dla całego społeczeństwa i różnorodnych sektorów gospodarki. Obecnie urządzenia te znajdują szerokie zastosowanie w specjalistycznym sprzęcie, który zwiększa poziom bezpieczeństwa w sektorze zbrojeniowym, w przemyśle, transporcie oraz w analizie środowiska naturalnego. Ich działanie pozwala na precyzyjną detekcję, monitorowanie i kontrolę różnorodnych procesów, co w praktyce przekłada się na ochronę ludzi, zasobów i infrastruktury krytycznej.

Adam Piotrowski zwraca uwagę na konkretne obszary, w których innowacje VIGO mają realny wpływ. W dziedzinie spektroskopii, nowoczesne detektory wspierają kontrolę jakości leków, co jest kluczowe dla bezpieczeństwa pacjentów i skuteczności terapii w farmacji. Umożliwiają również wczesną diagnostykę chorób, przyspieszając wykrywanie zagrożeń zdrowotnych i poprawiając efektywność procedur medycznych. Ponadto technologie podczerwieni stosowane w przemyśle spożywczym pozwalają na wykrywanie niebezpiecznych substancji i zanieczyszczeń oraz wspomagają procesy kontroli jakości na każdym etapie produkcji, co wprost przekłada się na bezpieczeństwo konsumentów. W sektorze telekomunikacyjnym detektory IR rozwijane przez firmę pozwalają na tworzenie stabilnych i bezpiecznych łączy zapasowych. Dzięki temu, w sytuacjach awarii systemów lub zagrożeń hybrydowych, możliwa jest ciągłość komunikacji pomiędzy kluczowymi instytucjami, takimi jak szpitale, centra ostrzegania, czy inne jednostki odpowiedzialne za bezpieczeństwo i ochronę życia mieszkańców.

VIGO Photonics nie ogranicza się jednak do już obecnych zastosowań. Firma realizuje projekt HyperPIC, który ma na celu opracowanie pierwszych fotonicznych układów scalonych dedykowanych dla średniej podczerwieni. To innowacyjne rozwiązanie może w istotny sposób zrewolucjonizować rynek dzięki miniaturyzacji urządzeń oraz integracji wielu funkcji w jednym, kompaktowym układzie. Połączenie detektora, laserów oraz falowodów w pojedynczym czipie znacząco zwiększa wydajność oraz uniwersalność zastosowań technologii podczerwieni. Efektem prac nad HyperPIC będzie możliwość wykorzystania średniej podczerwieni nie tylko w zaawansowanych laboratoriach i zastosowaniach przemysłowych, lecz także w codziennych urządzeniach użytkowych, takich jak inteligentne zegarki, smartfony czy nowoczesne lodówki wyposażone w sensory zdolne do precyzyjnego monitorowania parametrów żywności i otoczenia.

Tego rodzaju innowacje otwierają zupełnie nowe perspektywy w zakresie technologii konsumenckich, bezpieczeństwa, medycyny i komunikacji, podkreślając, że detektory podczerwieni rozwijane przez VIGO mają potencjał, aby wkrótce stać się powszechnym elementem naszego codziennego życia.