Ministerstwo Energii przygotowało projekt uchwały rządu, która ma poprawić warunki dostępu do źródeł zrównoważonego finansowania dla inwestycji w dużą energetykę jądrową i małe modułowe reaktory (SMR) w Polsce. Uchwała ma kierunkowo przesądzić intencję rządu w zakresie kwalifikacji budowy i eksploatacji elektrowni jądrowych jako działalności zrównoważonej środowiskowo, co może ułatwić pozyskanie kapitału dla planowanych projektów.

• Projekt uchwały rządu ma na celu poprawę warunków dostępu do zrównoważonego finansowania inwestycji przewidzianych w Programie polskiej energetyki jądrowej, w tym dla dużych elektrowni i małych modułowych reaktorów (SMR).
• Uchwała potwierdzi intencję rządu, aby działalność polegająca na budowie i eksploatacji elektrowni jądrowych spełniała kryteria zrównoważonej środowiskowo inwestycji zgodnie z unijną taksonomią.
• Kryteria te obejmują m.in. posiadanie przez państwo członkowskie planu na uruchomienie do 2050 r. składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych, co jest wymagane przez rozporządzenie delegowane KE z 2022 r.
• Spełnienie wymogów technicznych rozporządzenia taksonomicznego pozwoli instytucjom finansowym ocenić, czy inwestycja w energetykę jądrową kwalifikuje się do finansowania jako zrównoważona, a także może wpłynąć na jego warunki.
• Pierwsza polska elektrownia jądrowa w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino ma mieć trzy bloki w technologii AP1000 Westinghouse, a rozpoczęcie pracy komercyjnej pierwszego bloku planowane jest na 2036 r.

Rząd planuje podjąć uchwałę, która ma zapewnić poprawę warunków dostępu do źródeł zrównoważonego finansowania dla inwestycji w polską energetykę jądrową, w tym zarówno w ramach tradycyjnych dużych elektrowni, jak i w przypadku planowanych elektrowni opartych na małych modułowych reaktorach (SMR). Jak wynika z wpisu Ministerstwa Energii do wykazu prac rządu, celem jest wskazanie kierunkowych działań państwa w zakresie zapewnienia, że działalność związana z budową i eksploatacją elektrowni jądrowych będzie kwalifikowana jako zrównoważona środowiskowo, zgodnie z wytycznymi unijnej taksonomii.

Uchwała ma jednoznacznie potwierdzić intencję rządu, aby inwestycje w energetykę jądrową spełniały techniczne kryteria umożliwiające uznanie ich za projekty zrównoważone, co w praktyce oznacza, że będą mogły korzystać z preferencyjnych źródeł finansowania dostępnych w ramach zielonych i zrównoważonych instrumentów inwestycyjnych.

Zgodnie z unijnymi przepisami

Kryteria dotyczące kwalifikowania inwestycji w elektrownie jądrowe jako zrównoważonych środowiskowo zostały określone w rozporządzeniu delegowanym Komisji Europejskiej z marca 2022 roku. Jednym z kluczowych wymogów jest posiadanie przez państwo członkowskie udokumentowanego planu zawierającego szczegółowe działania, które mają doprowadzić do uruchomienia do 2050 roku składowiska głębokiego odpadów promieniotwórczych.

Spełnianie tych technicznych kryteriów stanowi dla instytucji finansowych ważny punkt odniesienia przy ocenie, czy dana inwestycja może być uznana za zrównoważoną środowiskowo. W praktyce oznacza to, że przestrzeganie wymogów rozporządzenia 2022/1214 może wpływać nie tylko na możliwość uzyskania finansowania przez podmioty planujące lub prowadzące działalność w zakresie budowy i eksploatacji elektrowni jądrowych, ale również na warunki tego finansowania, w tym jego koszt i dostępność.

Ministerstwo Energii podkreśliło, że unijne rozporządzenie taksonomiczne, przyjęte w czerwcu 2020 roku, określa zestaw kryteriów, które pozwalają ocenić, czy dana działalność gospodarcza może być uznana za zrównoważoną środowiskowo. Przepisy te mają szczególne znaczenie dla uczestników rynku finansowego, którzy oferują produkty inwestycyjne, takie jak fundusze czy obligacje, deklarując ich zgodność z zasadami zrównoważonego rozwoju. W praktyce oznacza to, że banki oraz inne instytucje finansowe zobowiązane są do ujawniania wskaźników dotyczących udziału zielonych aktywów w swoich portfelach oraz poziomu zgodności całego portfela bankowego z wymogami określonymi w rozporządzeniu taksonomicznym.

Dzięki tym regulacjom inwestorzy i klienci instytucji finansowych zyskują większą przejrzystość i pewność, że środki lokowane w produkty finansowe wspierają rzeczywiście działalność przyjazną środowisku. Jednocześnie ułatwia to porównywanie ofert i ocenę ryzyka środowiskowego inwestycji. Według informacji opublikowanych w wykazie prac Rady Ministrów, planowany termin przyjęcia projektu przez rząd przypada na czwarty kwartał 2025 roku, co wskazuje na dalsze działania Polski w kierunku implementacji i stosowania zasad unijnej taksonomii w praktyce krajowej.

Istotny projekt dla polskiej energetyki

Pierwsza polska elektrownia jądrowa ma zostać wybudowana w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino na Pomorzu i będzie składać się z trzech bloków energetycznych wykorzystujących technologię AP1000 firmy Westinghouse. Realizacją inwestycji zajmie się konsorcjum Westinghouse-Bechtel, które odpowiadać będzie zarówno za projektowanie, jak i budowę elektrowni.

Zgodnie z aktualizacją Programu polskiej energetyki jądrowej (PPEJ), rozpoczęcie komercyjnej pracy pierwszego bloku planowane jest na 2036 rok. Oznacza to, że blok ten zacznie dostarczać energię elektryczną do sieci na szeroką skalę, przyczyniając się do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego Polski, dywersyfikacji źródeł energii oraz realizacji celów związanych z redukcją emisji gazów cieplarnianych. Powstanie elektrowni jądrowej na Pomorzu stanowi istotny element krajowej strategii energetycznej, mającej na celu wzmocnienie niezależności energetycznej oraz stabilności systemu elektroenergetycznego w perspektywie kolejnych dekad.

Źródło: ME