Szwajcarzy już w najbliższą niedzielę zdecydują w referendum, czy ograniczyć liczbę ludności kraju do 10 milionów. Inicjatywa skrajnie prawicowej Szwajcarskiej Partii Ludowej (SVP) zakłada zaostrzenie polityki imigracyjnej, gdy populacja osiągnie 9,5 mln, a ostatecznie – nawet wypowiedzenie umowy o swobodnym przepływie osób z UE. Głosowanie może mieć dalekosiężne konsekwencje dla szwajcarskiej gospodarki i relacji z Unią Europejską.
Zwolennicy ograniczeń, na czele z SVP, argumentują, że masowa imigracja wywiera presję na usługi publiczne i rynek mieszkaniowy, a także przyczynia się do wzrostu przestępczości. Obecnie Szwajcaria liczy 9,1 miliona mieszkańców, z czego niemal 28 procent to cudzoziemcy. Inicjatywa przewiduje, że gdy liczba ludności osiągnie 9,5 miliona (prognozowane na około 2031 rok), rząd będzie zobowiązany do wprowadzenia surowszych przepisów azylowych i dotyczących łączenia rodzin. Po przekroczeniu 10 milionów władze musiałyby podjąć „wszelkie dostępne” środki, włącznie z wypowiedzeniem umów międzynarodowych.
– Imigracja do Szwajcarii jest zbyt wysoka i wywiera presję na usługi publiczne oraz rynek mieszkaniowy – stwierdzili przedstawiciele SVP. Partia otwarcie sprzeciwia się także zacieśnianiu integracji z UE, postrzegając ją jako zagrożenie dla suwerenności kraju.
Stanowiska podzielone
Rząd federalny oraz wszystkie partie rządzące poza SVP odrzucają inicjatywę. – Inicjatywa podważa dwustronne stosunki z UE i zagraża dobrobytowi Szwajcarii – argumentowali przeciwnicy. Władze federalne podkreślają, że pomysł zagraża bezpieczeństwu wewnętrznemu i humanitarnym tradycjom kraju. Z najnowszego sondażu dla Szwajcarskiej Korporacji Nadawczej (SBC) wynika, że 52 procent wyborców jest przeciwnych propozycji, 45 procent popiera, a 3 procent pozostaje niezdecydowanych. Do przyjęcia inicjatywy potrzebna jest zarówno większość głosów obywateli, jak i większość z 26 kantonów.
Gospodarka i relacje z UE
Kwestie ekonomiczne są kluczowe. Szwajcaria boryka się ze starzeniem społeczeństwa i jest uzależniona od imigrantów, którzy stanowią znaczącą część siły roboczej. Badania pokazują, że prawie dwie piąte założycieli firm w Szwajcarii pochodzi spoza kraju. Jednocześnie Unia Europejska pozostaje najważniejszym partnerem handlowym Szwajcarii. Pod koniec 2024 roku obie strony zawarły porozumienie o pogłębieniu integracji gospodarczej, któremu SVP się sprzeciwia. W razie przyjęcia referendum rząd musiałby w ciągu dwóch lat doprowadzić do obniżenia liczby ludności poniżej 10 milionów, a w razie niepowodzenia – wypowiedzieć umowę o swobodnym przepływie osób z 1999 roku.
– Pomysł zagraża bezpieczeństwu wewnętrznemu i humanitarnym tradycjom Szwajcarii – podkreślił rząd federalny. Wtorkowe głosowanie pokaże, czy szwajcarskie społeczeństwo jest gotowe na tak radykalną zmianę kursu migracyjnego.
Źródło: Reuters, Swiss Info, Fot. EPA