Polska jest jednym z nielicznych krajów Unii Europejskiej, w których podatek od nieruchomości nie jest uzależniony od wartości rynkowej majątku, lecz od metrażu. Unijni eksperci uznają ten system za niesprawiedliwy i rekomendują jego zmianę, co de facto oznaczałoby podwyżkę daniny dla milionów Polaków. Ministerstwo Finansów zapewnia jednak, że podatek katastralny nie jest brany pod uwagę.
W zaleceniach Rady Unii Europejskiej dla Polski, przyjętych w ramach Semestru Europejskiego, czytamy, że obowiązujący model podatku od nieruchomości jest niepowiązany z wartością rynkową i płacony „od metra”. Zdaniem ekspertów powoduje to wzrost cen nieruchomości oraz niesprawiedliwość fiskalną. Podobne postulaty wcześniej formułowały OECD i Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
Semestr Europejski a podatki lokalne
Semestr Europejski to coroczny mechanizm koordynacji polityk gospodarczych państw członkowskich. W tym roku wśród rekomendacji dla Polski znalazł się m.in. postulat reformy podatku od nieruchomości. – Polska jest jednym z nielicznych krajów członkowskich UE, w których podatek od nieruchomości nie jest powiązany z wartością rynkową majątku, lecz płacony jest od metra kwadratowego – czytamy w dokumencie Rady UE. Jak wyjaśnia „Fakt”, podobne rekomendacje kierowały wcześniej do rządu zarówno OECD, jak i MFW.
Zmiana systemu oznaczałaby przejście na podatek katastralny, czyli uzależniony od wartości rynkowej mieszkania czy domu. Dla właścicieli nieruchomości w atrakcyjnych lokalizacjach mogłoby to oznaczać gwałtowny wzrost obciążeń. W miastach takich jak Warszawa, Kraków czy Wrocław stawki mogłyby być kilkukrotnie wyższe niż obecnie.
Reakcja Ministerstwa Finansów i samorządy
Resort finansów niezmiennie podkreśla, że nie ma planów wprowadzenia podatku katastralnego. – Nie planujemy wprowadzenia podatku katastralnego – oświadczyło Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na pytania mediów. Mimo to samorządy co roku podnoszą maksymalne stawki podatku lokalnego, na co pozwala im ustawa.
W 2026 roku maksymalna stawka podatku od mieszkań i domów wynosi 1,25 zł za metr kwadratowy (wzrost z 1,19 zł w 2025 roku). Dla gruntów pod budynkami mieszkalnymi limit to 0,77 zł/m2 (rok wcześniej 0,73 zł). Coraz więcej gmin decyduje się na stosowanie stawek na poziomie dopuszczonym przez Ministerstwo Finansów, co oznacza realny wzrost obciążeń dla mieszkańców.
Źródło: WNP.PL, Fot. PAP/Vladyslav Musiienko