Udział węgla w produkcji energii elektrycznej w Polsce był w 2025 r. rekordowo niski. OZE po raz pierwszy w historii wyprodukowały więcej prądu niż węgiel w jednym miesiącu.
- W 2025 roku łączny udział węgla kamiennego i brunatnego w produkcji energii elektrycznej spadł do 52,6 proc., a przez pół roku był niższy niż 50 proc.
- Źródła odnawialne odpowiadały za 31,5 proc. produkcji energii, a gaz ziemny za 14,1 proc., stopniowo wypierając węgiel z miksu energetycznego.
- W czerwcu 2025 roku OZE po raz pierwszy w historii wyprodukowały więcej energii elektrycznej niż elektrownie węglowe.
- Największy przyrost mocy dotyczył fotowoltaiki, która zwiększyła się o 4,8 GW, a łącznie osiągnęła 26,1 GW mocy w systemie.
- Jednocześnie system energetyczny zmagał się z rekordowym curtailmentem, przez który do sieci nie trafiło 1,4 TWh energii z OZE z powodu braku elastyczności systemu.
W pierwszym półroczu 2025 roku udział węgla w produkcji energii elektrycznej w Polsce spadł poniżej 50 procent. Był to najniższy poziom odnotowany w danych historycznych. Informacje te pochodzą z raportu Forum Energii podsumowującego sytuację w krajowej elektroenergetyce w 2025 roku. Według tych danych, na koniec całego roku udział węgla w produkcji prądu wyniósł 52,6 procent.
Z opracowania Forum Energii wynika, że po raz pierwszy w historii łączny udział węgla kamiennego i węgla brunatnego w produkcji energii elektrycznej spadł poniżej 50 procent w ujęciu sześciomiesięcznym. Jednocześnie w czerwcu 2025 roku odnawialne źródła energii wyprodukowały więcej energii elektrycznej niż źródła węglowe. Był to pierwszy taki miesiąc w danych obejmujących polski system elektroenergetyczny.
W całym 2025 roku odnawialne źródła energii odpowiadały za 31,5 procent krajowej produkcji energii elektrycznej. Udział gazu ziemnego wyniósł 14,1 procent, natomiast inne paliwa kopalne miały udział na poziomie 1,8 procent. Dane te pokazują strukturę miksu energetycznego według rodzaju wykorzystywanego paliwa w skali roku.
Zestawienie Forum Energii obejmuje również wolumeny energii wyprodukowanej przez poszczególne technologie. Węgiel kamienny pozostawał największym pojedynczym źródłem energii elektrycznej w Polsce, z produkcją na poziomie 57,3 terawatogodziny w skali roku. Drugie miejsce zajmował węgiel brunatny, który odpowiadał za 33,5 terawatogodziny energii elektrycznej.
Kolejne pozycje w zestawieniu zajęły inne źródła. Elektrownie gazowe wyprodukowały 24,3 terawatogodziny energii. Lądowe elektrownie wiatrowe osiągnęły produkcję na poziomie 23,6 terawatogodziny. Instalacje fotowoltaiczne dostarczyły do systemu 20,5 terawatogodziny energii elektrycznej w ciągu 2025 roku.
W czerwcu nastąpił przełom
Autorzy raportu podkreślili, że w czerwcu 2025 r. źródła odnawialne po raz pierwszy w ciągu miesiąca wyprodukowały więcej energii elektrycznej niż źródła węglowe. W raporcie wskazano, że w 2025 r. największe spadki w wytwarzaniu energii odnotowano w przypadku węgla brunatnego, którego produkcja zmniejszyła się o 2,6 TWh w porównaniu z rokiem poprzednim, oraz węgla kamiennego, gdzie spadek wyniósł 1,8 TWh. Eksperci zauważyli także spadek produkcji energii z lądowych farm wiatrowych o 1,1 TWh, mimo że w tym samym czasie przybywały nowe moce w tej technologii.
Generacja energii z węgla była zastępowana energią pochodzącą z gazu ziemnego oraz z instalacji fotowoltaicznych. W raporcie podkreślono, że w 2024 i 2025 r. udział gazu w miksie energetycznym wzrósł o ponad 2 punkty procentowe.
– Związany jest on m.in. z oddaniem do użytku nowych bloków na to paliwo latem 2024 r., a także dalszymi spadkami cen gazu na rynkach – stwierdzili.
Największe przyrosty mocy zainstalowanych w 2025 r. dotyczą fotowoltaiki. W tym roku przybyło 4,8 GW nowych mocy w instalacjach PV.
– Przez pierwsze lata rozwoju instalacji PV w Polsce to prosumenci byli motorem napędowym wzrostów mocy. Sytuacja zmieniła się dopiero w połowie 2023 r. na korzyść nowych, większych instalacji nieprosumenckich. W 2025 r. za przyrost 3/4 nowych mocy PV odpowiadały już duże instalacje – poinformowali eksperci, dodając, że w sumie z końcem 2025 r. 26,1 GW mocy osiągalnych w systemie pochodziło z fotowoltaiki.
Przybyło 0,6 GW
W 2025 roku lądowe farmy wiatrowe były drugie pod względem przyrostu mocy zainstalowanej w Polsce. Przybyło 0,6 GW, co stanowiło osiem razy mniej niż w przypadku źródeł fotowoltaicznych i było najniższą wartością od 2019 roku, według raportu Forum Energii. Łączna moc osiągalna z lądowych farm wiatrowych na koniec 2025 roku wynosiła 11,3 GW. W tym samym czasie przybyło również 0,4 GW mocy z bloków gazowych, w większości kogeneracyjnych, co zwiększyło całkowitą moc osiągalną z gazu ziemnego do 5,9 GW.
Forum Energii odnotowało także wzrost mocy magazynów energii elektrycznej o 0,4 GW.
– Znaczną część stanowią instalacje prosumenckie – przekazano. – Ich łączna moc wynosi obecnie 0,6 GW i jest dziesięciokrotnie większa niż jeszcze dwa lata temu – podkreślono.
Magazyny prosumenckie odpowiadają za około jedną piątą całkowitej pojemności magazynów energii w Polsce, a pozostała część przypada głównie na elektrownie szczytowo-pompowe.
Eksperci Forum Energii wskazali również, że w 2025 roku dochodziło do rekordowego ograniczania generacji źródeł odnawialnych.
– Do systemu elektroenergetycznego nie trafiło 1,4 TWh energii elektrycznej pochodzącej ze źródeł odnawialnych, z czego 97,8 proc. energii utraconej wynikało z przyczyn bilansowych, za pozostałą część odpowiadały kwestie sieciowe – poinformowano.
– To dwa razy więcej niż w roku 2024 – dodano.
Forum Energii przypomniało, że ograniczanie produkcji źródeł OZE, tzw. curtailment, występuje, gdy system nie jest w stanie w pełni wykorzystać zmiennej produkcji energii z OZE. Największe ograniczenia odnotowano w miesiącach letnich w środku dnia, kiedy Krajowy System Elektroenergetyczny nie był w stanie wchłonąć pełnej produkcji energii z fotowoltaiki.
Źródło: Forum Energii
